پژوهشی نو درباره پیوند فکری روسیه با جهان اسلام

به گزارش ایکنا به نقل از muslimsaroundtheworld، انتشارات دار اشراقه کتاب جدیدی را با عنوان «روسیه و جهان اسلام: پل‌های ارتباطی از طریق مجله المنار» منتشر کرده است که به یک دوره محوری در تاریخ جامعه مسلمانان روسیه می‌پردازد. این کتاب نقش روزنامه‌نگاری اسلامی را در ایجاد پل‌های ارتباطی فکری و دینی در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم روشن می‌کند.

این کتاب، اثری ارزشمند در مطالعات مربوط به تاریخ اسلام در روسیه بوده و افق‌های جدیدی را برای محققان و علاقه‌مندان به این موضوع، باز و توجهات را به اهمیت روزنامه‌نگاری اسلامی به عنوان ابزاری مؤثر در شکل‌دهی به آگاهی و پیوند جوامع مسلمان، به‌ویژه در دوره‌های حساس تاریخی جلب می‌کند.

این کتاب خواننده را به دوره‌ای می‌برد که سال‌ها خارج از حوزه تحقیقات باقی مانده بود. این اثر از طریق مطالعه تحلیلی عمیق ۶۲ مقاله منتشر شده در مجله المنار طی تقریباً سه دهه، بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۳۰ میلادی که شاهد گذار روسیه از حکومت تزاری به نظام کمونیستی، با تمام تحولات عمیق سیاسی و فکری ناشی از آن بود خواننده را با فضای فکری آن دوران آشنا می‌کند.

این مطالعه نشان می‌دهد که چگونه مجله المنار با موفقیت نقش محوری را به عنوان یک پل ارتباطی واقعی بین جامعه مسلمانان روسیه و جهان اسلام ایفا کرد. این مجله مسائل و دغدغه‌های مسلمانان را منتقل و تعاملات فکری و سیاسی آنها را رصد می‌کرد و در ادغام مسائل آنها در گفتمان گسترده‌تر اسلامی در دورانی که با آشفتگی و تغییرات سریع همراه بود نقش داشت.

این کتاب بر ظهور یک جنبش نوسازی به رهبری علمای دینی، متفکران و چهره‌های سیاسی از میان مسلمانان روسیه که در آن دوره حضور فعالی داشتند، پرتو می‌افکند. این چهره‌ها شامل رضاالدین فخرالدین و اسماعیل گاسپرنیکی، به همراه دیگر چهره‌هایی بودند که در شکل‌گیری گفتمان اصلاح‌طلبانه و احیاگرانه‌ای نقش داشتند که به دنبال آشتی دادن هویت اسلامی با خواسته‌های عصر مدرن بود.

این کتاب دوره‌ای حیاتی از تاریخ جامعه مسلمانان روسیه را مورد بررسی مجدد قرار می‌دهد و تأکید می‌کند که مشارکت فکری و رسانه‌ای، علی‌رغم تحولات سیاسی آشفته یکی از مهمترین ارکان پایداری و حفظ هویت اسلامی بوده است. این امر، این مطالعه را به مرجعی مهم برای درک ریشه‌های حضور اسلام در روسیه مدرن تبدیل می‌کند.