رویکردهای جدید «زندگی با آیهها»
امیرحسین قزلایاغ با اشاره به طراحی آموزش کنشگران قرآنی و بهرهگیری از ابزارهای نوین رسانهای برای تعمیق فهم قرآن از طریق طرح زندگی با آیهها گفت: این طرح با تمرکز بر تدبر، کاربردیسازی و پاسخگویی به نیازهای روز جامعه، تلاش دارد قرآن را به عنصر فعال در سبک زندگی مردم تبدیل کند.
امیرحسین قزلایاغ، مسئول دبیرخانه طرح ملی «زندگی با آیهها» در گفتوگو با ایکنا با تبیین رویکردهای جدید این طرح در دوره اخیر و تفاوتهای محتوایی آن نسبت به سالهای گذشته گفت: «زندگی با آیهها» حلقه وصل همه فعالیتهای قرآنی در ماه مبارک رمضان است که در دوره جدید، با نگاهی گفتمانی، مسئلهمحور و مبتنی بر نیازهای واقعی جامعه طراحی شده و تلاش دارد، قرآن کریم را از سطح تلاوت و حفظ صرف، به ساحت فهم، تدبر و کنش در زندگی روزمره وارد کند.
رویکرد محتوایی جدید؛ استمرار ساختار، تعمیق معنا
قزلایاغ در تشریح ساختار محتوایی دوره جدید طرح زندگی با آیهها اظهار کرد: در این دوره، با وجود حفظ چارچوب کلی سالهای گذشته، محتوا بهصورت جدی بهروز شده است. همانند دورههای قبل، انتخاب آیات بهگونهای صورت گرفته که هر روز یک جزء و یک آیه محوری مورد توجه قرار گیرد، اما تفاوت اصلی در «سیاق گفتمانی» آیات و نوع مواجهه با آنهاست.
وی افزود: در طراحی جدید، آیات بهگونهای انتخاب شدهاند که در دل خود، گفتمانهایی همچون سبک زندگی اسلامی، مسئله مقاومت، شرایط اجتماعی و فرهنگی روز جامعه و نیازهای واقعی مخاطب را پوشش دهند. در عین حال، توجه ویژهای به فضای قرآنی و حفظ پیوستگی معنایی آیات شده است تا مخاطب با یک مجموعه منسجم و هدفمند مواجه باشد، نه صرفاً آیات پراکنده.
مبنای انتخاب آیات؛ گنجینهای برآمده از قرآن، روایت و جامعه
مسئول دبیرخانه طرح «زندگی با آیهها» با اشاره به فرآیند انتخاب آیات گفت: انتخاب آیات بهصورت کلی مبتنی بر یک «گنجینه آیات» است که طی سالها در مجموعه «زندگی با آیهها» تجمیع شده و ریشه در نگاه و توصیههای بزرگان قرآن و معارف اسلامی دارد؛ از جمله دیدگاههای علامه طباطبایی (ره)، روایات معتبر، تأکیدات روایی و تبیینهای معصومین (ع).
وی ادامه داد: علاوه بر این، انطباق آیات با فرهنگ عمومی جامعه، خوشخوان بودن، قابلیت ارتباطگیری با مخاطب و همخوانی با گفتمانهای جاری کشور نیز از شاخصهای مهم انتخاب آیات بوده است. تلاش شده آیات بهگونهای انتخاب شوند که بتوانند پاسخگوی پرسشها و چالشهایی باشند که امروز در جامعه مطرح است و از سوی ولیّ جامعه نیز مورد تبیین قرار میگیرد.
قزلایاغ تصریح کرد: این انتخابها صرفاً یک تصمیم فردی نبوده، بلکه مبتنی بر مشورتهای گسترده با علما، مفسران قرآن، مجموعههای قرآنی، فعالان قرآنی و رسانهای، برخی از علمای اهل سنت و دیگر کنشگران عرصه فرهنگی و دینی انجام شده است. در نهایت، جمعبندی نهایی آیات با نظر آیتالله عابدینی صورت گرفت تا بتوانیم در این دوره، گامی جدی و اثرگذار از منظر گفتمانی برداریم.
هدف نهایی؛ تغییر نگرش و توانمندسازی مخاطب
وی با بیان اینکه آیات انتخابشده حامل انگارهها و گفتمانهای خاص هستند، گفت: هدف اصلی این طرح، ایجاد تغییر نگرشی در مخاطب است. حفظ آیات، فهم معنا و کاربردیسازی آنها میتواند ذهن مخاطب را نسبت به بسیاری از مسائل روز بیمه کند و دست او را در مواجهه با چالشهای فکری، فرهنگی و اجتماعی پر نگه دارد.
به گفته قزلایاغ، این آیات اگر درست فهم و در زندگی بهکار گرفته شوند، میتوانند نظام فکری مخاطب را متحول کرده و او را به یک کنشگر فعال قرآنی تبدیل کنند، نه صرفاً یک دریافتکننده منفعل محتوا.
تدبر؛ قلب تپنده «زندگی با آیهها»
مسئول دبیرخانه طرح «زندگی با آیهها» با تأکید بر اینکه رسالت اصلی این طرح «زندگی کردن با آیات قرآن» است، بیان کرد: ما توجه ویژهای به حوزه فهم و تدبر داریم. در کنار حفظ و قرائت، تدبر موضوعی بهعنوان رنگ غالب محتوایی این طرح انتخاب شده است.
وی افزود: تبیینهایی که ذیل آیات ارائه میشود، کتابهایی که تولید شده و حتی محتواهای عمیقتری که در این مسیر شکل گرفتهاند، همگی مقدماتی برای ورود مخاطب به فضای تدبر هستند. این تدبر، هم در قالب بستههای موضوعی آیات و هم در چندآیهای بودن برخی محورهای محتوایی خود را نشان میدهد.
کاربردیسازی آیات؛ از متن تا کنش
قزلایاغ با اشاره به رویکرد کاربردیسازی آیات گفت: تلاش شده است مخاطب نهتنها با آیات آشنا شود، بلکه بتواند آنها را در زندگی شخصی، خانوادگی و اجتماعی خود به کار گیرد. این رویکرد در طراحی سؤالات کتابها، مثالها، تولیدات رسانهای و حتی کنشهایی که از مخاطب خواسته میشود، بهوضوح دیده میشود.
وی تصریح کرد: در تبیینها و متونی که تولید شده، سعی شده کاربرد آیات در زندگی واقعی ترسیم شود و مخاطب به سمت کنشهایی سوق داده شود که نتیجه آن، عینیشدن حضور قرآن در سبک زندگی اوست.
بازیوارسازی و رسانه؛ آموزش عمیق در زمان کوتاه
مسئول دبیرخانه «زندگی با آیهها» با اشاره به استفاده از ابزارهای نوین آموزشی گفت: بازیوارسازی در سایت، تولیدات رسانهای در فضای تلویزیون و شبکههای اجتماعی و طراحی محتوای کوتاه، اما عمیق، از جمله تمهیداتی است که برای این دوره در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: یکی از اقدامات جدید امسال، طراحی سؤالات مبتنی بر تصویر و صوت است؛ بهگونهای که مخاطب با دیدن یک تصویر یا شنیدن یک صوت، وارد فرآیند فهم آیه شود. این روش باعث درگیری بیشتر ذهن مخاطب و استفاده همزمان از قوای سمع و بصر در فرآیند یادگیری میشود.
کنشگران و سفیران آیهها؛ بازوان اجرایی طرح
قزلایاغ با اشاره به نقش مربیان و تسهیلگران گفت: ما از این افراد با عنوان «کنشگران» یاد میکنیم. کنشگری میتواند در قالبهای مختلفی بروز پیدا کند؛ از معلمان کلاسهای درس گرفته تا خطیبان منبر، مربیان تربیتی و فعالان فرهنگی.
وی افزود: برای آموزش این کنشگران، سایتی با عنوان «سفیران آیهها» طراحی شده که هم آموزش مفهومی و هم آموزش روشی ارائه میدهد. همچنین کتابها و محصولات ویژهای برای این گروهها تولید شده و دورههای توانمندسازی متعددی، چه بهصورت ضمن خدمت و چه در قالب دورههای کشوری، در مدارس، مساجد و ادارات برگزار میشود.
کودک و نوجوان؛ پیوند قرآن و آموزش رسمی
مسئول دبیرخانه طرح «زندگی با آیهها» به برنامههای ویژه کودک و نوجوان ویژه این طرح اشاره کرد و گفت: در این حوزه نیز همانند سالهای گذشته، از ابزارهایی مانند اپلیکیشنهای بازی، فضای شاد، شبکههای اجتماعی پرمخاطب، مسابقات، نظرسنجیها و تعامل با شبکههای ملی کودک و نوجوان استفاده شده است.
وی افزود: تلاش کردیم، آیاتی که در کتب درسی دانشآموزان وجود دارد، محور پویشهای قرآنی قرار دهیم تا دانشآموز احساس کند میان آموزش رسمی، حفظ قرآن و فعالیتهای فرهنگی، یک نظام منسجم و بههمپیوسته وجود دارد. این رویکرد باعث میشود هم در فضای درسی و هم در فضای دینی، احساس توانمندی و برتری داشته باشد.
انتهای پیام
