5 اصل تربیت فرزند از دیدگاه امام رضا(ع)

آیت‌الله سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی‌فقیه دراستان و امام جمعه خرم‏‌آباد در گفت‌وگو با ایکنا از لرستان، با اشاره به این‌که یکی‌از ابعاد مهم زندگی امام رضا(ع) بُعد اخلاقی و تربیتی ایشان است، اشاره‌ای به سیره تربیتی امام رضا(ع) کرد و با ذکر این مطلب که امام رضا(ع) انسانی کامل و جامع تمام فضائل است، گفت: امام هشتم شیعیان اسوه و الگوی فکری، اعتقادی، اخلاقی و عملی است.
وی امام رضا(ع) را شخصیتی دانست که در طول عمر بابرکتش اسوه فردی اجتماعی در عرصه سیاست و حکومت برای تمام بشریت بود.
نماینده ولی‌فقیه در استان راه نجات و سعادت انسان را پیروی از سیره عملی امام رضا(ع) دانست و با تاکید بر این‌که یکی‌از ابعاد زندگی آن حضرت بُعد تربیتی و اخلاقی ایشان است، اضافه کرد: یکی‌از اساسی‌ترین مسائل اجتماعی و ارکان مهم سعادت بشر موضوع تربیت است چراکه تربیت از حساس‌ترین و ظریف‌ترین کارهاست و به همین سبب است که خداوند خود را رب‌العالمین نامید.
آیت‌الله میرعمادی خداوند متعال را پرورش‌دهنده استعدادها و خلاقیت‌های موجودات و انسان دانست و گفت: اهمیت تربیت به‌حدی است که فلسفه بعثت پیامبران تربیت انسان‌ها و تهذیب نفوس بود‌ و شاهد مثال آن حدیث نبوی است که من مبعوث به رسالت شدم تا مکارم اخلاق را کامل کنم‌.
این مفسر قرآن‌کریم با گریزی به اهمیت فرزند صالح از دیدگاه آیات و روایات، گفت: باارزشمندترین نعمت الهی فرزند است چراکه داشتن فرزند صالح و تلاش برای تربیت نسل مومن بسیار تاکید و سفارش شده است‌.
مسئله تربیت را سهل و آسان نپنداریم
نماینده ولی‌فقیه در لرستان با تاکید بر این‌که فرزند عزیزترین افراد برای انسان است، پدر و مادر تلاش‌شان این است که فرزند خوب تربیت کنند، افزود: تربیت فرزند خوب کار آسانی نیست، نباید مسئله تربیت را سهل و آسان تصور کرد، مبادا مسئولیت تربیت فرزند را سبک بشماریم، اگر مسئله تربیت فرزند کار آسانی بود خدا خودش متولی تربیت نمی‌شد.
آیت‌الله میرعمادی با اشاره به این‌که امروز استکبار برای فرزندانی که متولد می‌شوند ابزار ضد تربیتی و ضد اخلاقی درست کرده است و رواج می‌دهد، تا چه رسد به مهد کودک و مدرسه و دانشگاه و مراکز آموزشی و فرهنگی، اظهارکرد: حساسیت تربیت آن‌قدر فراوان است که قرآن‌کریم به‌عنوان کتاب تربیت و کتاب هدایت است، منبع تربیت قرآن است.
لزوم تکریم فرزندان
وی در ادامه سخنان خود به پنج اصل تربیتی که امام رضا(ع) نسبت به آن‌ها حساس بوده است اشاره کرد و گفت: اصل نخست، اصل تکریم و احترام به فرزند و خودداری از توهین به فرزند است؛ اگر شما به یک نهالی که کاشته‌اید بی‌اعتنایی کنید آن نهال رشد پیدا نمی‌کند. انسان وقتی به فرزندش تکریم نکند آن فرزند رشد عقلانی و رشد عاطفی و رشد دینی و جسمی خاص خود را پیدا نمی‌کند.
نماینده ولی‌فقیه در لرستان با بیان این‌که امام رضا(ع) وقتی فرزندش را خطاب می‌کرد با صفات و کنیه زیبا صدا می‌کرد؛ یکی‌از اصحاب امام رضا(ع) نقل می‌کند که ایشان فرزندش را همیشه با صفات نیکو و با احترام صدا می‌کرد، تصریح کرد: اگر فرزند را تکریم کنیم نتیجه تکریم، اعتماد به نفس و خودباوری در جوانان است.
آیت‌الله میرعمادی خاطرنشان کرد: در حدیثی دیگر امام رضا(ع) سفارش می‌کند «وقتی معاشرت می‌کنید با کوچک و بزرگ با احترام معاشرت کن»؛ فرزند خود را تکریم و تشویق کنید، تا نتیجه مطلوب از تربیت فرزندانتان بگیرید.
وی اصل دوم تربیتی مورد تاکید امام رضا(ع) را اصل تعلیم فضائل و مکارم اخلاقی دانست و اظهارکرد: باید مکارم اخلاقی را به فرزندان خود یاد دهید، اگر می‌خواهید فرزند خوب تربیت شود باید تعلیم را جدی گرفت، تعلیم گاهی با گفتار، گاهی با عمل است، گاهی به فرزند می‌گویید راستگو باش و گاهی خودتان هم راستگو خواهید بود.
حلال و حرام را به فرزندان بیاموزید
نماینده ولی‌فقیه در لرستان با اشاره به لزوم تعلیم عملی و گفتاری فرزندان در تربیت، تصریح کرد: حلال و حرام را به فرزندان بیاموزید تا فرزندان‌تان رعایت کنند، صدقه دهید تا فرزند شما یاد بگیرد صدقه بدهد.
آیت‌الله میرعمادی با تاکید بر این‌که اصل سوم تربیتی، اصل تفویض امر به فرزند است، گفت: برخی کارها را به فرزندان‌تان واگذار کنید، و در برخی امور با آن‌ها مشورت کنید.
وی افزود: امام رضا(ع) اداره امور خانه را به فرزند دلبندش امام جواد(ع) واگذار کرده است، در حدیثی آمده است که امام رضا(ع) امور منزل را به فرزندش واگذار کرد؛ ایشان بعد از سفر مدینه به خراسان نامه‌ای به امام جواد(ع) نوشتند که فرزندم امور خانواده را به تو واگذار کردم، در امور خانواده دقت کن.
وی با بیان این‌که به همین جهت مقام معظم رهبری در بیانیه‌ای که به‌عنوان «گام دوم انقلاب» تبیین فرمودند، امور را به جوانان سپردند، آینده کشور را به جوانان محول کردند، جوانان را مورد خطاب قرار دادند، یادآور شد: به فرزندان‌تان و به جوانان اعتماد کنید، کاری که به جوان سپرده شود به‌نحو احسن انجام خواهد شد.
نماینده ولی‌فقیه در لرستان اصل چهارم تربیتی فرزندان را در سیره امام رضا(ع)، اصل تغذیه حلال برشمرد و خاطرنشان کرد: اگر فرزند خوب می‌خواهید تربیت کنید در دو موضوع مواظبت شود، در انتخاب همسر و تغذیه، امام رضا(ع) می‌فرماید «ای مردم دقت کنید در تغذیه خود، همچنان که دقت می‌کنید در ازدواجتان» برای اینکه شیر مادر در تربیت فرزند مؤثر است.
آیت‌الله میرعمادی با اشاره به این‌که اصل پنجم در تربیت فرزندان اصل محبت و مهربانی و اصل رئوف بودن است که از امام رضا(ع) باید درس بگیریم، گفت: امام رضا(ع) فرمودند: «محبت کردن به مردم نیمی از عقل است» و انسان بر اساس عقلانیت زندگی می‌کند.

خبرنگار: مهناز عالی‌نژادیان