یاد خدا؛ گام اول برای غلبه بر خشم
گروه اجتماعی ـ خشونت به عواملی ازجمله تربیت والدین، رفتار والدین با هم، برنامههای تلویزیونی و... بستگی دارد، یاد خدا، تفکر، کاهش توقع و انتظار از خود و دیگران، احترام به رای و نظر و عقیده دیگران، احترام به نحوه عملکرد متفاوت دیگران و توجه به اصل تفاوتهای فردی و ... از راهکارهای دوری از خشم و عصبانیت است.
به گزارش ایکنا از لرستان، همه ما از واژه خشونت بار و معنای منفی آنرا مورد توجه قرار میدهیم و این در حالیاست که خشونت و غضب اگر در جای صحیح خود بهکار گرفته شود میتوان نقش مهمی ایفا کند.
خشونت اگر از حد طبیعی خود عدول کند بهعنوان یک صفت زشت است و باید ابعاد خشونت بررسی شود تا با شناخت این ابعاد تلاش کنیم از این صفت زشت دوری کنیم.
خشونت در قرآن با تعابیری مثل تجاوز، آزار دیگران، هتک حرمت، هتک کرامت، ضایع کردن حقوق دیگران، نرمخو نبودن، تندخویی مطرح شده است و روایات زیادی نیز در رابطه با لزوم پرهیز از خشونت داریم.
منشاء خشونت چیست؟
باید توجه داشت غضب یک نعمت و امانت الهی است که اگر از آن در راه صحیح استفاده شود میتواند منشاء خوبیهاست و اگر در راه غلط استفاده شود میتواند انسان را تا مرتبه اسفلالسافلین تنزل دهد.
روح غضب خوب است اما باید کارکرد مثبت و منفی آنرا بنگریم اگر خُلق و خوی ما باعث غضب شود منجر به خشم میشود، همچنین بخل، حسد و کینه میتواند موجب غضب و در نتیجه منجر به خشونت گردد این در حالیاست که خشونتی که منشاء آن غضب باشد اگر تحتتاثیر رزایل اخلاقی باشد خشم است لذا باید غضب در حد متعادل باشد، خوب است.
دین مقدس اسلام برای کنترل خشونت راهکارهایی قرار داده است که از جمله این راهکارها میتوان از تدبر و تفکر در عاقبت کار و همچنین صبر و بردباری و شنیدن حرفهای طرف مقابل نام برد.
تاکید قرآن بر لزوم کنترل عصبانیت
غضب نوعی از جنون است زیرا آدم عصبانی پشیمان میگردد و اگر پشیمان نشد دیوانگیاش ریشهدار است.علاوه بر تاکید آیات وحی و کلمات ائمه هدی(ع) بر لزوم کنترل عصبانیت، همه عقلا عالم اعتقاد دارند که باید غضب و خشم را کنترل کرد که چهبسا خشم قدرتمندی به نابود کردن زندگی مردمان بسیاری منتهی میشود.
همانطوریکه در تاریخ ایران و جهان نظایر زیادی میتوان شاهد مثال آورد که یک لحظه خشم و غضب باعث از بین رفتن مردمان بسیاری شده است بهعنوان مثال خشم آقامحمدخان قاجار بر مردم کرمان منجر به این شد که دستور داد هزاران جفت چشم از مردم کرمان درآورده و از چشمها تپهای درست کنند.
از امام پنجم(ع) روایت شده که در تورات آمده است: «ای موسی خشم خود را از تو بازدارم موسی عرض کرد: خداوندا کدام یک از بندگانت در نزد تو عزیزتر است؟ خداوند سبحان فرمود: بندهای که قدرت داشته باشد ولی خطاکار را عفو کند».
روایت شده که امام علی(ع) در جنگ با عمروبن عبدود موفق شده که عمرو را بر زمین انداخته و روی سینه او بنشیند که عمرو آب دهان بهصورت مبارک امام انداخت حضرت او را در آن وقت نکشت بلکه بلند شد و مقداری راه رفت و بعد آمده سر او را جدا کرد وقتی از حضرت سؤال کردند که علت چه بود؟ فرمود: ترسیدم اگر همان وقت سرش را جدا کنم از روی خشم نفسانی باشد که باطل است.
شهید دستغیب میفرماید: خشم، حد وسطی در برابر افراط و تفریط دارد حد وسط خشم که بودنش لازم و ضروری و کمال انسانی در آن است در جایی است که مال یا ناموس یا آبرو یا جانش یا دینش مورد تهدید قرار گرفت باید بیتفاوت نباشد خشم صحیح اینجاست.
مال حلال را که از راه صحیح به دست آمده تا میشود نباید گذاشت آنرا به ناحق بگیرند و قرآن هم در این رابطه میفرماید: نه ستم کنید و نه زیر بار ستم بروید نه به کسی سیلی بزن نه بگذار بیجا به تو سیلی بزنند.
دلایل بروز رفتارهای پرخاشگرانه
ویژگیهای ذاتی، مغزی و ژنتیکی، برخی افراد را در لیست پرخاشگری و خشونت قرار میدهد.هر رفتاری که منجر به آسیب رساندن به دیگری شود یک رفتار پرخاشگرانه محسوب میشود که این آسیب میتواند جسمی با فیزیکی(لگد زدن، هل دادن) لفظی(فحاشی، رنجاندن، داد زدن) و یا به شکل تجاوز به حقوق دیگران شود به گونهای که چیزی را از کسی تصاحب کنی و یا مانع رشد او شوی.
ممکن است گاهی اوقات رفتار پرخاشگرانه با جراتورزی در کودکان و نوجوانان اشتباه گرفته شود، این در حالیاست که جراتورزی روشی است که کودک بتواند بهوسیله آن رفتار از حقوق خود دفاع کند و یا آمال و آرزوهای خود را بیان کند که این مهم ناپسند نیست چنانچه به شکل درستی هدایت شود.
افرادیکه در دوران کودکی پرخاشگری زیادی دارند در بزرگسالی هم این حالت را خواهند داشت؛ البته در سنین ابتدایی تفاوتی بین پرخاشگری، میزان شدن و توع آن در دختران و پسران وجود ندارد اما بعد از آن در پسران این مهم بیشتر میشود و میزان بروز پرخاشگری در جنس مذکر بیشتر میشود.
روش و هدف پرخاشگری در کودکان و در سنین پایینتر برای رسیدن به خواستههایشان(گرفتن اسباببازی) است اما با بالا رفتن سن ممکن است هدف پرخاشگری آزار و اذیت دیگران باشد.
دلایل پرخاشگری گوناگون است و به عوامل ازجمله تربیت والدین، رفتار والدین با هم، برنامههای تلویزیونی و... بستگی دارد و بهعنوان مثال چنانچه والدین دستورات خود را با تحکم و پرخاشگری اجرا میکنند کودک هم برای رسیدن به اهداف خود از این روش استفاده خواهد کرد.
خانواده پرتنش پرخاشگری را در فرزندان خود تقویت میکند
خانواده پرتنش پرخاشگری را در فرزندان خود تقویت میکند، کودک از صحنههای خشن یک برنامه تلویزیونی الگوبرداری میکند.جدایی، بیماری و مرگ والدین، تولد یک خواهر یا برادر در فاصله سنی کم و اذیت و آزار کودک توسط همسالان در مدرسه، جا به جایی منزل و مشکلات اقتصادی میتواند عامل پرخاشگری باشد.
حتی کودکی که از لحاظ ظاهری دچار نقص است این نقیصه میتواند منجر به پرخاشگری در او شود.مشاهده رفتارهای پرخاشگرانه در والدین، همسالان و رسانهها روی رفتار کودکان اثر میگذارد. همچنین، استفاده از بازیهای خشن کامپیوتری رفتارهای پرخاشگرانه را تشدید میکند؛ برخی اوقات کودک برای رسیدن به اهداف و آرزوها شرطی میشود.
10 راهکار برای دوری از عصبانیت
یاد خدا، تفکر، کاهش توقع و انتظار از خود و دیگران، احترام به رای و نظر و عقیده دیگران، احترام به نحوه عملکرد متفاوت دیگران و توجه به اصل تفاوتهای فردی، التزام عملی به «رفتار متناسب با شان و شخصیت خودمان نه متناسب با روش برخورد دیگران، توجه به اینکه «هیچ شادی، ماندگار و هیچ غمی ابدی نیست»، فرونشاندن و کنترل و مدیریت خشم «آری»، فرو بردن و فرو خوردن و فوران خشم «نه»، کسب آرامش و تلاش در جهت رفع و دفع استرس و اضطراب به کمک روانشناس و روانپزشک و رهایی از تفکر «کمال پرستی» و «کاملگرایی» اینکه باید اینگونه شود، نباید آنطور شود، 10 راهکار برای دوری از عصبانیت و خشم است.
انتهای پیام
