زیانهای اسراف را بشناسیم
گروه اجتماعی ـ یک نویسنده لرستانی گرفتاری انسان به فقر، هلاکت انسان، کم شدن برکت در نعمتهای الهی را از جمله زیانهای اسراف دانست و گفت: از عوامل مؤثر بر اسراف میتوان به خودنمایی، تربیت غلط خانوادگی، دوری از خدا، چشم و همچشمی، وسواس، ثروت اضافی، طغیان و استکبار و استعمار اشاره کرد.
محمد سوریخرمآبادی، از نویسندگان لرستانی در گفتوگو با ایکنا از لرستان، در رابطه با عوامل مؤثر در اسراف، خودنمایی، ریا و ظاهرسازی را یکیاز عوامل مؤثر در اسراف دانست و گفت: افرادیکه دارای چنین صفاتی هستند؛ بهخاطر جلب توجه دیگران، در استفاده از اموال خصوصی و یا دولتی مرتکب عمل اسراف میشوند.
وی افزود: نبی مکرم اسلام(ص) در این رابطه میفرماید: «کسیکه ساختمانی را روی ریا و خودنمایی بسازد، روز قیامت، خدای متعال آن ساختمان را در حالیکه به مانند آتش فروزان است، حمل کند و سپس آنرا بهصورت طوق به گردن سازندهاش آویخته و به قعر جهنم میاندازد مگر اینکه آن شخص در دنیا توجه نماید» و همچنین شخصی پرسید یا رسولالله چگونه بنایی با این صفت ساخته میشود، حضرت فرمود: بدین صورت که بهخاطر بزرگی فروختن بر همسایگان و فخرفروشی بر برادران دینی خود، بیشاز حد نیاز برای خویش، ساختمان بسازد».(وسائل، ج 3، باب 25 مساکن)
این کارشناس مذهبی اظهار کرد: اساساً تربیتهای فردی، برپایه ارزشهای اسلامی در زندگی خصوصی و اجتماعی افراد تأثیر بسزایی خواهد گذاشت و چنانچه پدر و مادر، فرزندان خود را با تعالیم اسلامی آشنا نکنند، مشکلاتی از قبیل اسراف و سایر رذائل اخلاقی بهوجود خواهد آمد.
دوری از خدا و چشم و همچشمی
وی در ادامه به نامه 31 امام علی(ع) در نهجالبلاغه با این مضمون «همانا قلب نوجوان همچون زمین خالی از هر بذری است؛ که هرچه در آن بپاشی میپذیرد» اشاره کرد و گفت: خدای متعال در قرآن کریم آیه شش سوره تحریم با این مضمون «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلَائِكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ» فرموده است: «ای کسانیکه ایمان آوردهاید؛ خودتان و خانوادهتان را از آتشی که آتش روشنکن آن مردم کافر و سنگها هستند؛ نجات دهید».
سوریخرمآبادی دوری از خدا را دیگر عامل در اسراف دانست و اضافه کرد: کسیکه خود را به تجاوز و قانونشکنی و گناه عادت داده معمولاً نمیتواند بهطور دقیق و حسابشده، مسئولیت امور مالی زندگی خود را برعهده گیرد و همواره، بر اساس پیروزی از هوای نفس و ارضای تمایلات خویش، برنامهریزی میکند.
این کاذشناس مذهبی چشم و همچشمی را از دیگر عوامل مؤثر در اسراف دانست و افزود: تقلید یا چشم و همچشمی گاهی از اوقات باعث میشود که بعضی از انسانها بیشاز حد نیاز خود، از اموالی که در اختیار دارند، استفاده بکنند و بهحد خود قانع نباشند در نتیجه مرتکب عمل قبیح اسراف، میشوند کمااینکه امام محمدباقر(ع) میفرماید:«بپرهیز که چشم به زندگی بالاتر از خویش ببندید».(اصول کافی، ج 2)
با تأکید بر اینکه هر شخصی باید زندگی را برحسب آسایش خود آماده کرده و به سر ببرد چراکه آن محل آرامش او است، اظهار کرد: در صورتیکه فقط برای رفاقت با دیگران مقداری وسایل آماده کرده که خود او هم خوب نمیتواند با آرامش از آنها لذت ببرد چراکه هم از نظر بار مالی و نداشتن آزادی فکری راه انتخاب را بر خود بسته لذا همیشه در فشار فکری قرار دارد و چهبسا شخصی با امکانات کم اما دارای آسایش و آرامش زیادی است.
تأکید اسلام به زندگی همراه با آرامش
سوری خرمآبادی با بیان اینکه در فرهنگ اسلامی تأکید به زندگی همراه با آرامش شده یعنی آرامش را بهعنوان سنگبنای زندگی انسان ملاک میداند، گفت: خداوند متعال وقتی توصیه به «ذکر» مینماید در مقابل آن میفرماید که مال و اولاد به شما میدهم بلکه میفرماید در مقابل جزای آن ذکر به تو آرامش میدهم.(وسائل، ج 1، باب 52، وضو)
وی به وسواس در طهارت و مصرف بیرویه آب اشاره کرد و افزود: امام صادق(ع) میفرماید:«خداوند فرشتهای دارد که اسراف در وضو را مانند دشمنی با خدا ثبت مینماید».
ثروت اضافی، طغیان، استکبار و استعمار باعث اسراف میشود
این نویسنده لرستانی با یادآوری اینکه گاهی ثروت اضافی نیز باعث اسراف میشود، ادامه داد: خانوادههایی که درآمد مالی و سرمایه آنها تنها به اندازه ضرورتها و نیازهای آنهاست به ناچار درصدد کنترل مصرف برخواهند آمد، ولی اگر میزان ثروت بر مقدار احتیاجات افزون گردد به خیال اینکه زیادهروی به بنیه مالی آنها خللی نمیرساند، به عمل اسراف کشیده خواهند شد.
وی طغیان و استکبار را از دیگر عوامل مؤثر بر اسراف دانست و اظهار کرد: روحیه طغیانگری و استکباری با ضدارزشها سازگاری دارد و اسراف که خود نوعی ضدارزش محسوب میشود، از صفات بارز طاغوتیان و مستکبرین است چنانکه در آیه 83 سوره یونس با این مضمون «فَمَا آمَنَ لِمُوسَى إِلاَّ ذُرِّيَّةٌ مِّن قَوْمِهِ عَلَى خَوْفٍ مِّن فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِمْ أَن يَفْتِنَهُمْ وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِي الأَرْضِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ» در این رابطه آمده است: «همانا فرعون بر روی زمین طغیان کرد و جزء اسرافکاران گردید».
وی به نقش استعمار در اسراف اشاره کرد و گفت: غارتگران جهانی که درصدد تحمیل سلطههای شوم خود بر ملل مستضعف هستند؛ همواره میکوشند تا راههایی برای احاطه سلطه خود پیدا نماید و بدین جهت به روشها و ابزارهای گوناگون مانند: اشاعه فرهنگ تجملگرایی و اسراف و مفاسد اخلاقی متوسل میشوند.
زیانهای اسراف
سوری خرمآبادی در بیان زیانهای اسراف، اظهار کرد: از جمله زیانهای اسراف میتوان به گرفتاری انسان به فقر، هلاکت انسان، کم شدن برکت در نعمتهای الهی اشاره کرد.
وی با بیان اینکه اسراف، مال زیاد را نابود میکند، افزود: با توجه به آیات و روایات اسرافکننده از هدایت الهی محروم است، اسراف سبب دور شدن انسان از خدای متعال میشود، اسراف، ارزش معنوی انسان را پایین میآورد، بذل و بخشش اسرافکار، مورد ستایش واقع نمیشود، اسرافکننده فقیر، مورد ترحم دیگران قرار نمیگیرد، اسراف، از صفات ظالمین است، اسرافکار دشمن خداست.
این کارشناس مذهبی اظهار کرد: در احادیث و روایات و آیات قرآن آمده است که دعای اسرافکننده، مستجاب نمیگردد، اسراف، از اعمال شیطان است. خدای متعال ضامن اسرافگر نیست، ولی ضامن کسی است که در مصرف متعادل باشد و در اسراف، شرف و بزرگی نیست.
انتهای پیام
