توکل بر قدرت الهی؛ راهکار دین در بحران و مشکلات

ژیلا مرادپور، استاد دانشگاه کردستان در گفت‎و‌گو با ایکنا از کردستان، اظهار کرد: اسلام دین حق و احقاق حقوق است لذا با نگاه به دستورات اسلام به این نتیجه می‌رسیم که به هرچیزی در حد نیاز و جایگاه خود بها داده شده و این همان عدل الهی است.

وی افزود: نگاه دین اسلام به انسان و جامعه انسانی و سبک زندگی به گونه‌ای است که انسان را موجودی با کرامت مطرح می‌کند و بالاترین جایگاه جهان خلقت را برای انسان قائل شده و انسان را خلیفة الله در زمین عنوان می‌کند. «وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً؛ و چون پروردگار تو به فرشتگان گفت من در زمين جانشينى خواهم گماشت»(بقره آیه 30). در این راستا انسان به عنوان نائب الهی و خلیفه الهی اگر بخواهد فرامین خداوند متعال را در زمین اجرا کند و آن‌گونه که خداوند می‌خواهد در زمین زندگی کند خداوند متعال تمام موجودات را به تسخیر وی درمی‌آورد و قانون تسخیر را به عنوان کانون کائنات قرار می‌دهد.

مرادپور بیان کرد: قانون تسخیر موجب می‌شود تا انسان بر تمام موجودات تسلط پیدا کند و بتواند آن‌ها را مدیریت کند و به سمت اهداف خلیفه الهی خود هدایت کند و در این راستا خداوند متعال می‌فرماید «أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً؛ آيا ندانسته‏‌ايد كه خدا آنچه را كه در آسمانها و آنچه را كه در زمين است مسخر شما ساخته و نعمت‌هاى ظاهر و باطن خود را بر شما تمام كرده است».

وی با اشاره به اینکه خداوند برای اینکه انسان بتواند بر تمام کائنات تسلط پیدا کند دو سرمایه بزرگ عقل و اختیار را در تسخیر انسان قرار داده است، افزود: انسان از طریق عقل می‌تواند خوب را از بد تشخیص دهد و بر اساس قدرت اختیار می‌تواند بین خوب و بد یکی را انتخاب کند و انسان از طریق این دو قدرت می تواند بحران‌ها را مدیریت کند. در کنار این دو سرمایه به دلیل اینکه عقل محدود به زمان و مکان است و اختیار هم احتمال خطا دارد لذا خداوند متعال وحی را از طریق انبیا برای کمک انسان‌ها فرستاده است، چرا که خداوند خالق بشر بوده و شناخت کاملی از بشر دارد و نقاط قوت و ضعف انسان را می داند لذا از طریق وحی تمام مسیرهای درست را برای انسان تبیین می‌کند.

مرادپور با اشاره به اینکه دین همان هدایت خاصی است که راه و روش درست زندگی کردن را به انسان آموزش می‌دهد، افزود: خداوند در کنار تمام الطاف خود یک هدایت عام را برای تمام موجودات قرار داده است و آن حرکت و هدایت انسان در مسیری که برای آن برنامه‌ریزی شده‌ است، آنجا که می‌فرماید: « قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى؛ گفت پروردگار ما كسى است كه هر چيزى را خلقتى كه درخور اوست داده سپس آن را هدايت فرموده است».

وی با اشاره به شیوع بیماری کرونا افزود: ویروس‌ها هم یکی از این موجوداتی هستند که در مسیر هدایت عام خودشان قرار داده شده‌اند تا تأثیر خود را روی دنیا نشان دهند حال ممکن است این ویروس تأثیر مثبت و یا منفی داشته باشند و این بشر است که به عنوان خلیفة‌الله و کسی که خداوند تمام هستی را در تسخیر او قرار داده است مدیریت این ویروس را باید در دست گیرد و بیشتر از منافع این ویروس‌ها استفاده کند و مانعی برای مضرات آن برای جوامع بشری شود. انسان وقتی قدرت عقل و اختیار را دارد باید در این دوران کرونا مستند به توصیه‌های متخصصان علم پزشکی با رعایت پروتکل‌های بهداشتی نسبت به کنترل بیماری کمک کند و این امر می‌تواند عامل پیشگیری و سرایت کمتر شود و در کنار این امر از توصیه‌های دین نیز بهره ببرد. وقتی ما این توصیه‌های پزشکی را در کنار دین قرار می‌دهیم می‌بینیم که دین مبین اسلام خیلی زیبا به این امر اشاره کرده است و یکی از این توصیه‌های دین قرنطینه است چراکه این امر از سرایت آن جلوگیری می‌کند. پیامبر اکرم(ص) در مورد شیوع ویروس طاعون می‌فرماید: «اگر در سرزمینی شنیدید که طاعون آمده وارد آن نشوید و اگر در شهری هستید که مبتلا به بیماری است به قصد فرار از آن خارج نشوید چراکه این امر سبب سرایت بیشتر مردم خواهد شد».

مرادپور افزود: فقها نیز باب اول طهارت را به آب اختصاص داده‌اند چراکه آب منشأ پاکی، نظافت و دور ماندن از شر ویروس‌ها و بیماری‌ها است.

وی توکل بر قدرت الهی را یکی دیگر از آموزه‌های دین اسلام در دوران بحران و مشکلات بیان کرد و افزود: خداوند متعال در آیات مختلف قرآن انسان را به توکل بر ذات اقدس خود توصیه می‌کند «وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ؛ و قطعاً شما را به چيزى از [قبيل] ترس و گرسنگى و كاهشى در اموال و جانها و محصولات مى ‌آزماييم و مژده ده شكيبايان را» انسان در کنار ابتلا به بیمار‌ها و مشکلات باید با صبر و شکیبایی و توکل بر قدرت الهی بر آن‌ها فائق آید.

این استاد دانشگاه در پایان یادآور شد: در این دوران بحران کرونا نیز باید با توکل به قدرت الهی و پیشه کردن صبر دعا کنیم که خداوند تاب و توان عبور از این بحران را به همه ما عطا کند.