شیخ خیابانی به دنبال پیاده کردن قانون اساسی در ایران بود

به گزارش ایکنا از آذربایجان‌شرقی، حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمدعلی آل‌هاشم، نماینده ولی‌فقیه در استان و امام جمعه تبریز، امروز، ۲۳ اسفندماه، در همایش بین‌المللی گرامیداشت یکصدمین سالگرد شهادت شیخ محمد خیابانی در تالار وحدت دانشگاه تبریز، اظهار کرد: در تاریخ مبارزه انقلابیون معاصر ایران، هر جا که مبارزه‌ بی امان با طاغوت‌های قرن در جریان بوده و بوی شهادت به مشام می‌رسید، چهره روحانی مجاهدی دیده می‌شود.

وی بیان کرد: شیخ محمد خیابانی از جمله روحانیونی بود که به علم فقه، هندسه، اصول، نجوم و... مسلط بود و در هر شرایطی مطابق با نیاز، روش‌هایی را برای تحقق اهداف ملت مسلمان به کار می‌برد.

آل‌هاشم ادامه داد: شیخ محمد خیابانی مورد تحلیل‌ها و تفسیرهای مختلفی قرار گرفته است، اما این تحلیل‌ها متمایز بوده و آنچه مسلم است، قیام وی بیشتر قیامی ضد استبدادی و ضدارتجاعی بوده و شیخ محمد به دنبال پیاده کردن قانون اساسی، مشروطیت و آزادی خواهی در ایران بوده است.

امام جمعه تبریز، با بیان اینکه تجزیه طلبی و استقلال آذربایجان جایگاهی در اندیشه وی نداشته است، گفت: با استناد به محتوای نطق‌های شیخ محمد و بر خلاف باوری که برخی هم عصران وی و برخی از محققان امروزی دارند، اندیشه تجزیه طلبی و استقلال آذربایجان هیچگونه جایگاهی در افکار، اندیشه‌ها و انگیزه قیام او ندارد، به طوری که اگر مجموع سخنرانی‌های ایشان را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم، می‌بینیم که حتی یکبار از تجزیه یا استقلال آذربایجان سخن به میان نیامده است.

وی ادامه داد: از بررسی سخنان رهبر قیام تبریز و موضع‌گیری‌های او چنین برمی‌آید که قیام مجاهدان تبریز به منظور قطع دست اجانب از سلطه پیدا کردن بر کشور و منافع آن، از بین بردن استبداد، احیا و اجرای قانون مشروطیت، سروسامان دادن به اوضاع آشفته کشور، حفظ استقلال همه جانبه کشور، همکاری با نهضت جنگل به رهبری میرزا کوچک خان در راه اصلاح اوضاع کشور و بیدار کردن مردم بوده است.

آل‌هاشم در ادامه به علل شکست قیام شیخ محمد خیابانی نیز اشاره کرد و گفت: خیانت عوامل بیگانه، کم بودن نیروهای مقاومت، اعتماد بیش از حد به افراد به ظاهر خوب و عدم همکاری هم‌پیمانان خیابانی از دلایل این شکست بوده است.

نماینده ولی‌فقیه در آذربایجان‌شرقی، به بخشی از جملات شهید شیخ محمد خیابانی اشاره کرد و گفت: این شیخ شهید تاکید داشت که «ملتی که از مرگ نمی‌ترسد، هرگز نمی‌میرد» و «اولین لازمه شرافت هر ملت، استقلال است».

وی در پایان به بهانه‌ حضور رئیس مجلس شورای اسلامی در این همایش، از قالیباف درخواست کرد که با همکاری دولت و سایر نمایندگان مجلس به فکر محرومین و حل مشکلات معیشتی مردم باشد و گام های مثبت های برداشته شود.

شهید شیخ محمد خیابانی از روحانیون مبارز دوران مشروطیت و از نمایندگان مردم آذربایجان در مجلس ملی آن دوره بود که یکصد سال پیش در ۲۱ شهریور سال ۱۲۹۹ هجری شمسی، در راه مبارزه با استعمار و استبداد توسط مزدوران داخلی به شهادت رسید.