بهره‌مندی مناطق محروم از اساتید قرآن در فضای مجازی

محمدکاظم ربیعی، مسئول دارالقرآن شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران ـ منطقه مرکزی، در گفت‌و‌گو با ایکنا از استان مرکزی، با اشاره به تغییر رویکرد آموزش قرآن در شرایط فعلی جامعه به شکل مجازی، تصریح کرد: آموزش مجازی تیغ دولبه‌ای است که معایب و مزایای متعددی دارد و هریک باید واکاوی شود.

وی قائل به زمان و مکان نبودن آموزش در بخش‌های مختلف را از مزایای فضای مجازی برشمرد و اظهار کرد: بارگذاری مبحث آموزشی در این فضا قابلیت دسترسی و ماندگاری دارد و کاربر یا قرآن‌آموز در صورت نیاز می‌تواند از آن استفاده کند.  

ربیعی با اشاره به اینکه هزینه مناسب فضای مجازی نسبت به دوره‌های حضوری از دیگر مزایای آموزش مجازی است، تصریح کرد: درست است که قرآن‌آموزان هزینه اینترنت پرداخت می‌کنند، اما نسبت به هزینه کلاس‌های حضوری و خطرات رفت‌و‌آمد مقرون به صرفه‌تر است. امروز به واسطه مقتضیات کاری و ارتباطی لازم است که از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی استفاده کنیم؛ لذا حضور اساتید قرآن در این فضا باعث خرسندی است و این امر زمینه بهره‌مندی همه مخاطبان حتی روستاییان و محرومانی را که از وجود اساتید حرفه‌ای و نحوه آموزش بی‌بهره‌اند فراهم می‌کند.

نهادینه شدن مبانی قرآنی در خانواده

وی با بیان اینکه سوابق موجود در فضای مجازی بیانگر میزان رشد و ترقی قرآن‌آموزان است، اضافه کرد: نهادینه شدن مبانی قرآنی در خانواده از دیگر مزایای آموزش قرآن در فضای مجازی است. اگر به درستی از این فضا استفاده شود نتیجه خوبی خواهد داشت. خوشبختانه اجرای طرحی موفق از سوی دارالقرآن خطوط لوله و نفت منطقه مرکزی در سطح کشور و شرکت 180 خانواده گواهی بر این ادعاست. همچنین، در گام اول پس از شیوع بیماری کرونا لازم بود که نفرات فعال در مؤسسات و خانه‌های قرآن در فضای مجازی حفظ شوند و پس از آن برای افزایش کاربران برای آموزش برنامه‌ریزی شود، اما متأسفانه بعد از فراگیری بیماری، مؤسسات و خانه‌های قرآن تعطیل و فعالیت قرآنی دستگاه‌ها تا حد زیادی متوقف شد.

ربیعی در تشریح معایب فضای مجازی نیز اظهار کرد: شرایط کلاس حضوری، ارتباط بین استاد و شاگرد و تأثیرپذیری قرآن‌آموز از استاد در فضای مجازی کمتر حس می‌شود. اغلب خانواده‌ها نتوانستند با فضای مجازی برای آموزش ارتباط برقرار کنند و لازم است نحوه استفاده صحیح از این فضا آموزش داده شود. گرانی تلفن همراه و تعرفه اینترنت از دیگر مشکلاتی است که خانواده‌ها با آن درگیر هستند و برای رفع این مشکل باید فکری کرد. متأسفانه تاکنون از این فضا برای آموزش غافل بوده‌ایم و هنوز هم به صورت جدی وارد آن نشده‌ایم.

امکان دسته‌بندی آموزش قرآن در فضای مجازی

وی به‌روز بودن اطلاعات اساتید و مربیان قرآن در عرصه فضای مجازی را ضروری دانست و بیان کرد: اساتید خود بهتر می‌دانند آموزش در کلاس حضوری با مجازی بسیار متفاوت است. امروز شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسانان متعددی در فضای مجازی فعال هستند، اما هریک از آنها قابلیت‌هایی دارد که باید برای همان رشته استفاده شود، به طور مثال آموزش حفظ باید تصویری و آنلاین باشد، اما در دیگر رشته‌ها همچون قرائت، تجوید، روخوانی و روان‌خوانی می‌توان صدا را ضبط و به استاد برای رفع اشکال ارسال کرد و از طرفی مطالب و آموزش‌ها می‌تواند دسته‌بندی شود و در اختیار کاربر قرار گیرد.

ربیعی زیرساخت‌های فضای مجازی در آموزش قرآن را مهم ارزیابی کرد و با تأکید بر تقویت این زیرساخت‌ها، افزود: باید ببینیم از فضای مجازی و آموزش چه می‌خواهیم و متناسب با برنامه تدوین‌شده پیش رویم. وجود کانال و گروه‌های مجازی قرآن به آموزش‌های هرچه بهتر کمک می‌کند و مانع بهانه‌جویی‌هایی همچون فرصت نداشتن و طولانی بودن مسافت‌ می‌شود. با همین زیرساخت‌های موجود نیز می‌توان آموزش‌های قرآنی را ادامه داد. اگر منتظر بمانیم تا زیرساخت‌های کلان طراحی و در اختیار قرار گیرد فرصت را از دست خواهیم داد. نباید خود را محدود به ابزار و امکانات خاصی کنیم. برای فعالیت در حوزه قرآن باید از هر ظرفیت و امکاناتی به نحو احسن بهره برد و با قدرت پیش رفت و به فکر برنامه‌ریزی‌های دیگری باشیم.

وی در پایان از فعالیت مطلوب دارالقرآن شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت منطقه مرکزی در فضای مجازی پس از شیوع بیماری کرونا خبر داد و افزود: بلافاصله پس از فراگیر شدن بیماری، آیین‌نامه آموزش قرآن در فضای مجازی تدوین و در اختیار دیگر استان‌ها قرار داده شد و خوشبختانه بیش از 800 نفر از این فضا بهره‌مند شدند و نتایج خوبی نیز داشته است.