دستورالعمل‌هایی برای زندگی سالم

بر اساس دین اسلام هیچ رزقی شیرین‌تر از روزی حلال نیست و این شیرینی، حلاوت‌بخش و برکت سفره هر مسلمانی است. در این راستا و به منظور تعیین آداب غذا خوردن نزدیک به ۲۵۰ آیه قرآنی و همچنین روایات مختلف از معصومان(ع) بر اهمیت تغذیه و چگونگی آن تأکید کرده است. خداوند در آیه ۱۷۲ سوره بقره به مؤمنان دستور داده است که «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَاشْكُرُوا لِلَّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از نعمت‌هاى پاكيزه‌اى كه روزى شما كرده‌ايم بخوريد و اگر تنها او را مى‌‏پرستيد خدا را شكر كنيد».

همچنین در آیه‌ 51 سوره مؤمنون می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ؛ اى پيامبران از چيزهاى پاكيزه بخوريد و كار شايسته كنيد كه من به آنچه انجام مى‏‌دهيد دانايم». این آیه نیز بر تأثیر غذاهای طیب بر روح و اعمال آدمی اشاره دارد، از این‌رو در موضوع غذا خوردن نیز باید همانند سایر امور زندگی، بر تأکیدات دین اسلام توجه داشته باشیم.

آداب غذا خوردن

ژیلا مرادپور، استاد دانشگاه‌ استان کردستان، در گفت‎وگو با ایکنا از کردستان، با بیان‌ اینکه اسلام به عنوان کامل‌ترین ادیان آسمانی برای تمام جنبه‌های زندگی، احکام متناسبی را صادر کرده است، گفت: این احکام‌ بر اساس حکمت و مصلحت خداوند است تا انسان را در طی مسیر زندگی مادی و معنوی یاری کند، یکی از این احکام، آداب غذا خوردن است.

وی به بایدها و نبایدهای غذا خوردن در دین اسلام اشاره کرد و افزود: موضوع «غذا خوردن» در دین اسلام، جنبه‌ی جسمانی، روحانی و روانی دارد که توجه به آن‌ها ضروری است.

مرادپور نیت الهی را اولین آداب غذا خوردن دانست و بیان کرد: پیامبر اکرم(ص) در این زمینه می‌فرماید: «ای ابوذر باید در هر کاری نیت داشت حتی خوردن و خوابیدن» در این راستا داشتن نیت الهی موجب سلامت و پاک و مطهر شدن تنول غذا را فراهم می‌کنیم.

وی تصریح کرد: شروع غذا با بسم‌الله و ختم آن با الحمدالله، خوردن ذره‌ای نمک در ابتدا و پایان غذا، شستن دست‌ها قبل و بعد از غذا، آذین‌بندی و زینت دادن به سفره از مواردی است که در اسلام به آن توصیه شده است. نوشیدن آب بین غذا، تناول غذا در حالت سیری، خوردن غذای داغ، گذاشتن نان زیر ظرف غذا، خوابیدن بعد از غذا و دمیدن در غذا از جمله مواردی است که در اسلام نهی شده و انجام این کارها در احکام اسلامی مکروه است.

استاد دانشگاه کردستان با اشاره به حدیثی از پیامبر اکرم(ص) در خصوص زمان تناول غذا تأکید کرد: ایشان در این رابطه توصیه کرده‌اند، زمانی که اشتهایی برای غذا خوردن دارید تناول کرده و قبل از آنکه سیر بشوید، کنار بکشید.

مرادپور با اشاره به تأکید دین اسلام در مورد غذاهای حلال و دوری از غذاهای حرام، اظهار کرد: شاید در ظاهر این دو نوع غذا هیچ تفاوتی نداشته باشند، اما تأثیر بسیاری در روح و روان انسان ایجاد می‌کنند، چنانچه در آیه 88 سوره مائده خداوند متعال می فرماید «وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّبًا وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ؛ از آنچه خداوند روزى شما گردانيده حلال و پاكيزه را بخوريد و از آن خدايى كه بدو ايمان داريد پروا داريد».

تأثیر غذای حرام

وی رفتار انسان را برگرفته از اخلاق و تفکر وی دانست و اعلام کرد: گاهی غذاهای حرام تأثیرات اجتماعی و فردی بر رفتار انسان می‌گذارند، چرا که تغذیه انسان به هر شکلی در جسم او نیز نمایان می‌شود و متناسب با نحوه‌ تغذیه، رفتار یک انسان شکل می‌گیرد، از این‌رو داشتن تغذیه ناپاک و حرام متناسب با آن نیز رفتارهای غیراخلاقی و ناهنجار در انسان پدید می‌آورد.

وی به نداشتن افراط و تفریط در غذا خوردن اشاره و بیان کرد: در امر تغذیه نیز باید از افراط و تفریط دوری کرد، چرا که باید به اندازه‌ نیاز بدن غذا تأمین شود که در صورت رعایت نکردن این موضوع، موجب ابتلای انسان به بیمار‌های مختلف می‌شود.

مرادپور در پایان دست کشیدن از غذا قبل از سیر شدن کامل، پرهیز از خوردن در حال سیری، نگاه نکردن به صورت دیگران هنگام غذا خوردن، شستن دست‌ها و خشک کردن با دستمال، دعا کردن پس از غذا، نخوابیدن بلافاصله پس از خوردن غذا، خلال یا مسواک زدن پس از غذا، خوردن چند خرما یا مقداری عسل (یا چیز گرم) پس از خوردن ماهی قبل از خواب را از دیگر آداب خوردن و  آشامیدن در دین اسلام بیان کرد.