تألیف ۵۰ کتاب در حوزه دفاع مقدس توسط نویسنده لرستانی

محمدتقی عزیزیان، نویسنده لرستانی در حوزه دفاع مقدس در گفت‌وگو با ایکنا از لرستان، در رابطه‌ با فعالیت خود در حوزه شعر و تألیف کتاب دفاع مقدس، گفت: فعالیت ادبی‌ام به سال‌های دور برمی‌گردد، درست زمانی‌که دوم راهنمایی بودم و در مدرسه شهید مطهری نورآباد دلفان درس می‌خواندم و اکبر مستی و حسین مرادی معلمان پرورشی‎ام بودند. می‌گفتند که استعداد عزیزیان را کشف کرده‌ایم البته من خودم تا سال‌ها استعداد خودم را باور نداشتم.

وی افزود: بعد هم به‌واسطه حضورم در انجمن‎های شعر و دوران دانشجویی با اساتیدی همچون علی نوری و محمدرضا روزبه آشنا شدم. این آشنایی و مراودت‎ها اعتماد به نفسم زنده و پویا کرد که بتوانم شعر بنویسم؛ طوری‌که کسی آن‌را بخواند و لذت ببرد؛ اما حضورم در کارگاه‌ها و جشنواره‌های ادبی، زمینه آشنایی‌ام را با اساتید خبره نظیر سیدسعید هاشمی، قزوه، اسماعیلی، زنده‌یاد سبزواری، زنده‌یاد ژولیده نیشابوری، محمدعلی بهمنی، فاضل نظری و ... را فراهم آورد و از محضر عزیزان تلمذ کردم و خواندم و خواندم و خواندم و نوشتم تا در نوشتن به قوامی برسم.

این نویسنده لرستانی از عناوین کتاب‎های خود در حوزه مقدس به عناوینی ازجمله به‌خاطر گُل‎های چادرت(نشر سیفا)، دیروز برنمی‎گردد(انجمن قلم)، گُل‎ها همه داوودی‎اند(سوره مهر)، ورنسک(اردیبهشت جانان)، چهل‌چراغ(پراکنده) در ادبیات بزرگسال اشاره کرد و ادامه داد: در حدود 200 جشنواره ملی مقام اول و دوم و سوم، استانی، منطقه‎ای، ملی و بین‎المللی کسب کرده‌ام.

وی افزود: کارهایم در روزنامه‌های جام جم، کیهان، اطلاعات و … و نشریات دارالحدیث منتشر شد. بعضی از موفقیت‎های من در این حوزه عبارتند از کاندیدای دریافت جایزه ادبی قدس کاندیدای دریافت جایزه ادبی «آن» برگزیده سرود جشنواره ترنم حماسه ـ سال1396 ـ تهران بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، نفر اول کشور در جشنواره شعر یادواره شهدای استان کرمانشاه نفر سوم کشور در جشنواره شعر بسیج فرهنگیان ـ تهران وزارت آموزش و پرورش، نفر دوم کشور در جشنواره بانوی ایثار ـ دانشگاه الزهراء تهران، نفر دوم کشور در جشنواره شعر کوتاه هزاره ققنوس ـ تهران، نفر اول، دوم، سوم و برگزیده بیش‌از یکصد و بیست جشنواره ملی و بین‎المللی، مدرس کارگاه‎های تخصصی ادبیات معاصر‌ کودک و نوجوان ـ مقاومت ملل، ملکوت هشتم، شعر و داستان جوان۹دوره، پران‎تر از جبراییل، خلیج‌فارس، پدر، نماز و نیایش ارومیه، ساوالان، ستاره‎های کویر و... .

عزیزیان اضافه کرد: در آغاز راه ادبیات کودک با سیدسعید هاشمی آشنا شدم که بسیار به بنده کمک کرد. استاد پوروهاب، کمال شفیعی، مصطفی رحماندوست، غلامرضا بکتاش، جعفر ابراهیمی، بیوک ملکی، افسانه شعبان‎نژاد نیز در مسیر چراغ دستم داده و تشویقم کردند. در انجمن قلم ایران نیز با نویسندگان آشنا شدم و آیین نویسندگی و الفبای داستان را از آنجا فراگرفتم.

وی گفت: مجموعه شعر «نقاشی قشنگ مهتاب» تنها کتاب من در حوزه کودک و نوجوان است که جایزه کتاب سال استان لرستان را دریافت کرد و کاندیدای جایزه بخش شعر کودک در هفدهمین کنگره سراسری شعر دفاع مقدس شد. بیشتر کارهایم در مجلات پوپک و سنجاقک منتشر می‎شوند. گاهی در مجله اقلیم کتاب‎های دوستانی مانند اسماعیل اله‌دادی، محمد گودرزی دهریزی و دیگران را نقد می‎کنم. الان هم دارم کلمات را نفس می‌کشم؛ امیدوارم بازدمم شعرهایی باشد که به کار کودکان خوب سرزمینم بیاید.

معاون ادبیات اداره‌کل حفظ آثار و نشر دفاع مقدس لرستان در پاسخ به سؤالی با این مضمون که از چه زمانی تصمیم گرفتید به عرصه پژوهش در دفاع مقدس ورود کنید، گفت: در کنار شعر و حضور در ادبیات انقلاب، از پژوهش و بررسی آثار شعرا و ادیبان دفاع مقدس هم غافل نبودم، در این زمینه هم مقالات خوبی دارم که یکی‎از این مقالات بررسی اشعار سلمان هراتی بود که در جشنواره بزرگداشت مقام سلمان، حایز رتبه شد؛ اما در زمینه خاطره‎نگاری و مصاحبه‎های تاریخ شفاهی، به ضرورت آغاز کارم در بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‎های دفاع مقدس در سمت معاون ادبیات و انتشارات؛ یعنی از سال 1388، توفیق شد که روز و شبم را در جوار بزرگان جانباز و خانواده‎های معظم شهدا و آزادگان و ایثارگران بگذرانم. اولین کارم کتاب «خط پایان» بود که مورد تحسین کارشناسان مرکز حفظ آثار سپاه در تهران قرار گرفت و همان باعث شد تا حکم کارشناسی برای حقیر صادر کنند و همچنین داور، ناظر، کارشناس و مشاور چند پروژه کشوری شدم.

نویسنده حوزه دفاع مقدس لرستان در رابطه‌با مراحلی که برای به سرانجام رسیدن یک پروژه دفاع مقدس طی می‎شود نیز افزود: نخستین گام در کارهای دفاع مقدس، شناخت خود پژوهشگر از موضوعات است که این مهم با ممارست و در طی زمان‎های متمادی به دست می‎آید. نکته دیگر شناخت سوژه‎های ناب است که ظرفیت نگارش داشته باشند؛ هم از لحاظ گنجینه ذهنی و خاطرات و هم از لحاظ بیان در سوژه‎هایی که شخص‌محورند؛ اما در موضوعات لشکرنویسی و گردان‌نویسی و کارهایی که جمعی‎اند، باید مسائل برون‌متنی را نیز در نظر گرفت، این که موضوع به پیروزی ختم شده یا شکست، اگر شکست خورده، مقصرها می‌پذیرند و مصاحبه می‎کنند و خیلی مسائل دیگر و تاکنون بیش‌از 50 اثر را مستقیم نقش داشته‎ام و نزدیک به 100 اثر را هم نظارت داشته‎ام.

وی در رابطه با چالش‌های حوزه نویسندگی دفاع مقدس نیز اظهار کرد: چالش که زیاد است؛ اولین چالش اعتماد سوژه است که برایش اهمیت دارد و می‎خواهد بداند تو از کجا آمده‎ای؟ آدم کی هستی؟ راحت حرف بزند یا سانسور کند؟ چه تضمینی برای امانت‎داری شما وجود دارد و ... چالش‎های بعدی، فرآیند صحیح تولید، توزیع و مصرف است. همچنین نباید از کتاب‎سازی و فشارهای حمایتی و حاکمیتی برخی ‎از کتب غافل ماند که عین پتکی تمام زحمات نویسنده را به باد می‎دهد و کار او در هیاهوی رسانه دیده نمی‎شود.

عزیزیان درباره مهم‌ترین تجربیات خود در حوزه تاریخ‌نگاری دفاع مقدس نیز گفت: تاریخ دفاع مقدس را به خوبی می‎شناسم؛ به‎ویژه جایی‌که مربوط به لرستان است. شش دوره دبیر علمی جشنواره خاطره‎نویسی و تاریخ شفاهی استان لرستان بودم. در پنج کارگاه تخصصی ملی حضور داشته‎ام و مدرک اخذ کرده‎ام. نمونه‎های بسیاری از کتاب‎هایم تاریخ شفاهی‎اند.

وی افزود: کتاب‎های زیادی در این زمینه مطالعه کرده‎ام، علاوه‎بر کتب درسی تاریخ بیهقی و تاریخ جهانگشا؛ کتب مایکل استنفورد درآمدی بر تاریخ پژوهی، ترجمه مسعود صادقی، برخی‎از آثار باستانی پاریزی و در آثار دفاع مقدس کتاب‎های استاد علیرضا کمری حرمان هور، سه نگاه و درسنامه‎هایی که اخیرا تألیف کرده‌اند. نظارت بر نگارش تاریخ لشکر 84، تألیف تاریخ گردان امام حسن(ع)، تاریخ شفاهی علی محمد نظری، تاریخ شفاهی محمدعلی مشهودی و ...

این شاعر لرستانی ضعف عمده نهادهای متولی تدوین خاطرات دفاع مقدس را در همین نهاد بودن‌شان دانست و اضافه کرد: این که پابند بخشنامه‎ها هستند، دیدن دفاع مقدس به‌طور جامع اعم‎از زشتی و زیبایی از عهده نهاد خارج است؛ ایجاد سازمان ملتزم به حاکمیت نمی‎تواند جنگ را درست و جذاب بنویسد؛ این کار را در آلمان بعد از جنگ انجام دادند که به کتاب‌سوزی منجر شد.

وی در پاسخ به این سؤال که بهترین کتابی که در حوزه دفاع مقدس خواندید، چه کتابی بوده است، گفت: سفر به گرای 270 درجه، دا، دختر شینا و رمان خارجی در جبهه غرب خبری نیست از اریش ماریا رمارک از جمله بهترین کتاب‎های حوزه دفاع مقدس است که خوانده‎ام. کتاب‎هایم عین فرزندانم هستند؛ همه در جای خود خوبند؛ اما بی‎نقص نیستند. شاید اگر فرصت بیشتری داشتم و تمکن مالی‌ام اجازه می‌داد، هر 10 سال یک کتاب می‎نوشتم تا بتوانم حق مطلب را ادا کنم. داستان و شعر در ذهن و ضمیر من بودند. به همان اندازه که در شعر اطلاعات کسب کرده‎ام در داستان‌نویسی هم این علم را دارم؛ اما کمتر به نگارش داستان دست زده‎ام؛ چون شعر بیشتر راضی‎ام می‎کند. داستان تنهایی من در کنگره سراسری پایداری ایلام به‌عنوان اثر برتر برگزیده شد. یک رمان هم نوشتم به نام خونبرف که متأسفانه به‌دلیل کم‎کاری‎های ناشر و محدودیت‎هایی که داشت، آن‎طوری که باید دیده نشد.

این نویسنده لرستانی گفت: هر وقت درست و به موقع عرضه شده، استقبال کرده‎اند. کتاب «برادران باغ بهشت» بدون حمایت رسانه‎ای الان در چاپ ششم است. نقد اگر بر پایه علم نباشد، باید نام آن را سلیقه گذاشت. من هر جایی‌که سخنی علمی و مرتبط می‎شنوم، استفاده می‎کنم، نشر و کار انتشارات از دغدغه‎های بلندمدت من بود. به‎ویژه باتوجه به شرایطی که بر استان و بر حوزه مورد علاقه‎ام نشر کتب انقلاب و دفاع مقدس حاکم بود، ضرورت راه‎اندازی نشر را بیشتر حس کردم. در سال 1394 بعد از طی کردن آزمون‎های عمومی و تخصصی، در بهمن‎ماه نشر پراکنده رسماً آغاز به کار کرد. ناشر برتر استان به‌خاطر رعایت مهندسی کتب از طرف نهاد کتابخانه‎های عمومی، ناشر برتر دفاع مقدس استان لرستان از طرف اداره‎کل فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال 97، ناشر برتر شهرستانی در جشنواره سراسری کتاب در سال 98 عضو مجمع ناشران انقلاب اسلامی بخشی از افتخارات نشر پراکنده است.

این نویسنده حوزه دفاع مقدس با بیان این‌که در حوزه کتب دفاع مقدس توزیع مناسب نداریم، فضای ارائه هم کم است و افراد متخصص در فضاهای خوب حضور ندارند، در رابطه‌با علاقه‌اش به شهدا، گفت: همه شهدا را دوست دارم؛ در مقدمه یکی‎از کتاب‎هایم این مضمون را نوشته بودم که «هروقت کار نگارش کتاب شهیدی را به من می‎دهند، حس می‎کنم آن شهید از اعضای خانواده ما شده است» و در حال حاضر هم چند کار نیمه تمام دارم و چند پروژه نگارش کتب شهدا و رزمندگان در دست دارم که در سال جدید انجام خواهم داد.