ماهیت و هویت ادبیات کهن ایران ناشناخته مانده است
کامین عالیپور با بیان اینکه ماهیت و هویت ادبیات کهن ما ناشناخته مانده است، گفت: نباید تعصب ما نسبت به شاهنامه و اینکه فردوسی یک شاعر ایرانی است باعث شود نسبت به شاهنامه نگاه انتقادی نداشته باشیم.
به گزارش ایکنا از لرستان، بهمناسبت گرامیداشت روز حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر پرآوازه ایران زمین، آیین بزرگداشت فردوسی با همکاری انجمن علمی دانشجویی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی این دانشگاه، مرکز لرستانشناسی دانشگاه لرستان و بنیاد ایرانشناسی شعبه لرستان، امروز، 24 اردیبهشتماه برگزار شد.
این آیین با سخنرانی محمدرضا روزبه، دانشیار گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان و کامین عالیپور و با حضور جمعی از دانشجویان، محققان، پژوهشگران، اعضای هیئت علمی، یاوران علمی و دانشجویان همراه با پخش موسیقی زنده و شاهنامهخوانی در سالن آمفیتئاتر شهید سلمیانی دانشگاه لرستان برگزار شد.
در بخشی از این مراسم که جمعی از اساتید پیشکسوت زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان هم حضور داشتند، کامین عالیپور، مسئول انجمن شاهنامهپژوهان ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان با اشاره به برگزاری نشستهای شاهنامهپژوهی به صورت محافل ادبی در منازل اساتید ادبی، گفت: در انجمن شاهنامه پژوهان ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان پویشهای شاهنامهپژوهی را در برنامه کاری خود قرار دادهایم.
وی با بیان اینکه شاهنامه را باید ابتدا در کلیت نگاه کرد چراکه کل شاهنامه بیشتر از آن است که بتوان جزءجزء به آن نگاه و آن را مورد نقد و بررسی قرار داد، افزود: اکثر پژوهشهایی که در رابطه با شاهنامه انجام گرفته جنبه تحقیقی دارد و تحلیلی نیست و میطلبد برای نقد و بررسی متون کهن ادبی مثل شاهنامه و یا مثنویمعنوی و ... این کتب از نظر مبانی و دانشهای انسانی، فلسفی، جامعهشناسی، روانشناختی و تاریخ مورد بررسی قرار داد که لازمه آن نیز این است که فرد پژوهشگر و محقق با این علوم و دانشها آشنایی کامل داشته باشد.
مسئول انجمن شاهنامه پژوهان ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان با بیان اینکه دو روش برای بررسی ادبیات کهن وجود دارد که یکی از آنها توصیفی است، ادامه داد: نقدهایی که بر شاهنامه شده کلی و تفسیری فردی است این در حالی است که اگر این تفسیرها مبتنی بر شناخت با دانشهای مختلف نباشد راه به جایی نخواهد برد.
وی رویکرد و روش دوم برای بررسی متون ادبی را محتوایی و ارزشگذاری ذکر کرد و گفت: در بررسی و نقد شاهنامه علاوه بر بررسی از لحاظ تاریخی، روانشناختی، اجتماعی، اخلاقی، فلسفی، جامعهشناسی شناختی باید بحث اسطورهگرایانه نیز لحاظ شود.
این کارشناس فرهنگی با بیان اینکه ماهیت و هویت ادبیات کهن ما ناشناخته مانده است، اظهار کرد: در بررسی متون ادبی از جمله شاهنامه باید لایههای زیباشناسانه آن را کنار زد تا به حقیقت و ماهیت و عمق آن پی برد.
وی با بیان اینکه کنکاش در متون ادبی کهن باعث میشود ما به بحث معرفتشناسی این آثار پی ببریم کمااینکه بسیاری از آداب، رسوم، رفتارها و آیینهای کهن ایرانی در دل همین کتب ادبی کهن نهفته است و کنکاش در این آثار باعث میشود این آیینها معرفی شوند.
عالیپور با تأکید بر اینکه لازم است شاهنامه بهعنوان یکی از مهمترین متون ادبی کهن ایران زمین به شیوههای متکثر مورد بررسی قرار بگیرد، افزود: یکی از هجمههایی که علیه شاهنامه وجود دارد بحث نژادپرستی و برتری نژاد است این در حالی است که با برخی از اشعار شاهنامه میتوان به این هجمهها پاسخ داد.
مسئول انجمن شاهنامهپژوهان ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان با بیان اینکه نباید از رویکردهای انتقادی نسبت به شاهنامه پرهیز شود چرا که هر چیزی قابل انتقاد است، اظهار کرد: نباید تعصب ما نسبت به شاهنامه و اینکه فردوسی یک شاعر ایرانی است باعث شود نسبت به شاهنامه نگاه انتقادی نداشته باشیم.
وی با بیان اینکه از نگاه اندیشمندانی مثل استاد سیروس شمیسا شاهنامه شاه نامههاست و معتقدم شاهنامه برتر از سایر کتب حماسی دنیا حتی گیلگمش است، ادامه داد: شاهنامه در واقع منش ایرانی و تربیت و فرهنگ ایرانی را معرفی میکند کمااینکه تناسبی که بین لفظ و معنا وجود دارد و در شخصیتهای شاهنامه متجلی میشود، هنر فردوسی است.
عالیپور در ادامه به برخی اشعار فردوسی در رابطه با نوع نگاه این شاعر به مرگ اشاره کرد و گفت: فردوسی در جریان مرگ سهراب به زیبایی فلسفه مرگ را برای مخاطب به تصویر میکشد و میگوید اگر مرگ عدالت است گریه و زاری و اعتراض نسبت به آن نباید وجود داشته باشد.
این کارشناس فرهنگی در رابطه با فعالیت انجمن شاهنامه پژوهان لرستان گفت: این انجمن با هدف فعالیت زمینههای شاهنامهپژوهی با رعایت ضوابط و شئونات فرهنگی کشور، برگزاری کلاسها و کارگاههای شاهنامهشناسی، شاهنامهخوانی و شاهنامهپژوهی، برگزاری جشنوارهها، همایشهای مرتبط با شاهنامه در سطح بینالمللی، ملی منطقهای و استانی، چاپ و نشر آثار اعضای انجمن بهصورت کتاب و بولتن بعد از اخذ مجوزهای لازم و ... فعالیت دارد.
محمدرضا روزبه، عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان نیز در رابطه با جایگاه خرد در دیدگاه فردوسی و شاهنامه مباحثی را بیان کرد.
در بخشی از این مراسم گروه هنری سیمرغ خرد به اجرای برنامه پرداخت و یکی از دختران نوجوان به اجرای برنامه نقالی پرداخت و در ادامه فاطمه آذرخش، دبیر انجمن ادبی دانشجویی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان گزارشی از فعالیت این انجمن را ارائه داد.
انتهای پیام
