مسجد کبود تبریز؛ نگین فیروزه بناهای اسلامی
مسجد کبود در مرکز شهر تبریز با گنبد فیروزهای به زیبایی میدرخشد؛ اثری که نشان از هنرمندی معمارانی است که هنر و مذهب را با هم درآمیختهاند و علاقهمندان به بناهای تاریخی اسلامی، از این مسجد با عنوان «نگین فیروزه بناهای اسلامی» یاد میکنند.
به گزارش ایکنا از آذربایجانشرقی، گردشگری مذهبی، یکی از شاخههای صنعت گردشگری است نمادهای گردشگری مذهبی را میتوان در تمامی شهرها مشاهده کرد نمادهایی همچون مساجد، اماکن مقدس، امامزادهها، حسینیهها و مراسم های مذهبی که همه ساله در شهرهای مختلف برگزار میشود که میتوان از مراسم حج به عنوان بزرگترین گردهمایی مذهبی جهان نام برد.
گردشگری مذهبی تنها به کشورهای مسلمان اختصاص ندارد بلکه اکنون به یک تجارت پرسود تبدیل شده و پیروان تمام ادیان از آن استقبال کرده و تجربه گردشگری مذهبی خود را با دیگران به اشتراک میگذارند به عبارتی دیگر گردشگری مذهبی باعث آشنایی و ترویج فرهنگهای شهرها و کشورها میشود. در میان آثار بهجای مانده از دوران تاریخی گذشته در ایران مساجد تاریخی از برجستهترین نمونه آثار هستند. با بررسی و دقت در نشانههای تاریخی به جا مانده در این مساجد، میتوان اطلاعات قابل توجهی از فرهنگ و تفکر حاکمان اسلامی در ایران به دست آورد.
شهر تبریز هم به عنوان اولین پایتخت جهان تشیع دارای مساجد تاریخی باشکوهی برای گردشگری مذهبی است که از آن جمله میتوان به مسجد کبود که یادگار حکومت قرایویونلوها در تبریز است اشاره کرد. در مرکز شهر تبریز گنبدی فیروزه ای به زیبایی میدرخشد و گردشگران را به سوی خود میخواند. معماری بی نظیر این مسجد که به «گوی مسجد» مشهوراست با طاق ها و آجرنمای زیبا، کاشیهای معرق و در آمیختن آجر و کاشی نشان از دستان هنرمند معماران و کاشی کارانی است که هنر و مذهب را با هم ممزوج کرده و نگینی به این زیبایی را در شهر اولینهای تشیع به یادگار گذاشتهاند.
تبریز پایتخت فرمانروایی سلسله قراقویونلوها در قرن نهم هجری بوده است، مسجد کبود تنها اثر تاریخی باقی مانده از این دوره تاریخی در تبریز به شمار میرود. مسجد کبود تبریز در سال ۸۷۰ هجری قمری به دستور سلطان جهانشاه، فرمانروای مقتدر قراقویونلوها ساخته شده و با همت و نظارت «جان بیگم خاتون» زن جهانشاه بن قره قویونلو به پایان رسیده است. وقتی داخل این مسجد می شوید آراستگی آن با گنبدهای بلند با کاشیهای فیروزهای و با طرح گل و بوتههای ریز و ظریف به شما خوشامد میگوید. البته باید گفت درب ورودی این مسجد در پشت آن قرار دارد، خیابان کشیهای سده های اخیر باعث این امر شده است.
تماشای زیبایی معماری این مسجد عظیم و باشکوه تمام شدنی نیست. دورتادور ستون های این مسجد با روایات و آیات قرآنی از جمله آیات سوره فتح مزین شده است.سر در اصلی مسجد کبود در زلزله سال۱۱۹۲هجری آسیب دیده و طی سالهای اخیر مرمت شده است. نشانه هایی از مرمت سردرآن هنوز هم به چشم می خورد.
در کتابهای تاریخی، این بنای باشکوه را «عمارت مظفریه» خواندهاند که مورد توجه ابو المظفر یعقوب بهادر خان قرار گرفت. در این روزگار تبریز در نهایت آبادانی و رونق بود. در نیمه اول قرن یازدهم هجری کاتب چلبی و اولیا چلبی جهانگردان ترک عثمانی و در نیمه دوم همین قرن، تاورنیه و شاردون جهانگردان فرانسوی از این مسجد دیدن کرده بودند. کاتب چلبی در تاریخ جهان نما مینویسد «درگاه مسجد جهانشاه بلندتر از طاق کسری است. بنایی عالی است که با کاشیهای زیبا آراسته شده، گنبدهای بلندی دارد....جامع دل انگیزی است که هر کس داخل شود دلش اجازه بیرون شدن را نمیدهد. لیکن شیعیان غالبا از رفتن بدان مسجد خودداری میکنند. این بنا با کاشیهای زیبا آراسته شده، گنبدهای بلندی دارد و همه در و دیوار آن با کاشیهای رنگارنگ زینت یافته است» با دقت در جزئیات بنا و نگارههای داخل مسجد کبود، میتوان بخشی از هویت، تاریخ و تمدن اسلام در تبریز کهن را دید. مسجد کبود یکی از چهار مسجد تزئین شده با کاشیکاریهای آبی در جهان به شمار میرود نام مسجد کبود نیز بر اساس رنگ نمای این بنا انتخاب شده است.
معماری زیبای مسجد کبود را میتوان نمونهای قابلتوجه از معماری اسلامی ایران دانست. کاشیهای معرق فیروزهای و لاجوردی، نقش و نگارهای اسلیمی و طراحی نوین هندسی، از خصوصیات برجسته در معماری مسجد کبود هستند. این بنا در گذشته کاربری گستردهتری داشته و با وجود آسیبهای فراوان در طول سالیان دراز، همچنان شکوه و زیبایی خود را حفظ کرده است. علاقهمندان به بناهای تاریخی اسلامی، از مسجد کبود با عنوان «نگین فیروزه بناهای اسلامی» یاد میکنند.
انتهای پیام
