حُسنِ حَسَن

ماه مبارک رمضان که به نیمه خود می‌رسد، شعفی در قلب مؤمنين ايجاد شده و در ملأ اعلاى الهى نيز كروبيان غرق در شادى و سرور از ولادت روشنايى چشم و میوه دل رسول خدا(ص) هستند.

پانزدهم رمضان مبارک مصادف با میلاد حقیقت مظلومی است که این غریب باعظمت در جامعه اسلامی نیز ناشناخته باقیمانده است. شخصیتی که حضرت ختم المرسلین(ص) در باب فضائلش فرمود: «أمَّا الحَسَنُ فَإِنَّهُ ابني و وَلَدي، و بَضعَةٌ مِنّي، و قُرَّةُ عَيني، و ضِياءُ قَلبي، و ثَمَرَةُ فُؤادي، و هُوَ سَيِّدُ شَبابِ أهلِ الجَنَّةِ، و حُجَّةُ اللّه ِ عَلَى الاُمَّةِ، أمرُهُ أمري، و قَولُهُ قَولي، مَن تَبِعَهُ فَإِنَّهُ مِنّي، و مَن عَصاهُ فَلَيسَ مِنّي؛ پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: امّا حسن، او پسر من و فرزند من و پاره تنم و روشنايى چشمم و نور دلم و ميوه قلبم است. او سرور جوانان اهل بهشت و حجّت خداوند بر امت است. دستور او دستور من و گفته او گفته من است. از هر كس از او پيروى كند، از من است و هر كس نا فرمانيش نمايد، از من نيست».

ولادت مجتبای ربوبی و آئینه تمام نمای پیامبر(ص) خود محشری در ماه صیام برپا کرده تا رهپویان طریقت پیشوای دوم شیعیان در مسیر ملکوتی حضرتش گام برداشته و به سرمنزل مقصود برسند. امام همامی که قلب مطهر و منورش سراپرده محبت خدای رحمان و پروردگار رحیم است. چه زیبا سرود شهریار شهر ادب:

آفرینش، کتاب حکمت اوست

درس عشق، آن الف قامت اوست

هر که خواند از کتاب او الفی

هر قدوقامتی قیامت اوست

در طبیعت به هر صلا و سکوت

گوش دل واکنی، حکایت اوست

در ماه مبارک رمضان که به حسب روایت (شهر القیام) نام گرفته است، روزه‌داران باید نسبت به کسب مکارم اخلاقی قیام کرده و روح خویش را از رذائل تطهیر کنند. از جمله مکارم الهی، رسیدگی به اخلاق خویشتن است. چه زیباست در هنگام ولادت کریم اهل بیت امام حسن مجتبی(ع)، علاوه بر معرفت به ساحت قدس حضرتش به سیره عملیِ حیات طیبه آن امام بزرگوار در زندگی جامه عمل بپوشانیم. از جمله مسائلی که در جامعه امروز ما حائز اهمیت فراوانی است و در کلمات مبارک امام حسن مجتبی(ع) به چشم می‌خورد، اخلاق است. در دورانی که عده‌ای ارزش و منزلت انسان را در مقام، ثروت، ارتباطات اجتماعی و تعاملات سیاسی می‌دانند، امام مجتبی(ع) نیکوترین و بهترین معیارها و ارزش‌ها را اخلاق خوب و پسندیده می‌دانند. لذا می‌فرمایند: «إِنْ أَحْسَنَ اَلْحَسَنِ اَلْخُلُقُ اَلْحَسَنُ»: قطعا بهترین خوبی، اخلاق نیکوست(2).

مصداق عملی این فرمایش گهربار، سیره امام حسن مجتبی(ع)، در مقابل دشمنان حضرتش بوده است. آن زمان که مسلمانان به آن امام عظیم‌الشأن به دلیل نرمش قهرمانانه با معاویه طعنه می‌زنند با بزرگواری اهانت‌ها را پاسخ می‌گوید.

وقتی که اغواشدگان تبلیغات معاویه شدیدترین و بدترین بی‌حرمتی‌ها را به حسن‌بن علی بن ابی طالب(ع) می‌کردند، آن اسوه کرامت با زیباترین وجه ممکن به آنها پاسخ می‌دادند و با این شیوه عملا حسنیت خویش را ابراز می‌کردند، زیرا چنین اشخاصی نسبت به اخلاق پیامبرگونه و شخصیت کریم اهل بیت(ع) جاهل بودند.

آن امام بزرگوار با چنین سیره‌ای به ما شیعیان آموخت که شیوه برخورد با جاهلان نسبت به جایگاه آل الله متفاوت با برخورد با معاندینی است که آن ذوات مقدسه و معصوم را می‌شناسند. پس چه زیباست عاشقان آن اسوه مهر و عطوفت در ماه مبارک رمضان روح خویش را در چشمه‌سار مکرمت‌های امام مجتبی(ع) شستشو داده و قلب خود را در دریای زلال کلمات آن حضرت جلا دهند و با درس‌گیری از خلق نیکوی ایشان فضای زندگی فردی و اجتماعی خویشتن را منور سازند تا در عصر غیبت کبرای آخرین ذخیره از دودمان نبوت و امامت بهترین مبلِغ برای مکتب اهل بیت(ع) باشند.

علی دیلمی