کد خبر: 4029022
تاریخ انتشار: ۲۶ دی ۱۴۰۰ - ۱۵:۳۹
پژوهشگر روس:

«آلفرد بوستانوف»، پژوهشگر جوان روسی در سخنرانی با عنوان «زبان روسی ـ اسلامی» در دانشگاه اروپایی سنت پترزبورگ با اشاره به ویژگی‌های جامعه اسلامی روسیه گفت اسلام در حال تبدیل‌شدن به بخشی از فرهنگ روسیه است.

اسلام در حال تبدیل‌شدن به بخشی از فرهنگ روسیه استبه گزارش ایکنا به نقل از رایزنی فرهنگی ایران در روسیه، بخشی از این سخنرانی بدین شرح است: در طول ربع قرن گذشته مسلمانان به زبان روسی صحبت کرده‌اند، نوشته‌اند و تفکر کرده‌اند. آیا این به معنای مرگ سنت­‌های کلامی در زبان­ است؟ چه اتفاقی برای اسلام می‌­افتد زمانی که اصطلاحات آن با زبان «پوشکین» و «لرمونتوف» بیان می‌­شود؟ چه اتفاقی برای زبان روسی می‌­افتد زمانی که مسلمانان از آن در موقعیت‌­های خاص اسلامی استفاده می‌کنند؟

گویش­‌های معاصر روسی ـ اسلامی تنوع زیادی در مباحث اسلامی دارد. گویشوران این اجتماع نه تنها ساکنان روسیه، بلکه دانشجویان خارجی، ساکنان جمهوری‌­های همسود و همچنین مهاجران از روسیه به کشورهای دیگر هستند. در ابتدا در زبان روسی، برخلاف عربی و فارسی، پیشینه زیادی در مورد مباحث اسلامی وجود نداشت. اما اکنون برای بسیاری از ملیت‌­ها، زبان روسی ابزار اصلی ارتباط است. از زبان­‌های به اصطلاح اقلیتی نیز استفاده می‌­شود، اما در حجم بسیار کم و اغلب در ملاحظات خاص سیاسی یا ادبی. در چارچوب توسعه این گویش اجتماعی سه استراتژی ثابت وجود دارد.

اولین آنها «روسی­‌سازی» است یعنی برداشت از اسلام به واسطه زبان روسی اصیل صورت می‌­پذیرد. به عنوان مثال، شمیل علیا الدینوف، امام جماعت مسجد پاکلونایا گارا، در متون خود به جای نام «الله» اغلب از کلمه روسی «خداوند» استفاده می‌­کند.

استراتژی دوم «آکادمیسم» نام دارد یعنی استفاده از ارجاع‌ها، توصیفات و سبک علمی که نوعی زبان اجتماعی شده اسلام است. بنابراین، نویسندگان این متون سعی می‌­کنند مخاطبان روشنفکر را به خود جلب کنند. نمونه­‌هایی از آکادمیسم­‌ها را می­‌توان در نوشته‌های مسلمان روسی خانم «فاطیما یژوا» مشاهده کرد. 

استراتژی سوم «عربی‌­سازی» است، یعنی استفاده از اصطلاحات عربی – اسلامی و ساختارهایی که در زبان روسی قابل درک نیستند.

توجه به این نکته مهم است که گویش روسی ـ اسلامی عمدتاً از آثار شرق‌شناسان روسی و اندیشمندان اسلامی گرفته شده است. ترجمه قرآن و کتب مربوط به فرهنگ‌­های عربی ـ روسی که از سوی عرب‌­شناسان شوروی انجام شده است، در محافل مسلمانان هنوز بسیار رایج است. در دهه ۹۰، ترجمه قرآن که توسط کراچکوفسکی(ایگناتای یولیانوویچ کراچکوفسکی، شرق‌شناس و ایران‌شناس روس) انجام شده بود، حتی در معابر زیرزمینی فروخته می‌­شد.

در جهان اسلام، بسترهای گفتمانی وجود دارد که به دلیل شفافیت و درک موضوعات مورد بحث، به عاملی وحدت‌بخش تبدیل می‌شود. بعضی اوقات متون اسلامی از عربی به روسی و سپس به زبان­‌های ملی ترجمه می‌­شوند. برخی کلمات از توصیفات اداری کارمندان به گویش اجتماعی اسلامی نفوذ می‌­کنند.

همه این مثال‌­ها نشان می­‌دهد که گسترش و به کارگیری گویش اجتماعی اسلامی از استراتژی­‌های خلاقانه و غیرمعمول نشئت می­‌گیرد.

انتهای پیام
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha: