بررسی ویژگیهای پیامبر اکرم(ص) از دیدگاه قرآن
معاون و استاد قرآنی حوزه علمیه امام حسین(ع) با بیان اینکه خداوند در آیه ۲۱ سوره احزاب پیامبر را به عنوان الگو معرفی میکند، گفت: الگوسازی یک بحث روانشناسی در مسئله تربیتی است، خداوند در این سوره پیامبر را به عنوان الگویی معرفی میکند که دارای چند ویژگی برجسته است.
حجتالاسلاموالمسلمین هادی عیوضی، معاون و استاد قرآنی حوزه علمیه امام حسین(ع) در گفتوگو با ایکنا از همدان، با بیان اینکه خداوند متعال از لحظات اولیه خلقت انسان، راه هدایت را فراهم کرده است، گفت: اولین انسانی که خلق شد حضرت آدم و در مقام پیغمبر خدا بود، او با خداوند ارتباط داشتو در هر زمان پیغمبری که از بهترین مردمان بود انتخاب میشد.
وی اظهار کرد: پیامبران رابط انتقال پیام خداوند به مردم هستند، ظرفیت آنها یکسان نیست کلام خداوند به هر کدام از آنها به اندازه وسعت و ظرفیتی که داشتند وحی میشد.
ظرفیت بالای پیغمبر در دریافت آیات وحی
این استاد تدبر در قرآن به بیان دلایل انتخاب قرآن به عنوان آخرین کتاب آسمانی پرداخت و گفت: ظرفیت و سعه صدر پیامبر اکرم(ص) بسیار بالا بود و جامعه آن زمان به حدی رسیده بود که پذیرای سخنان ایشان باشند.
وی تصریح کرد: حضرت محمد(ص) دارای مقام و جایگاهی بود که سخنان خداوند را به طور کامل بپذیرد و از این رو آخرین کتاب آسمانی به نام قرآن به صورت کامل و به عنوان آخرین کتاب آسمانی بر ایشان نازل شد.
عیوضی با اشاره به سورههای ضحی و انشراح گفت: این سورهها در تائید ظرفیت بالای پیامبر اکرم(ص) نازل شده است، وقتی فردی نیازهای خود را متوجه و آنها را درست برطرف کند به ظرفیت بالایی دست مییابد و چون پیامبر اکرم(ص) 100 درصد احساس نیاز به ارتباط با ربوبیت داشت و آن را برطرف کرد، آمادگی پذیرفتن آیات قرآن را پیدا کرد.
وی با بیان اینکه خداوند در آیه ۲۱ سوره احزاب «لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا یقیناً برای شما در [روش و رفتار] پیامبر خدا الگوی نیکویی است برای کسی که همواره به خدا و روز قیامت امید دارد؛ و خدا را بسیار یاد می کند.» پیامبر را به عنوان الگو معرفی میکند، ادامه داد: الگوساری یک بحث روانشناسی در مسئله تربیت است، خداوند در این سوره حضرت رسول(ص) را به عنوان الگویی معرفی میکند که دارای چند ویژگی برجسته است.
برخورد قاطعانه و قدرت نه گفتن دیگر ویژگی شاخص پیامبر(ص)
این استاد تدبر در قرآن افزود: یکی از ویژگیهای خوب پیامبر اکرم(ص) گوش دادن و توجه به سخن دیگران بود ایشان با تمام وجود به سخنان افراد توجه میکردند، به طوری که آیه 61 سوره توبه «وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ ۚ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَرَحْمَةٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ ۚ وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ و از منافقان کسانی هستند که همواره پیامبر را آزار می دهند، و می گویند: شخص زود باور و نسبت به سخن این و آن سراپا گوش است. بگو: او در جهت مصلحت شما سراپا گوش و زود باور خوبی است، به خدا ایمان دارد و فقط به مؤمنان اعتماد می ورزد، و برای کسانی از شما که ایمان آورده اند، رحمت است، و برای آنانکه همواره پیامبر خدا را آزار می دهند، عذابی دردناک است.» به این موضوع اشاره دارد، یکی از راههای ارتباط موثر اجتماعی همین ویژگی است، اگر چنین تکنیکهای رفتاری در وجود پیغمبر اسلام(ص) نبود نمیتوانست مردم را به خود جذب کند.
وی دومین ویژگی پیامبر(ص) را خوشاخلاقی و خوشبرخورد بودن دانست و گفت: آیه 159 سوره آل عمران «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ ۖ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ ۖ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ [ای پیامبر!] پس به مهر و رحمتی از سوی خدا با آنان نرم خوی شدی، و اگر درشت خوی و سخت دل بودی از پیرامونت پراکنده می شدند؛ بنابراین از آنان گذشت کن، و برای آنان آمرزش بخواه، و در کارها با آنان مشورت کن، و چون تصمیم گرفتی بر خدا توکل کن؛ زیرا خدا توکل کنندگان را دوست دارد.» به این موضوع اشاره دارد و بیان میکند که اگر پیامبر(ص) این مهارت را نداشتند مردم از دور ایشان پراکنده و به سمت ایشان جذب نمی شدند.
عیوضی برخورد قاطعانه و قدرت نه گفتن را دیگر ویژگی پیامبر(ص) دانست و گفت: سوره کافرون به این موضوع اشاره دارد، اگر کسی بتواند قدرت نه گفتن به خودش و دیگران داشته باشد نه در حق خودش و نه در حق دیگران ظلم نمیکند.
دلسوزی برای امت
وی اظهار کرد: یکی از ویژگی پیامبر(ص) دلسوزی است که در سوره کهف به این ویژگی پیامبر اشاره شده است، وقتی ایشان برای هدایت و تبلیغ دین اقدام میکردند و دیگران نمیپذیرفتند بسیار اذیت میشدند، چراکه میدانست در این صورت دچار خسرتن و زیان میشوند و در این راه به قدری سختی کشیدند که طبق تعبیر قرآن گویا روح پیغمبر میخواهد از بدنش جدا شود لذا خطاب به پیامبر(ص) میفرماید خودت را اذیت نکن چراکه وظیفه تو تنها هدایت کردن است.
انتهای پیام
