گامهای نمایشگاه لباس عاشورایی تا تولید/ تجدیدنظر در زمان برپایی
گروه جامعه ــ نمایشگاه لباس عاشورایی امسال در حالی سومین دوره خود را سپری کرد که درآمیختگی نکات مثبت و منفی آن به حدی زیاد بود که نه میتوان نکات منفی آن را نادیده گرفت و از این نمایشگاه به عنوان نمایشگاهی موفق یاد کرد و نه میتوان با نادیده گرفتن نکات مثبت آن عدم موفقیت مطلق آن را نتیجه گرفت.
به گزارش ایکنا؛ نمایشگاههای زیادی در ایران هستند که حتی پس از دهها دوره برگزاری به راحتی تعطیل میشوند و هیچ خلأ یا مشکلی در جامعه احساس نمیشود. اما برخی نمایشگاهها (اگر چه تعداد آنها محدود است) از متن و بطن یک خلأ بزرگ زاده میشوند و باید باشند تا آن خلأها پر شوند، اما در مسیر برگزاری خود گرفتار مشکلات و آسیبهای سایر نمایشگاهها میشوند و کجدار و مریز به حیات خود ادامه میدهند.
نمایشگاه لباس عاشورایی امسال در حالی سومین دوره خود را سپری کرد که درآمیختگی نکات مثبت و منفی آن به حدی زیاد بود که نه میتوان نکات منفی آن را نادیده گرفت و از این نمایشگاه به عنوان نمایشگاهی موفق یاد کرد و نه میتوان با نادیده گرفتن نکات مثبت آن عدم موفقیت مطلقش را نتیجه گرفت.
دو ماه عزاداری محرم و صفر با برپایی هزاران مراسم عزاداری، حضور میلیونی زائران ایرانی و عبور هزاران زائر خارجی از ایران به سمت عراق برای حضور در مراسم اربعین حسینی همراه است یعنی بازار چندین میلیون نفری برای لباس عزاداری مناسب ایام محرم و از همه مهمتر یعنی فرصت فرهنگی ارزشمند برای ترویج فرهنگ حسینی. البته فرصتی که بسیاری از شرکتهای خارجی به درستی احصا کردند و درصدد رفع آن در ایران برآمدند و در این راستا کالاهایی که به دلیل هماهنگ نبودن با فرهنگ اصیل ایرانی و عاشورایی نتوانست نبض بازار را به دست بگیرد و رضایت قاطبه مشتریان را فراهم سازد.
همین آسیب و خلأ طراحی و تولید لباس محرم متناسب با فرهنگ محرم بود که کارگروه ساماندهی مد و لباس آن را شناسایی کرد و سپس فراخوان مربوط به طراحی لباس عاشورایی اعلام و طراحان تشویق به طراحی لباس محرم شدند. در کنار دعوت از طراحان برای ایدهپردازی در حوزه لباس عزاداری از تولیدکنندگان ایرانی نیز دعوت شد تا طرحهای مناسب ایرانی ـ اسلامی را برای تولید انبوه خود برگزینند. تا اینجا اقدامات ارزشمند و درست بود اما بزرگترین نکته منفی سومین نمایشگاه لباس عاشورایی (که در نمایشگاههای قبلی نیز وجود داشت) زمان برگزاری این نمایشگاه بود.
زمان برگزاری مسئلهای بود که تولیدکنندگان حاضر در مراسم افتتاحیه نمایشگاه نیز از آن انتقاد داشتند. اگر قرار است تولیدکننده طرحهای نمایشگاه عاشورایی را ببیند، انتخاب کرده و به تولید انبوه برساند باید زمان کافی قبل از فرارسیدن محرم داشته باشد. اما متأسفانه این زمان امسال هم از دست رفت و تولیدکنندگان نتوانستند بازار محرم و اربعین را در اختیار بگیرند.
مسئله مهم دیگری که با قدم زدن در سومین نمایشگاه لباس عاشورایی متوجه آن میشویم چارچوب ذهنی طراحان لباس محرم است. هنوز هیچ تصور و باور درستی در خصوص طراحی لباس مناسبتی در ایران وجود ندارد و وقتی گفته میشود لباس محرم فقط تصاویر و نمادهایی از عاشورا و محرم و یا طرحها و نقوش اسلیمی برگرفته از معماری اسلامی به ذهن طراحان خطور و بر روی تیشرتها، پلوشرتها، پیراهنها و اخیراً مانتوها کشیده میشود.
لباس مناسبتی یعنی لباسی که دوخت و برشهای آن با در نظر گرفتن نیاز مخاطب در هنگام مصرف لباس در آن مناسبت طراحی و دوخته شده باشد. ولی به نظر میرسد همچنان طراحان اسیر بخش جلوی لباسهای مردانه هستند که چه تصویری بر روی آن بکشند.
البته نباید نادیده گرفت که امسال تصاویری که برای چاپ بر روی لباس طراحی شده بود بسیار جالب بود، به ویژه اینکه قبل از برگزاری نمایشگاه کارگاهی سه روزه با حضور هنرمندان طراح برگزار و 50 طرح ارزشمند تولید و در اختیار تولیدکنندگان به صورت رایگان قرار گرفت اما مشکل کمبود زمان موجب شد بسیاری از تولیدکنندگان نتوانند این طرحها را به تولید انبوه برسانند.
آیا مانتوی ویژه محرم مورد نیاز بانوان کشور است؟
طراحی مانتوی مناسبتی ایام محرم که در نمایشگاه چندین مدل آن به نمایش درآمده بود به نظر نمیرسد در جامعه ما کاربرد چندانی داشته باشد، چراکه همچنان رنگهای تیره غالب رنگ مانتوهای بانوان به ویژه در اداره ها، مدارس و دانشگاههاست و کمتر خانمی به این فکر کرده و یا این احساس نیاز را دارد که در ایام محرم مانتویی با طرح محرم خریداری کند. البته طراحی این مانتوها برای خدام مراسم عزاداری کار ارزشمندی است و اگر نیازهای خادمان در راحتی استفاده از مانتوها در نظر گرفته شود و مانتوهایی طراحی شود که در عین پوشش کامل، دست و پاگیر نبوده و بانوان در حین خدمت در مراسم بتوانند به راحتی از آنها استفاده کنند.
البته همیشه باید این مسئله را در نظر گرفت که اصولاً نمایشگاهها علاوه بر اینکه محل نمایش محصولات و طرحهای جدید هستند محلی برای ارائه ایدههای جدید و به اشتراک گذاری ایدهها نیز هستند و همین واقعیت است که میتواند پذیرش و نمایش برخی از طرحها به ویژه مانتوهایی را که در طراحی آنها به صورت افراط گونه از نمادهای محرم استفاده شده است توجیه کند. مثلاً مانتویی که تمام یقه آن طرح کاملی از یک گنبد مسجد داشت و یا کیفی که شبیه مشک آب برای خانم ها طراحی شده بود.
برای محرم شال عزا طراحی کنیم
آنچه به نظر میرسد در این نمایشگاه و به طور کلی در لباس محرم باید به آن توجه بیشتری شود طراحی شال در لباس عاشورایی است. شال عزایی که به لباسهای معمول اضافه شود و نمادی از عزادار بودن را به خوبی متبلور کند. در این نمایشگاه چند مدل شال بود اما با توجه به ظرفیت بالای شال عزا به عنوان نماد عزاداری طراحان باید بیشتر به آن توجه کنند. همچنین طراحی بج سینه از جمله اقداماتی است که باید به آن توجه بیشتری شود که در این نمایشگاه به صورت بسیار محدود ارائه شده بود.
وقتی میتوانیم روسریهایی با این طرح و کیفیت تولید کنیم چرا واردات؟
طراحی نمادهای متناسب محرم بر روی روسری به حدی در این نمایشگاه جالب بود که این سؤال مهم به ذهن متبادر میشد که اگر میتوانیم چنین طرحهایی با چنین کیفیتی بر روی روسری تولید کنیم، پس چرا بیشتر روسریهای کشور وارداتی است؟
رنگ غالب طرحها نیز مشکل دیگر است اما در برخی از طرحها رنگ سبز و سرخ نیز اسفاده شده و همچنان طراحان در استفاده از سایر رنگها برای این لباسها اضطراب دارند، در حالی که وقتی رنگ سیاه نماد و نمود بیشتری دارد که با سایر رنگها ترکیب شود برای نشان دادن عاشورا تلاقی رنگهای مختلف به ویژه سرخ، سبز، آبی آسمان، خط افق خونین، رنگ خاک، ماسه و آبی اب و ... میتواند در انتقال مفاهیم کاربرد داشته باشد و نباید طراحان در طراحی لباس عاشورایی ترسی برای استفاده از رنگ داشته باشند.
متأسفانه در کشور نمایش زنده لباس ممنوع است، اما حداقل میتوان برای نمایش زیبایی طرحهای به کار رفته به جای یک میله با نیمتنه نامناسب از مجسمههای مدلی مناسبتر استفاده کرد تا حداقل لباس جلوه مناسبتری بر روی مانکن داشته باشد که این مسئله در این نمایشگاه کاملاً نادیده گرفته شده بود.
نمایشگاه لباس عاشورایی باید بخش ویژه اربعین داشته باشد، اما نداشت
نمایشگاه لباس عاشورایی باید بخشی ویژه اربعین داشته و لباسها و ملزومات این سفر ویژه طراحی و تولید شود به عنوان مثال بالاپوشی سبک برای پوشیدن در هنگام بارندگی که مزین به والاترین شعارهای امام حسین(ع) است و یا کاورهایی برای کفش تا در هنگام بارندگی و در مناطق گلآلود زائران از آنها استفاده کنند به ویژه اینکه بسیاری از زائران از دمپایی برای راهپیمایی طولانی این سفر استفاده میکنند. طراحی کلاه ویژه آقایان و روبنده ویژه بانوان برای این سفر نیز از ملزوماتی است که باید مورد توجه قرار گیرد. همچنین در این نمایشگاه فقط یک مدل چادر برای اربعین طراحی شده بود.
در سومین نمایشگاه لباس عاشورایی بالاپوشی به نمایش درآمده بود که میشد از روی هر لباسی آن را به تن کرد و به راحتی آن را درآورد که به نظر میرسد ایده خوبی بوده و قابلیت استفاده به ویژه برای خادمان مراسم های نذری و عزاداری را داشته باشد تا پس از پخت و پز و پذیرایی آن را دربیاورند و به عزاداری بپردازند.
از نکات جالب توجه نمایشگاه عرضه یک مدل لباس بلند مشکی بود. در گذشته لباسهای بلند مشکی مورد استفاده آقایان و خانمها در ایام محرم قرار میگرفت با ایده گرفتن از این پیشینه تاریخی لباسهایی شبیه تیشرتهای بلند طراحی و ارائه شده بود که در نوع خود جالب توجه بود.
آیا کودکان ما لباس محرم نمیخواهند؟
سال گذشته در روزهای منتهی به شب یلدا موجی از عرضه لباسهای یلدایی کودک به راه افتاد و تعداد زیادی از پدرها و مادرها در حال خرید لباسهای هندوانهای شکل برای بچههای خود بودند، ایده خوبی بود و صاحبان این ایده نیز سود خوبی از این مناسبت کسب کردند؛ اما آیا بچههای این سرزمین لباس محرم نمیخواهند؟ آیا شایسته است لباس محرم بچههای ایرانی را شرکتهای خارجی بدون تأثیر از فرهنگ محرم تولید کنند؟ در نمایشگاه لباس عاشورایی امسال فقط سه بلوز پسرانه با اشکال متناسب محرم وجود داشت.
بخشی از نکات مثبت و منفی سومین نمایشگاه لباس عاشورایی را گفتیم؛ حال با در نظر گرفتن همه این نکات اگر این نمایشگاه از سال بعد به بخش خصوصی واگذار شود چه خواهد شد؟
قدر مسلم این است که تاکنون بنمایه فکری و فرهنگی این نمایشگاه شکل گرفته است و اگر به بخش خصوصی واگذار شود از آنجایی که بخش خصوصی بودجه دولتی ندارد و باید از این نمایشگاه سود مالی کسب کند زودتر اقدام به ارائه فراخوان میکند، با طراحان و تولیدکنندگان ارتباط گسترده برقرار میکند و زمینه تولید انبوه محصولات فرهنگی لباس عاشورایی را فراهم خواهد کرد و یقیناً برای فروش محصولات خود بازاریابی نیز خواهد کرد حتی با حضور در مقابل محلهای ارائه ویزای اربعین و دادن برگههای تبلیغ ارائه محصولات اربعینی دست به تبلیغ میزند.
انتهای پیام
