ناقوسی برای امنیت اجتماعی
گروه فرهنگی ــ پژوهشگر لرستانی، در یادداشتی درباره فقدان امنیت، نوشته است: ناامنی میتواند فضایی از بینظمی را ایجاد کند که در آن، شهروندان قادر به اعمال کنترل غیررسمی بر اجتماع خود نیستند و ثمره این بینظمی، ترس، آشوب، دلهره و بیاعتمادی و در نهایت کاهش سرمایه اجتماعی میشود.
امنیت اجتماعی، مقوله مهم زندگی مسالمتآمیز و حائز اهمیت چونان امنیت سلامت روح و روان محسوب میشود، پیامدهای وجود امنیت اجتماعی را میتوان سلامت اجتماع، پذیرش، مشارکت و اعتماد قلمداد کرد از سویی دیگر فقدان امنیت پیامدهای ناگواری برای سلامتی جامعه در پی دارد. در این راستا بهنام فروتننیا، نویسنده و پژوهشگر لرستانی، در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری ایکنا لرستان، قرار داده است، به این موضوع میپردازد:
انسان برای زندگی در جامعه و دستیابی به مراتب بالای رشد و توسعه، نیازمند برخورداری از امنیت و آرامش است. افرادیکه از لحاظ فردی و اجتماعی احساس امنیت میکنند با آرامش خاطر اهداف خود را دنبال کرده و امکان موفقیت بیشتری دارند. با رشد و نمو جرایم و انحرافات اجتماعی، زمینههای ناامنی و شکلگیری کجروی در سطح جامعه، بیشترین بینظمی را ایجاد میکند، که تهدیدی بر سلامتی جامعه بهویژه سلامت اجتماعی است.
امنیت اجتماعی بهمعنی حفظ سیستم اجتماعی است بهگونهای که اجتماع، خانواده و فرد در مقابل تهدیدها و ناهنجاریهای اقتصادی ـ اجتماعی یا شخصی ایمن بوده و از سلامت زندگی خود اطمینان داشته باشد. چنانچه در جامعه امنیت اجتماعی برقرار شود، امید و اطمینان خاطر افراد به آینده افزایش مییابد و میل به رشد و تکامل و حصول به یک زندگی سالم در دل آنها بارور میشود. از سوی دیگر ناامنی اجتماعی نیز تأثیر نامطلوبی بر سلامت اجتماعی جامعه دارد.
ناامنی میتواند فضایی از بینظمی را ایجاد کند که در آن، شهروندان قادر به اعمال کنترل غیررسمی بر اجتماع خود نیستند و ثمره این بینظمی، ترس، آشوب، دلهره و بیاعتمادی و در نهایت کاهش سرمایه اجتماعی میشود.
امنیت اجتماعی لازمه سلامت جامعه
امنیت اجتماعی یکی از شاخصهای اساسی رفاه اجتماعی است. امنیت اجتماعی، به توانایی جامعه برای حفظ ویژگیهای اساسی خود در برابر شرایط متحول و تهدیدات واقعی یا احتمالی مربوط است. اگرچه ابعاد سلامت اجتماعی بهعنوان یک رکن اساسی امنیت مطرح میشود و اختلافنظر در خصوص الگوی سلامت وجود دارد اما تعریف سازمان بهداشت جهانی را باید جامعترین توصیف سلامت دانست. تعریفی است که سازمان جهانی بهداشت در سال 1948 در ژنو از سلامت ارائه داده است: سلامت عبارتاز رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی است و نه فقط بیمار یا معلول نبودن. در تعریف سازمان بهداشت جهانی، سلامت کامل بهمعنای توانایی داشتن یک زندگی مولد از نظر اقتصادی و اجتماعی است بدون شک لازمه امنیت داشتن سلامت اجتماعی است و زیربنای سلامت اجتماعی شرایط اقتصادی یعنی شغل و درآمد فرد متناسب با شرایط اقتصادی جامعه و رفاه از اساسیترین شاخصهای امنیت محسوب میشود.
کمتوجهی به مقوله امنیت اجتماعی
اگر از دیدگاه دانشمندان به تعریف مدرن امنیت اجتماعی توجه شود میتوان به این مفهوم رسید که امنیت اجتماعی، نگرشی که نهتنها امنیت فرد از لحاظ روحی روانی و نیازهای فیزیولوژی تأمین شده است بلکه تضمین حفظ شیوه زندگی، تأمین اجتماعی، همکاری و مشارکت را بهعنوان شاخصهای اصلی امنیت اجتماعی بیان میکند.
در این راستا برخورداری از آموزش و امکان کسب اطلاعات، برخوداری از حقوق شهروندی، اعمال عدالت در عرصههای مختلف، احترام متقابل و حفظ کرامت انسان، به شیوههای گوناگون زندگی مورد توجه است و تعرض به چنین حوزههایی بهعنوان تهدیدات امنیت اجتماعی مطرح میشود. اگرچه بخش اعظمی از امنیت اجتماعی به خود شهروندان معطوف است اما نباید از بیتوجهی دولتمردان و مسئولان در نادیده گرفتن امنیت اجتماعی و یا عدم آشنایی با این مقوله مهم اجتماع صرفنظر کرد.
هرگاه شهروندان تعهد، شفافیت و صداقت دولتمردان را بهعینه لمس نمایند آنگاه باید شاهد افزایش سرمایه اجتماعی و مشارکت عمومی و در نهایت حفظ انسجام جامعه بود. حوادث و اتفاقات ماههای اخیر در کشور و نحوه برخورد مسئولان با بدنه اجتماع بهخوبی نمایانگر عدم توجه به مقوله امنیت اجتماعی است.
تکانههای روانی کاهش امنیت اجتماعی
اتفاقات و حوادث اخیر کشور یکی پس از دیگری بنیان امنیت اجتماعی را هدف قرار داده و مهمتر از آن برخورد غیرمنطقی و بیتدبیری مسئولان مربوطه است.
بیبرنامگی در نحوه افزایش قیمت بنزین و تعامل نادرست دولتمردان با مردم نقطه عطف بیاعتمادی سیاسی به دولت محسوب میشود. بلافاصله شیوع بیماری آنفلوآنزا و ایجاد دلهره در شهروندان موجب تهدید سلامت روحی و روانی شد تا آنجا که حتی بخشهایی از نیروی انسانی دستگاه سلامت را غافلگیر کرد و حالا در اتفاقی نادر و بیسابقه در چند روز اخیر جامعه کودکان سرزمین ما آماج تهدید سلامتی جسم و روان شدند کودکانههای مدرسه و علمآموزی با همه جذابیتش یک طرف، خوارکی زنگ تفریح و بوفه مدرسه یک طرف، به ناگاه قرصهای آبی و نارنجی چون مین کاشته جنگی در کمین کودکان زیر لایههای خوشمزه کیک مخفی شده تا جان کودکی از این سرزمین را هدف قرار دهد؟ طبق معمول دستگاههای عریض و طویل مشغول بررسی موضوع هستند و وزیر آموزش و پرورش در اولین واکنش به این موضوع گفت: مدارس از جاهای معتبر خرید کنند غافل از اینکه برندهای معتبر اقتصادی با پیشینه چندین ساله قربانی این ترور بیولوژیکی هستند.
این موارد در کنار تنگناهای اقتصادی و مواردی از این دست خانواده و جامعه را با پرسشهای فراوان و مسائل اجتماعی مواجه ساخته که جز با شفافسازی، اطلاعرسانی درست و برخورد با عاملان این قضایا امنیت اجتماعی و اعتماد عمومی حاصل نخواهد شد.
انتهای پیام
