سازمان‌های متخصص مسئله فلسطین کارنامه موفقی ندارند

به گزارش ایکنا، نشست مجازی «فلسطین در هنر و ادبیات ایران» شب گذشته، 26 اردیبهشت ماه با موضوع «مستندسازان ایرانی و مسئله فلسطین؛ از اوج تا هبوط» با حضور روح‌الله رفیعی، مدیر گروه مستند روایت فتح و مستندساز برگزار شد.

 

مدیر گروه مستند روایت فتح در ابتدای نشست با اشاره به عدم وجود برنامه جامع در حوزه رسانه گفت: در تمامی موضوعات نه صرفاً مسئله فلسطین و قدس نقشه جامعی از تولید نداریم و نمی‌دانیم قرار است چه فعالیتی را در آینده برای مخاطب خاص خود انجام بدهیم. همچنین در حوزه انتشار نیز ما برای تولیدات خودمان سناریوی انتشار نداریم. اگر در طول سال شاهد دیده شدن اثری در بین مخاطبان باشید به دلیل انتشار مناسب آن اثر است.

 

وی با بیان اینکه تولیدات داخلی مستند درباره مسئله فلسطین کاهش پیدا کرده است به بیان عوامل آن پرداخت و اظهار کرد: این مشکل دو وجه دارد اول در حوزه سیاست گذاری و سپس از سوی مستندسازان.

رفیعی در بحث سیاست‌گذاری گفت: سیاست‌های کلان در حوزه رسانه تکلیف خود را هنوز مشخص نکرده است که امروز بر چه بخشی از آرمان قدس باید تأکید کنیم. برای مثال آیا موضوع مورد تأکید حال حاضر وجود گروه‌های افراطی یهود است یا عدم موفقیت رژیم صهیونیستی در ملت‌سازی و دولت‌سازی؟

 

وی افزود: در زمانی که «کاروان سلام» شکل گرفت، دوستان ما نکته‌ قابل توجهی بیان می‌کردند و آن این بود که در غزه هنوز بعد گذشت بیش از سی سال خیلی از اهالی آنجا نمی‌دانستند که در ایران پدیده‌ای به اسم راهپیمایی روز قدس وجود دارد!

مدیر گروه مستند روایت فتح با اشاره به نظام اولویتی در این موضوع بیان کرد: این آن نظامی است که مدیران سیاست‌گذار باید طراحی کنند و از طرف دیگر مستندسازان از نظر فنی، تکنیکی و محتوا وارد شوند.

 

مدیر گروه مستند روایت فتح با اشاره به گسترده بودن موضوع فلسطین تصریح کرد: در سال‌های ۹۲ تا ۹۴ که در سوریه فعالیت می‌کردم چندین موضوع را در خصوص مُخَیّم‌ها کار کردم. برای مثال مُخَیّم سیده زینب(س) یکی از آن‌ها بود که فلسطینی بودند و گفته می‌شد که در جبهه داعش فعالیت می‌کنند، اما بر خلاف چیزی که گفته می‌شد در جبهه خودی بودند و از حرم حضرت زینب (س) دفاع می‌کردند و شهید نیز می‌دادند. جالب ماجرا اینجاست که فلسطینی‌ها از اهل سنت بودند، اما می‌گفتند که ما گوشت و پوست و خونمان از سیده زینب(س) است و چنین خیانتی را در حق ایشان نمی‌کنیم، لذا همانطور که مشاهده می‌کنید مسئله فلسطین بسیار گسترده است و باید مشخص کنیم که از فلسطین چه می‌خواهیم بگوییم.

رفیعی افزود: نداشتن نقشه جامع از تولیدات رسانه‌ای درباره فلسطین باعث می‌شود من به عنوان متولی مجموعه‌ای در حوزه مستند به این ماجرا تمایل نداشته باشم و اگر فعالیتی نیز انجام می‌دهم موازی کاری و یا در جهت عکس مجموعه‌های دیگر باشد. اینجا خلاء یک نظام اولویت بندی حس می‌شود.

وی با اشاره به دوران دفاع مقدس و فعالیت گروه‌های خود جوش و مردمی در دفاع از کشور در آن برهه بیان کرد: اما در آن دوره تا وقتی که سپاه بزرگ تشکیل نشد و عملیات بیت‌المقدس شکل نگرفت ما پیروزی گسترده‌ای را شاهد نبودیم.

رفیعی افزود: اما دغدغه‌ای را که رهبر انقلاب مبنی بر تشکیل جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی داشتند با وجود مجموعه‌های بزرگ و کوچک همچنان شکل نگرفته است، زیرا لازمه داشتن آن ایجاد یک اتاق وضعیت و جنگ برای رصد نیروها، تهدید‌ها و نظام اولویت‌هاست، زیرا در دفاع مقدس آموختیم که اگر کسی مانند حسن باقری می‌درخشد به این دلیل است که خود، نیروهایش زمین درگیری و دشمن را خوب شناخته است و با در دست داشتن این شناخت اقدام به طراحی عملیات می‌کند.

این مستندساز با بیان تفاوت میان فعالیت جوششی و سفارشی گفت: آرمان بزرگ قدس موضوعی نیست که از سوی مجموعه و یا نهادی به صورت سفارشی درخواست شود، بلکه کاملاً جوششی است و به دغدغه‌های فردی باز می‌گردد به همین دلیل در سال‌های گذشته اکثر آثار مطرح محصول دغدغه افراد بوده‌اند نه مجموعه‌ها، اما سیاست‌گذاری می‌تواند مشخص کند که چه کسی در چه موقعیت جغرافیایی می‌تواند چه موضوعی را تولید کند.

مدیر گروه مستند روایت فتح در قسمت دیگری از این گفت‌‌وگو با اشاره به ضرورت ایجاد تناسب مابین محتوا و قالب اظهار کرد: در مسئله فلسطین و آرمان قدس به اشتباه از یکسری موضوعات مستند ساخته‌ایم؛ محتوا تعیین کننده قالب است و مستندسازان هر محتوایی را در قالب مستند می‌ریزند و این اقدام باعث عادی شدن آن موضوع و مسئله برای مخاطب می‌شود.

 

وی با طرح این سؤال که چرا پس از گذشت سال‌ها همچنان فیلم «بازمانده» اثر سیف‌الله داد تازگی دارد و به نظر اثر فاخری است؟ گفت: در این امر کارگردان متوجه شده است که محتوا را در چه قالبی بریزد.

 

رفیعی در پاسخ به این سؤال که آیا تاکنون مجموعه‌هایی که در زمینه آرمان فلسطین ایجاد شده‌اند به شما محتوایی برای کار داده‌اند؟ بیان کرد: از سال ۱۳۷۶ که شروع به تولید اثر و فعالیت در حوزه فلسطین کرده‌ام، هیچ مجموعه‌ای نتوانسته است محتوایی در اختیار ما بگذارد. تمام آن چیزی را که تولید کرده‌ایم دغدغه‌ شخصی ما بوده است و مؤسسات و مجموعه‌هایی که اساس شکل‌گیری آن‌ها مسئله فلسطین بوده است باید کارنامه خود را بیاورند تا ببینید چه اقداماتی را تا کنون انجام داده‌اند.

 

روح‌الله رفیعی در ادامه نظرش درباره مستند متولد اورشلیم ساخته حسین شمقدری را به موضوع ضرورت ایجاد اتاق وضعیت پیوند داد و بیان کرد: مستند‌هایی در مسئله فلسطین تولید شده است که شاید برای شرایط امروز جامعه ما مناسب نبوده است و پخش آن‌ها در زمانی صورت می‌گیرد که نمی‌تواند اثر مثبتی داشته باشد؛ این رویداد ناشی از نبود همان اتاق وضعیت است لذا در مسئله فلسطین گاهی اوقات آثاری دیده می‌شود که موضوع قدس اولویت‌های پایین آن است و دیده شدن فیلمساز و حواشی آن بر مسئله قدس ارجحیت دارد.