چگونه بحران‌ها را مدیریت كنیم

زندگی انسان‌ها مملو از حوادث و اتفاقات پیش‌بینی نشده است كه در برخی از مواقع این حوادث تبدیل به بحران می‌شوند. برای رفع مشكلات زندگی و دستیابی به آرامش مسلماً باید این بحران‌ها را مدیریت كرد.

نخستین راز مهار بحران این است که حس خونسردی، آرامش و خویشتن‌داری خودمان را حفظ کنیم. به دنبال آن باشید که واقعیت‌ها را بدانید و با آغوش باز آن‌ها را بپذیرید. زمانی که کارها بر وفق مراد شما پیش می‌رود متواضع باشید و وقتی کارها بر وفق مراد شما نیست، متفکر و مدبر باشید.

گاهی اوقات کارها آن‌گونه که می‌خواهیم پیش نمی‌رود و همه چیز در یك لحظه خراب می‌شود. آن وقت است که با مشکلات و بحران‌ها محاصره می‌شویم. این مشکلات و گرفتاری‌ها جوهر واقعی ما را نشان می‌دهد. آن‌ها باعث رشد ما می‌شوند و به ما کمک می‌کنند به سطح بالاتری از وضع کنونی خود صعود کنیم.

قهرمان‌ها و انسان‌های ترسو در بوته آزمایش‌های دشوار و ناملایمان ساخته و پرداخته می‌شوند. مشکلات و چالش‌هایی که با آن‌ها مواجه هستیم یا ما را می‌سازند و یا ما را از پای در می‌آورند، یا ما را پرورش می‌دهند و یا ما را شکست می‌دهند.

شما تنها نیستید و همه انسان‌ها با چالش‌ها و مصیبت‌ها مواجه می‌شوند. همه افراد اتفاقات تلخ و تکان‌دهنده‌ای در زندگی خود سراغ دارند. هر انسانی در زندگی روزهایی را تجربه می‌کند که هیچ‌چیز سر جای خودش نیست. رؤیاها در حریق واقعیت‌های زندگی می‌سوزند و بر باد می‌روند.

راز اصلی موفقیت در آن است که در این مواقع چگونه با یک بحران کنار بیاییم، دوام بیاوریم و چگونه بر مشکلات فائق شویم. یک ضرب‌المثل حکیمانه قدیمی می‌گوید تصدیق و گواهی دریافت نخواهی کرد، مگر پس از آزمایش ایمانت. اگر شما بخواهید می‌توانید از تهدیدات، فرصت بسازید و در چنین شرایطی به جای احساس شکست، رشد پیدا کنید می‌توانید از مطالبی که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم، استفاده کنید.

نخستین راز مهار بحران این است که حس خونسردی، آرامش و خویشتن‌داری خودمان را حفظ کنیم. طلوع خورشید همواره پس از بارش باران است، بهار پس از زمستان است و جهان افتان و خیزان پیش می‌رود نه در یک مسیر خط مستقیم. یقیناً بعد از هر سختی، گشایش و آسانی است. این رسم دنیایی است که در آن زندگی می‌کنیم.

همواره به یاد داشته باشیم که همه چیز زودگذر است. ما در دنیای گذرا زندگی می‌کنیم. دنیای گذرا دنیای موقتی است. همه چیز می‌گذرد و از بین می‌رود. هر چیزی طول عمر طبیعی خودش را دارد. در واقع برای هر هدفی در زیر این آسمان آبی، فصلی و زمانی وجود دارد. درد و رنج نتیجه تعلق خاطر به چیزهایی است که می‌خواهیم همان‌گونه که هستند بمانند.

به عبارت دیگر تأکید و اصرار بر پایداری آن‌ها در دنیای ناپایدار است، اما این مغایر با قوانین دگرگونی، تکامل و رشد جاودانه است. به دنبال آن باشید که واقعیت‌ها را بدانید و با آغوش باز آن‌ها را بپذیرید. زمانی که کارها بر وفق مراد شما پیش می‌رود متواضع باشید و وقتی کارها بر وفق مراد شما پیش نمی‌رود متفکر و مدبر باشید.

از تلمبار کردن کارها بپرهیزید. به همه چیزهایی بدی که به یک باره اتفاق افتاده یک دفعه واکنش نشان ندهید و به اتفاقات بدی که ممکن است در آینده برای شما رخ دهد فکر نکنید. اکثر واکنش‌های نامعقول ما از اضافه شدن یک مشکل به مشکل دیگر که بدون وقفه در ذهن رخ می‌دهد ناشی می‌شود. تا جایی که ما خودمان را زیر حجم سنگین تخیلات از پا در می‌آوریم. با مشکلاتی که هم‌اکنون پیش‌روی شماست، عاقلانه و عادلانه برخورد كنید و با همه قدرتتان با آن مشکل به نبرد بپردازید.

وقتی چیز دیگری برای انجام دادن نیست مشکلات را پشت سر یعنی درست همان جایی که آمده‌اند، جا بگذارید. هر چیزی که برای ما رخ می‌دهد همان معنایی دارد که ما به آن می‌دهیم. از فرایند حل مشکل لذت ببرید. از تفکرات هم‌طراز استفاده کنید. همه نیازهای شما درون خود شماست. شما برای شکست آفریده نشده‌اید. نیروهای حیرت‌انگیزی در درون شماست. اگر آن‌ها را بیابید و استفاده از آن‌ها را یاد بگیرید. به بخشی از زندگی خودتان فکر کنید که در آن کاردان، موفق، قدرتمند و خاطر جمع هستید. چه موقعیتی در این قسمت از زندگی شما هم‌طراز یا مشابه مشکلات یا بحران‌هایی است که هم‌اکنون با آن روبه‌رو هستید.

در چنین موقعیتی چگونه این بحران را مهار می‌کنید. راه حل برای مشکل کنونی شما چیست. از توان خود برای حل ضعف‌ها و کاستی‌های خود استفاده کنید. تصور کنید به‌عنوان خلبان هلی‌کوپتر آموزش دیده‌اید و موقع پرواز خاطر جمع و توانا هستید. به‌عنوان مدیرعامل کار می‌کنید و اداره شرکتی را به عهده دارید که وارد رکود اقتصادی شده است، احتمالاً از خودتان می‌پرسید شباهت این کار با پرواز هلی‌کوپتر چیست و احتمالاً به خود پاسخ می‌دهید موقع پرواز با هلی‌کوپتر اغلب با هوای بد و طوفانی مواجه می‌شوم. پس چگونه با این موقعیت کنار بیاییم.

نخست اینکه که آرام باشیم، سپس فهرست کارهایی که باید انجام دهم نگاه می‌کنم که ببینم واقعاً مشکل بزرگی هست که به توجه نیاز داشته باشد و بعد به دنبال جای امنی برای فرود آمدن می‌گردم. ایده‌ها شروع به شکل‌گیری می‌کند. حالا چگونه از این فرایند در اینجا استفاده کنم. افکار شما در حال بسط و گسترش است. حدس می‌زنم نخستین کاری که باید انجام دهم این است که آرامشم را حفظ کنم. همه کارکنان من باهوش و سخت کوشند و حتی اگر من دخالتی هم نکنم احتمالاً شرکت را فعال و زنده نگه می‌دارند. کار بعد این است که کار خودم را مرور کنم. باید بررسی کنم و ببینم مشکلات بزرگی که باید فوراً کاهش پیدا کنند از کجا نشئت می‌گیرند.

بیش از خودتان به دیگران فکرکنید. هر انسانی در کره زمین وقتی روی خودش تمرکز می‌کند ضعیف می‌شود اما زمانی که روی دیگران تمرکز می‌کند، قدرت پیدا می‌کند. به محض اینکه روی این مسئله تمرکز کنید که چگونه دیگران را در حین بحران‌ها کمک و راهنمایی کنید توانایی خودتان در کنترل شرایط طوفانی بسیار بالا خواهد رفت. شما به انتخاب خودتان می‌توانید عامل قدرت‌بخشی به دیگران، مشوق و الگوی شایسته از امید برای دیگران بشوید.

کارتان را به عملی لذت‌بخش تبدیل کنید، از خودتان بپرسید برای اینکه واقعاً از این کار لذت ببرم چه کار باید انجام دهم. درس بگیرید دست آخر ما فقط به مشکلاتی فکر می‌کنیم که به آن‌ها احتیاج داریم. فهم این موضوع بسیار دشوار است اما حقیقت دارد. ما فقط به مسائلی توجه می‌کنیم که به آن‌ها نیاز داریم.

هر مسئله‌ای که در طول زندگی با آن مواجه می‌شویم هدیه‌ای است که به ما داده شده است تا از آن درس بگیریم. اگر شما درسی نگرفتید مشکل همان‌گونه باقی می‌ماند. به محض اینکه درس لازم را گرفتید مشکل از بین می‌رود و شما رشد می‌کنید و به شکل واقع‌گرایانه‌تری به زندگی ادامه داده و قطعاً مقاوم‌تر از گذشته از زندگی خود لذت بیشتری می‌برید.

از خودتان بپرسید این مسئله می‌خواهد چه چیزی را به من آموزش دهد. در مورد آن خوب فکر کنیم و روی آن تأمل کنیم .همان فکر و تأملی را که برای از بین بردن مشکلات به‌کار می‌گرفتید برای آموختن از این درس‌ها نیز به کار ببرید. درس‌ها و مشکلات از جنس هم هستند. در مشکلات مشابه به دیگران کمک کنید.

یقین دارم که شما از طوفان‌ها و کوهستان‌ها برای رسیدن به قله به سلامت عبور خواهید کرد. این همان چیزی است که شما برای آن ساخته شده‌اید. پای انسان زمانی آسیب می‌بیند که با شتاب و عجله از تپه رو به پایین حرکت می‌کند. هدف از آفرینش ما صعود بوده و باید بالا برویم، اما قله، اوج موفقیت ما نیست. اوج موفقیت ما کمک به دیگران است. شعار ما این است هیچ‌کس نباید پشت سر باقی بماند. بلند کردن کسانی که تلاش می‌کنند مایه مباهات و افتخار ما در سفر است. دانایی و تدبیر را سخاوتمندانه ببخشید و به کسانی که کوشش می‌کنند کمک کنید.

اسماعیل خادمی، كارشناس ارشد معاونت اجتماعی پلیس فارس