قرآن؛ اساس فلسفه سهروردی / برتری نوآوری و محتوای فلسفه اسلامی نسبت به فلسفه غرب
یک مدرس فلسفه با بیان اینکه سهروردی معتقد است آنچه را که یاد گرفتهام از قرآن است و هرگونه ادعایی که شاهدی از قرآن و سنت بر آن وجود نداشته باشد از درجه اعتبار ساقط است، اظهار کرد: اگر بخواهیم به دور از هرگونه تعصب، فلاسفه خود را با فلاسفه غربی مقایسه کنیم، خواهیم دید آنچه که در فلسفه اسلامی آمده است، از حیث محتوا، نوآوری، نظم منطقی و اتقان و استحکام عقلانی به هیچ عنوان قابل مقایسه با فلسفه مغرب زمین نیست.
حسن سلمانی، دانشآموخته حوزه و دانشگاه و مدرس دانشگاه در گفتوگو با ایکنا از خراسانجنوبی گفت: یکی از مقولههایی که در جامعه ما آنطور که باید و شاید به آن پرداخته نشده و حقش ادا نمیشود، توجه ویژه به سرمایههای علمی، فرهنگی و... است، چه فرهیختگان عصر حاضر چه اعصار گذشته.
وی افزود: این در حالی است که در جوامع غربی، برای این مقوله، توجه و اهمیت ویژهای قائل بوده و دانشمندان خود را بهعنوان میراث گرانبهای علم و فرهنگ، بسیار بزرگ شمرده و در جهان معرفی میکنند و حتی برای شناخت و استفاده از دانشمندان و بزرگان ما نیز، بنیادها و مؤسسات علمی راهاندازی کردهاند؛ عجیبتر آنکه در این زمینه ما اینقدر کوتاهی میکنیم که در مواردی پا را از این نیز فراتر گذاشته و برخی از سرمایههای گرانسنگ ما را به نفع خود مصادره کرده و آنها را بهعنوان میراث علمی خودشان معرفی میکنند.
این مدرس در دانشگاه بیان کرد: اگر ما بخواهیم به دور از هر گونه تعصب، بهعنوان مثال، فلاسفه خود را با فلاسفه غربی مقایسه کنیم، خواهیم دید که آنچه در فلسفه اسلامی آمده است، از حیث محتوا، نوآوری، نظم منطقی و اتقان و استحکام عقلانی، به هیچ عنوان قابل مقایسه با فلسفه مغرب زمین نیست.
سلمانی ادامه داد: این مسئله نه تنها در فلسفه که در سایر علوم از قبیل ریاضیات، نجوم، هندسه، پزشکی و... همینگونه است و غرب در این زمینهها به شدت وامدار دانشمندان بزرگ ایرانی همچون ابن سینا، خواجه نصیرالدین طوسی، ابوریحان بیرونی، زکریای رازی و... است.
وی افزود: گذشته از نگاه اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی به این مسئله، اگر از بعد علمی هم بخواهیم به قضیه نگاه کنیم، یکی از مسائلی که برای فهم دقیق و عمیق یک علم باید مورد عنایت ویژه قرار گیرد، آشنایی با تاریخچه و بنیانگذاران آن علم است؛ بهعنوان مثال یک دانشجوی حکمت و فلسفه قبل از پرداختن به متون فلسفی مثل فلسفه اشراق، باید شیخ اشراق را کاملاً بشناسد. بدون تردید، عدم شناخت درست سهروردی، سبب عدم درک صحیح افاضات علمی او خواهد شد.
دانشجویانی که بدون هیچ انگیزهای درس فلسفه میخوانند
این مدرس در دانشگاه بیان کرد: مکتب اشراقی سهروردی را میتوان نقطه عطفی در تاریخ فلسفه اسلامی عنوان کرد، چراکه مسیر و خصلت تفکر فلسفی را از رویکرد عقلگرایی محض به رویکردی تغییر داد که در آن علاوه بر عقل، کشف و شهود را نیز بهعنوان عامل مهم کسب معرفت در الگوی معرفتشناسی خود قرار داد.
سلمانی با بیان اینکه آن زمان که حکمهالاشراق با قلم توانای سهروردی، به نگارش درمیآید و ایدههایی نو برای نگرش فلسفی میزاید، کسی را یارای مقابله با آرای ابن سینا نبود، اظهار کرد: متأسفانه اکنون جریان حکمت و فلسفه بهگونهای پیش میرود که درصد زیادی از دانشجویان این حوزه به تعبیر خودشان از بد حادثه و قبولی اجباری در کنکور، وارد این رشته شده و انگیزهای جز گذران عمر و دریافت دانشنامهای صوری ندارند، این در حالی است که طالب حکمت، باید شرایط ویژهای داشته باشد.
این مدرس در دانشگاه یادآور شد: شیخ اشراق تأکید بسیار زیادی در این زمینه دارد تا جایی که صفای ضمیر، داشتن ذوق مخصوص، ریاضت، آشنایی با حکمت مشائی، سختکوشی و پشتکار، داشتن راهنما و مرشد و از همه مهمتر لزوم تمسک به قرآن و هدایتهای قرآن را از شروط اساسی برای کسب آمادگی برای فهم حکمت اشراق معرفی میکند و معتقد است که من آنچه را یاد گرفتهام از قرآن است و نیز میگوید هرگونه ادعایی که شاهدی از قرآن و سنت بر آن وجود نداشته باشد از درجه اعتبار ساقط است و از امور بیهوده به شمار میآید.
انتهای پیام
