راه دستیابی به صبر، ممارست در مقابله با مشکلات است

صبر یکی از مهم‌ترین صفات و ویژگی‌هایی است که برای رسیدن به هر هدف و مقصودی لازم است، خواه آن هدف دنیایی باشد یا اخروی، مربوط به امور دینی باشد یا دنیایی.

چنان‌چه امیرمؤمنان(ع) می‌فرمایند: الصَّبرُ عَونٌ على كُلِّ أمرٍ، صبر بر هر کاری یاور است، همچنین امام‌صادق(ع) در روایتی می‌فرمایند: الصَّبرُ رَأسُ الإيمانِ، صبر رأس ایمان است.

بنابراین، انسان بدون صبر و شکیبایی قادر به ایستادگی در برابر عوامل منفی و مشکلات نخواهد بود و به همین دلیل کلید اصلی پیروزی‌‎ها، استقامت و صبر است.

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین محمدرضا نورمحمدی، استاد حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با ایکنا از چهارمحال‌و‌بختیاری، اظهار کرد: جایگاه صبر در متون اسلامی بیان شده به طوری که در روایات مختلف صبر در شاکله ایمان همچون سر نسبت به بدن است، یعنی صبر رأس امور و خمیرمایه موفقیت‌ محسوب می‌شود.

وی افزود: قرآن از یک طرف انسان را به صبر توصیه کرده و از طرف دیگر او را موجودی عجول نامیده است، یعنی انسان باید عجله و شتاب را تحمل کند تا بتواند برای مشکلات و معضلات راه‌حلی بیابد.

نورمحمدی با بیان اینکه به رعایت کردن صبر در تمام امور زندگی با درجات مختلف سفارش شده است، تصریح کرد: انسان عجول شکست می‌خورد، آسیب می‌بیند و به مقصد نمی‌رسد، معمولاً کسانی که میزان مقاومت‌شان در برابر سختی‌ها و مشکلات پایین است، به هیچ نتیجه‌ای دست پیدا نمی‌کنند، بنابراین لازم است سختی‌ها و مشکلات را تحمل کرد.

انواع صبر در جامعه

وی با اشاره به انواع صبر در جامعه، تصریح کرد: صبر بر معصیت، صبر بر طاعت و صبر بر مصیبت از انواع صبر محسوب می‌شود، گاهی انسان باید بر مصیبتی که بر او وارد شده صبر کند، صبر بر طاعت همانند روزه گرفتن است که برای بسیاری از افراد کار دشواری است و اگر صبر پیشه کند این امر برایش سهل و آسان خواهد شد، بنابراین صبر به معنای عبور از مشکلات و نه توقف در مشکلات است.

این استاد حوزه و دانشگاه گفت: اگر در تمام کارها صبر را سرلوحه کار خود قرار دهیم قطعاً راهگشا خواهد بود، از طرفی نفس انسان همواره به دنبال هرزگی و لاابالی‌گری است که با صبر و استقامت مسلماً پیروزی حاصل می‌شود و فرد به قرب الهی، سعادت و مدارج بالایی که خدا دستور داده، دست می‌یابد.

نورمحمدی با اشاره به اینکه یکی از سنگین‌ترین مواضع صبر، وقوع جنگ و مقاومت در برابر دشمن است، بیان کرد: انسان باید در برابر دشمن صبوری کند تا بتواند او را شکست داده و اثرات تخریبی ناشی از حمله یا تسلط دشمن را جبران کند.

وی تأکید کرد: انسان در زندگی خود دچار مشکلاتی می‌شود که لازم است در برابر آن‌ها صبور باشد، یعنی مشکلات را تحمل کرده و با فکر و تدبیر برای آن‌ها راه‌حلی بیابد، در واقع یکی از مواضع صبر، مقاومت در برابر مشکلات است.

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به اینکه انسان باید در مقابل دستوراتی که از ناحیه خداوند و معصومان(ع) صادر شده صبر پیشه کند، تصریح کرد: اطاعت از اوامر خداوند و معصومان(ع) یکی دیگر از مواضع صبر محسوب می‌شود که خداوند در ازای آن پاداش عطا می‌کند.

صبر انسان را رو به جلو حرکت می‌دهد

وی یادآور شد: در حقیقت صبر نیرو، انرژی، قوت و قدرت است که انسان را رو به جلو حرکت می‌دهد، بنابراین در قرآن بیان شده چه بسا انسان‌های مؤمنی بودند که در رکاب امنیت جنگیدند و هرگز اظهار ضعف نکردند، چرا که خداوند صابران را دوست دارد.

نورمحمدی بیان کرد: شروع و یا ادامه هر کاری با سختی و مشکلات خاص خود همراه است و بدون صبر انسان به بن‎بست‎هایی برخورد خواهد کرد، بنابراین تمرین در راه دستیابی به صبر موجب می‌شود که به مرور زمان انسان صبور بار آمده و در مواجه با مشکلات با عزمی راسخ به مقابله بپردازد.

این استاد حوزه و دانشگاه گفت: بیش از 40 سال از انقلاب اسلامی می‌گذرد که حاصل شدن این موفقیت، صبر و استقامت مردمی بوده که موجب شده تاکنون در بسیاری از صنایع و تکنولوژی، سرآمد بسیاری از کشورها باشیم، از طرفی قدرت بازدارندگی امروز کشور که توسط دانشمندان فرهیخته جوان، به‌دست آمده ثمره صبر، استقامت و دوراندیشی بوده است.

وی اضافه کرد: اگر ما حقیقت وجودی خود که پیروزی و موفقیت بوده را بشناسیم و به خروجی مسائل توجه کنیم، قطعاً به فرایندی که نیازمند صبر و استقامت است، دست خواهیم یافت و مشکلات به وسیله صبر و استقامت به آسانی حل می‌شود.

نورمحمدی با بیان اینکه راه دستیابی به صبر، تمرین و ممارست بر مقابله با مشکلات است، یادآور شد: صبر یک ورزش روحی است و انسان صبور با شکیبایی به ریاضت و موفقیت می‎رسد.

وی تأکید کرد: همه صفات خوب و بد در انسان وجود دارد، ولی انسان در عین حال صاحب عقل ،درایت، تفکر و خلاقیت بوده و ارزش و اهمیت او به این است که در مقابل پیشامدها و مشکلات صبوری کند.

این استاد حوزه و دانشگاه گفت: بسیاری از مشکلات انسان ناشی از رفتارهایی است که برخاسته از عدم توانایی انسان در کنترل احساسات و عواطف بوده و بردباری به عنوان یکی از مهم‌ترین فضیلت‌های انسانی دارای کارکردهای متعددی همچون مدیریت و مهار نفس و خویشتن‌داری در برابر ناملایمات زندگی، آرامش روحی و روانی، موفقیت در روابط اجتماعی تحصیلی شغلی، تقویت روحیه دینداری، توانمندسازی هیجانات و احساسات درونی و مصونیت از یاس و ناامیدی است.

وی اظهار کرد: ایمان به قضا و قدر الهی، داشتن اعتقادات محکم، ایمان به هدف، توکل و یاری خواستن از خدا، خداباوری و اعتقاد به پاداش خداوند از جمله راه‌های دستیابی به صبر است.