مدیریت ریسک؛ از الزامات عبور از شرایط تحریم‌های ظالمانه

به گزارش ایکنا از لرستان، به‌نقل‌از روابط عمومی نماینده مردم لرستان در مجلس خبرگان رهبری، آیت‌الله احمد مبلغی، عضو خبرگان رهبری امروز سه‌شنبه، هشتم مهر در جمع اعضای هیئت اندیشه‌ورز کشاورزی لرستان با موضوع «مدیریت ریسک در کشاورزی» که به‌صورت مجازی برگزار شد، گفت: از آیات استفاده می‌شود که مدیریت از مؤلفه‌های مهمی مانند آینده‌نگری، بلندمدت‌نگری،  تقسیم‌نگری نسبت به زمان، پیوسته‌نگری نسبت به فعالیت، فرانگری اجتماعی در جذب و تجمیع امکانات، مثبت‌نگری و ذخیره‌سازی برخوردار بوده است.

وی با اشاره به این‌که در شرائط تحریم‌های ظالمانه، نیاز به اعمال مدیریت ریسک دوچندان می‌شود، افزود: مدیریت ریسک باید همراه با نشاط، فعالیت، آینده‌نگری و امید به آینده باشد و ما نباید نسبت به مدیریت ریسک به‌ویژه در حوزه کشاورزی نگاه منفعلانه و سلبی داشته باشیم.

آیت‌الله مبلغی در تفاوت‌‌شناسی بین مدیریت بحران و مدیریت ریسک، گفت: مدیریت ریسک از نظر نیاز به تنوع و تخصص در دانش، بینش حاصل از دیدگاه‌های چند رشته‌ای، تجزیه و تحلیل چند لایه‌ای، دامنه اجرا و فعالیت و نوع مواجهه با حادثه و مدت زمان مورد نیاز برای اجرا و ... با مدیریت بحران متفاوت است.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با بیان این‌که ازجمله تفاوت‌های اساسی بین مدیریت ریسک و مدیریت بحران آن است که مدیریت بحران مدیریت مواجهه و برخورد با وضعیت منفی، شکننده و مرتبط به شرایط تنگنا و سختی پساحادثه است و به همین جهت حالتی انفعالی را  پدید می‌آورد، ادامه داد: در حالی‌که مدیریت ریسک صرفاً مواجهه با وضعیت‌های منفی و سلبی نیست، بلکه متضمن نقاط مثبت‌اندیش، امیدبخش، انگیزه‌بخش، مهارت‌بخش و توانایی‌بخش به فعالان کشاورزی است.

وی با بیان این‌که در مدیریت ریسک به‌صورت تدریجی فرایندی در جهت تسلط و تفوق بر مشکلات خُرد و کلان احتمالی فراروی کشاورزی شکل می‌گیرد و از این جهت آورده‌های بسیار در جهت توسعه و پیشرفت کشاورزی پدید می‌آورد، گفت: مدیریت ریسک مسیر حرکت را مسیری فعال، سازنده و تبدیل‌کننده چالش‌ها به فرصت‌ها قرار می‌دهد و تولید در حوزه کشاورزی را پُردامنه و  گسترده  می‌سازد.

مبلغی با اشاره به این‌که مدیریت کشاورزی بدون ایجاد و به‌کارگیری مؤلفه‌های مدیریت ریسک مدیریت سطحی یا کم‌تاثیر است، اظهارکرد: ما باید از تمرکز دادن نیروها در کشور بر مدیریت بحران و اکتفای صرف بر آن، ساز و کارها، نگاه‌ها، تلاش‌ها و امکانات را به سمت ایجاد یک  مدیریت اساسی‌تر، علمی‌تر، سازنده‌تر و اداره‌کننده‌تر خطرات به نام «مدیریت ریسک» انتقال دهيم.

عناصر چهارگانه مدیریت ریسک

نماینده مردم لرستان در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به این‌که مدیریت ریسک فرآیندی نیرومند و متشکل از چهار عنصر اساسی «اندازه‌گیری»، «ارزیابی»، «استراتژی» و «عملیات» است، گفت: راهبردهای محوری مدیریت ریسک شامل استراتژی‌های چهارگانه اجتناب از خطر،  انتقال خطر(از رهگذر بیمه و غیر آن)، تقلیل خطر و تحمل خطر است.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به آیه 47 سوره یوسف با این مضمون «قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَبًا فَمَا حَصَدتُّمْ فَذَرُوهُ فِي سُنبُلِهِ إِلَّا قَلِيلًا مِّمَّا تَأْكُلُونَ» گفت: مدیریت ریسک حضرت یوسف(ع) از مؤلفه‌های مهمی مانند آینده‌نگری، بلندمدت‌نگری،  تقسیم‌نگری نسبت به زمان، پیوسته‌نگری نسبت به فعالیت، فرانگری اجتماعی در جذب و تجمیع امکانات، مثبت‌نگری و ذخیره‌سازی برخوردار بود.

 وی با اشاره به حضور عنصر آینده‌نگری در مدیریت یوسف(ع) و این‌که مدیریت ریسک بدون توجه به زمان و تمرکز بر آن بی‌معناست، افزود: در مدیریت ریسک زمانی را که ملحوظ و منظور می‌داریم باید متناسب با وضعیت و شرایط  متضمن خطرات احتمالی باشد.

آیت‌الله مبلغی با اشاره به این‌که حضرت یوسف(ع) در مدیریت خود کوشش کرد تا همه امکانات اجتماعی را در این مدیریت به‌کار بگیرد و از همین خاستگاه بود که  او گفت «تزرعون» یعنی همه باید کشت کنند، افزود: اگر امر اساسی، حیاتی و مهمی همچون کشاورزی(که به امنیت غذایی کشور مرتبط است) را به تلاش‌های معطوف به یک مقطع، محصور در امکانات اندک و وضعیت‌های دارای اولویت‌های دست چندم، محدود نمودیم، در واقع مدیریت ریسک نکرده‌ایم و در نتیجه کار به جایی نمی‌رسد؛ از این روی لازم است همه امکانات علمی و عملی را پای کار بیاوریم تا مدیریت ریسک معنا و عینیت پیدا کند.

وی با اشاره به این‌که حضرت یوسف(ع) با ذكر كلمه «دَأَبًا» كشاورزى پیوسته، پیاپی و غیر منقطع را در مدیریت قبل از بحران دنبال می‌کرد، اظهارکرد:  در مدیریت ریسک کشاورزی ضرورت دارد که تلاش‌ها از یک پیوستگی و عدم انقطاع برخوردار باشند تا بتوانند مشکلات احتمالی پیش‌روی را کنترل و مدیریت کند.

اصل ذخیره‌سازی قبل از وقوع حادثه

وی گفت: همان‌گونه که حضرت یوسف اجازه نداد حاصل فعالیت‌های قبل از حادثه در معرض نابودی و فنا قرار بگیرد و دستور به ذخیره‌سازی گندم داد، ما نیز در  مدیریت ریسک می‌باید تمام آن‌چه که از تلاش‌های حاصل قبل از وقوع حادثه به دست می‌آید را تحت حفاظت و  ذخیره‌سازی قرار بدهیم تا در هنگامه بروز حادثه به کار آید.

عضور خبرگان رهبری با یادآوری این‌که حضرت یوسف(ع) در کنار توجه به چالش‌ها و خطر قحطی پیش‌روی بر ظرفیت و امکانات هرچند بالقوه که می‌تواند خاستگاه و جایگاه کنترل و مدیریت مربوط به شرایط سخت باشد تمرکز داشتند و از آن تحت عنوان «خزائن‌الارض» نام بردند، ادامه داد: این نشان می‌دهد که ما در کنترل  و مدیریت ریسک باید فرصت‌ها، ظرفیت‌ها، امکانات و زیرساخت‌ها را همواره به‌عنوان نقطه‌های حرکت و اتکا و برنامه‌ریزی محل توجه جدی قرار بدهیم.

در این نشست، عبدالله موموندی، مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان، مهدی رحیمی، عضو هیئت علمی و مدیر گروه توسعه روستایی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان، قنبری، عضو هیئت علمی  دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان و مجید جوادی، مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان حضور داشتند.

صادق اسدالهی، کارشناس مسئول معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان، رفیعی، کارشناس صندوق بیمه محصولات کشاورزی استان لرستان، میثم منتی، تسهیل‌گر و راهبر قرارگاه پیشرفت و آبادانی سپاه حضرت ابوالفضل(ع) لرستان از دیگر شرکت‌کنندگان این نشست بودند.