تقوا؛ مهم‌ترین شاخصه روزه‌داری

وجیهه اشرفی، مدرس حوزه علمیه شاهرود در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری ایکنا قرار داده است به ارزش ماه رمضان و اعمال وارده در آن پرداخته است که در ادامه می‌ خوانیم:

با استناد به آیاتی که پیرامون روزه‌داری در قرآن آمده مثلاً در سوره مبارکه بقره آیه 183 خداوند می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‏ ايد روزه بر شما مقرر شده است همان گونه كه بر كسانى كه پيش از شما [بودند] مقرر شده بود باشد كه پرهيزگارى كنيد». در این راستا هدف از روزه‌داری تقواست که قرآن به عنوان جامع‌ترین و کامل‌ترین کتاب آن را به ما ارائه می‌دهد و در آیه 102 سوره آل عمران نیز آمده «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌‌ايد از خدا آن‌گونه كه حق پرواكردن از اوست پروا كنيد و زينهار جز مسلمان نميريد» که در این آیه هم تقوا به عنوان قوه بصیرت و شاخص بین حق و باطل است و در قرآن صفات متقین اعتقاد به مبدأ و انفاق است و مؤمنانی که پایبند به خداوند هستند.

یک حوزه وسیعی در معنای تقوا قرار دارد و آن کمال است و هر کمالی صاحب درجه است کمال محبت، کمال تواضع و فروتنی، کمال احسان به دیگران. که به تعبیر علم منطق تقوا مقوله‌ای است که در آن رشد و فزایندگی وجود دارد و در آن تشکیک بوده و هر لحظه‌ای رشد بهتری پیدا می‌کند.

همچنین تقوا در سطوح عالی‌تری می‌تواند خود را نشان دهد مانند نماز، روزه داری و پرهیز از گناه که در این راستا هر ماه رمضانی بنده تلاش می‌کند تا خود را به مراتب عالی‌تری برساند و در سایه توحید، ایمان به معاد به حسن عاقبتی بخیری که رمز تقواست و در قرآن به عنوان شاخصه یاد شده خود را برساند.

جایگاه مقدس روزه‌داری آنقدر اهمیت دارد که ائمه اطهار بسیار بر آن تأکید دارند ازجمله امام سجاد(ع) دعایی برای وداع با ماه رمضان دارد که با سلام شروع می‌شود اما در بسیاری از روایات سفارش شده که این دعا از اول ماه مبارک خوانده شود فرازهایی از این دعا به شرح ذیل است: اللَّهُمَّ یَا مَنْ لَا یَرْغَبُ فِی الْجَزَاءِ وَ یَا مَنْ لَا یَنْدَمُ عَلَى الْعَطَاءِ وَ یَا مَنْ لَا یُکَافِئُ عَبْدَهُ عَلَى السَّوَاءِ. مِنَّتُکَ ابْتِدَاءٌ، وَ عَفْوُکَ تَفَضُّلٌ، وَ عُقُوبَتُکَ عَدْلٌ، وَ قَضَاؤُکَ خِیَرَةٌ إِنْ أَعْطَیْتَ لَمْ تَشُبْ عَطَاءَکَ بِمَنٍّ، وَ إِنْ مَنَعْتَ لَمْ یَکُنْ مَنْعُکَ تَعَدِّیاً.‌

ای خدایی که در برابر احسان به بندگان پاداش نخواهی، و از عطا و بخشش پشیمان نمی‌گردی،‌ای کسی که مزد بنده خود را بیش از عمل او می‌دهی، نعمتت بی‌استحقاق به بندگان رسد، و عفوت تفضل، و مجازاتت عدالت، و قضایت عین خیر است. اگر بخشش کنی عطایت را به منّت آلوده نکنی، و اگر عنایت نکنی از باب ستم نیست.

که در اینجا منظور از خیر پول ثروت و ... نیست بلکه خیری که در آن از محضر خداوند غافل نشویم. بر اساس این دعا خداوند انسان را بر سر سفره‌ای می‌نشاند که ظاهر و باطن آن یکی باشد و در آن انسان حق‌شناسی را به درگاه خداوند با استغفار، توبه توسل به معصومین و ... نشان می‌دهد.

در ایامی که ماه مبارک رمضان با بیماری کرونا همزمان شده بهتر است این تهدید را شناسایی کرده و آن را تبدیل به فرصت کنیم که در این راستا با ارتباط در فضای مطلوب و درست در فضای مجازی در گروه‌ها و کانال‌ها گوشه خلوتی برای خود فراهم کرده تا در شب‌های ماه مبارک رمضان بتوانیم از آن بهره‌مند و با توسل به محضر حضرت ولی عصر(عج) به معرفت ماه رمضان و شب‌های قدر نائل شویم.