آثار جسمی و روحی کمخوابی شبانه کارمندان
پزشک متخصص طب ایرانی ضمن هشدار نسبت به کاهش کمیت و کیفیت خواب کارمندان و تأثیر آن بر سلامتی جسمی و روحی آنها، گفت: خواب روز جبران کننده کمخوابی شبانه نیست و کارکندان باید ساعات خواب شبانه خود را اصلاح کنند.
با تغییر ساعات کاری ادارهها، ساعت خواب کارمندان، خانوادههای آنها و به خصوص کودکانی که باید به مهدکودک بروند، تغییر محسوسی کرده است. این تغییر بیشتر منجر به کم خوابی کارمندان شده و از آنجایی که بیشتر مردم قبل از ساعت 12 شب نمیخوابیدند، حال که باید از ساعات ابتدایی صبح (به خصوص اگر محل کار آنها دور از محل زندگیشان باشد یا مسیر پرترافیکی تا محل کار خود داشته باشند) بیدار شوند، در طول روز کسل بوده و با خوردن چای و قهوه در تلاش برای سرحال نگه داشتن خود در ساعت کاری اداری هستند.
اما این تغییر ساعت اگر در طولانی مدت موجب کم شدن طول و کیفیت خواب افراد شود به شدت به سلامت آنها زیان وارد خواهدکرد و سلامت جسمی و روحی آنها را با مخاطرات جدی مواجه میکند.
پانتهآ شیرویه، پزشک متخصص طب ایرانی و دکتری تخصصی طب ایرانی در گفتوگو با ایکنا به تشریح اهمیت خواب در سلامت و آسیبهای وارده به جسم و روان در اثر اختلال خواب پرداخت و گفت: یکی از مهمترین ارکان حفظ سلامتی از نظر طب ایرانی خواب مناسب است. در کنار همه موارد دیگر مثل غذا و ورزش که مهم هستند، برای حفظ سلامتی کیفیت و کمیت خواب بسیار مهم است.
اهمیت کیفیت خواب در سلامتی
وی تشریح کرد: برخی فکر میکنند فقط میزان ساعاتی که میخوابند مهم است و بین شش تا هشت ساعت خواب در طول روز را برای خود کافی میدانند اما کیفیت خواب هم مهم است و یکی از مسائل مهم مؤثر بر کیفیت خواب زمان به خواب رفتن است. بهترین ساعت خواب برای هر فرد از ساعت 9 - 10 شب تا 2 - 3 صبح است.
وی تصریح کرد: بهتر است فرد در این ساعات خواب باشد چراکه در این ساعات است که بدن تنظیم میشود، غدد و هورمونهای بدن به نظم طبیعی خود باز میگردند و ذهن شادابی خود را پیدا میکند. فرد وقتی در ساعات 20 تا دو صبح میخوابد خیلی بیشتر از زمانی که مثلاً 12 شب تا 9 صبح میخوابد سرحال خواهدبود.
این متخصص طب ایرانی تصریح کرد: اکنون که ساعات کاری تغییر کرده بهترین گزینه برای حفظ سلامتی، زود خوابیدن است یعنی ساعت و زمان زندگیمان را باید جلو بکشیم و به جای اینکه روتین زندگی ما اینگونه باشد که 12 شب بخوابیم و پنج صبح بیدار شویم، 9 تا 10 شب بخوابیم و ساعت سه تا چهار صبح بیدار شویم.
وی ادامه داد: نباید نگران این بود که ما مثلاً چهار صبح بیدار شدهایم بلکه باید به میزان سرحالی و شادابی خودمان توجه کنیم. اگر شب زود بخوابیم و زود هم بیدار شویم سالمتر و شادابتر خواهیم بود.
آیا خواب ظهر کمبود خواب شب را جبران میکند
شیرویه در پاسخ به این سؤال که آیا خوابیدن بعد از ظهر کمبود خواب شب را جبران و آسیبهای کم خوابی شبانه را کاهش میدهد؟ گفت: متأسفانه هیچ چیز جایگزین خواب شب نمیشود. بیماران وقتی به ما مراجعه میکنند و متوجه میشویم مشکل آنها از کمبود خواب شب است و به آنها تجویز میکنیم که در طول روز نخوابند و شب زود بخوابند برای آنها پذیرش این تجویز سخت است و حتی در هفته اول احساس خستگی و کم خوابی میکنند اما وقتی نخوابیدن در طول روز و زود خوابیدن شبانه را تجربه میکنند بعد از حداکثر دو هفته به حدی سرحال و شاداب هستند که در مراجعه بعدی ناباورانه به ما میگویند که باور نمیکردند زود خوابیدن تا این حد در شادابی و روحیه آنها اثرگذار باشد.
در طول روز نخوابید
وی ادامه داد: ما اصلاً توصیه نمیکنیم که اگر کارمندان زودتر به خانه برمیگردند در طول روز بخوابند اما اگر میتوانند وقتی صبح زود بیدار میشوند به خصوص در دو هفته اول که هنوز به شرایط جدید عادت نکردهاند، قبل از ناهار یک چُرت 10 دقیقهای داشته باشند. اگر کارمند هستند حتی میتوانند قبل از ناهار پنج دقیقه سرشان را روی میز بگذارند و چُرت کوتاهی داشته باشند و دیگر در طول روز نخوابند. این کار در هفته اول دشوار است اما وقتی بدن آنها به این روش عادت کرد، متوجه میشوند که زندگی مفیدتر و شادابتری دارند.
شیرویه نکته مهم دیگر که در کیفیت خواب مهم است را عمق خواب دانست و گفت: افرادی که پس از رفتن به رختخواب نیم ساعت یا یک ساعت طول میکشد به خواب بروند، خوابهای آشفته میبینند و یا وسط خواب بیدار میشوند، عمق خواب آنها کم میشود و این افراد هر قدر هم بخوابند شادابی صبحگاهی را پیدا نمیکنند این مشکلات میتواند به دلیل مشکلات جسمی، روحی و یا هر دو باشد.
وی به افرادی که مشکل خواب دارند توصیه اکید کرد که به پزشک مراجعه کنند و گفت: این افراد اگر میخواهند از طب ایرانی کمک بگیرند، حتماً به متخصص طب ایرانی مراجعه کنند تا بسته به شرایطشان متخصص طب ایرانی به آنها بگوید که چه کار کنند تا عمق خواب آنها بیشتر شود و کیفیت خواب آنها بهبود پیدا کند.
مشکلات ناشی از کمخوابی
وی در پاسخ به این سؤال که کم خوابی و کم عمق بودن خواب افراد را مستعد ابتلا به چه بیماریهایی میکند؟ گفت: اختلالهای خواب چه در مورد کمیت خواب باشد (تعداد ساعاتی که فرد خواب است) و چه در مورد کیفیت خواب عواقب جسمی و روحی دارد و انواع و اقسام اختلالهای هورمونی در خانمها و آقایان ایجاد میکند. مشکلات ناباروری و اختلالها در قاعدگی از جمله مشکلاتی است که اختلال خواب در افراد ایجاد میکند و برای بهبود این مشکل فقط باید اصلاح خواب انجام شود.
این متخصص طب ایرانی افزود: همچنین اختلال خواب میتواند مشکلات افسردگی ایجاد کند. اصلاً نباید اختلال خواب و کم خوابی را مسئلهای ساده در نظر گرفت چراکه مشکلات روحی زیاد به ویژه افسردگی به وجود میآورد؛ خواب هنگامی که هوا روشن است به مرور زمان موجب افسردگی میشود.
وی در پایان گفت: افراد مطمئناً خودشان هم این مسئله را تجربه کردهاند که به دلیل کمخوابی شبانه، در طول روز خوابیدهاند ولی احساس کسل بودن داشته و بیحوصله شدهاند. خواب روز فرد را عصبی و افسرده میکند و نباید برای جبران کم خوابی شب به خواب روز پناه برد بلکه باید ساعات خواب شبانه را اصلاح کرد.
انتهای پیام
