سفری در سیاست معاصر با «درنگی در تاریخ اکنون ایران»

به گزارش ایکنا به نقل از انتشارات نگاه معاصر؛ کتاب «درنگی در تاریخ اکنون ایران» با رویکرد مرور تاریخ سیاسی معاصر کشورمان به قلم محمدرضا تاجیک راهی پیشخوان کتابفروشی‌ها شد.

در مقدمه کتاب با طرح پرسش «معاصر کدامین سوژه هستیم؟» به این موضوع پرداخته که آیا انسان ایرانی در تاریخ اکنونی‌اش با بهره آزادانه از آگامبن، نیازمند کنش، کنشگر و سوژه سیاسی شایسته زمانه خود نیست؟ آیا می‌توان جایی در درون نظم و نظام اندیشگی و منطق کنش کنشگران موجود سیاسی به انتظار کنشگر یا سوژه سیاسی در راه نشست؟ آیا باید آن‌گونه که «آلن بدیو» از ما می‌خواهد- جایی در فاصله با کنش و کنشگری و کنشگران جامعه امروز خود بایستیم و به خلق کنشگری بپردازیم که «تنها در پی اندیشه کردن به آنچه هست، وجود دارد و امکانپذیر است، نبوده، بلکه در جست‌وجوی آنی است که نیست، وجود ندارد و ناممکن است؟» آیا کنشگر در راه ایرانی، جز از مسیری انحرافی می‌تواند وارد مسیر اصلی شود و تاریخ اکنون خود را تدبیر و تقریری متفاوت کند؟ یافت پاسخی برای این پرسش‌ها زمانی سخت و طاقت‌سوز می‌شود که دریابیم روح کنشگری سوژگی انسان ایرانی در تاریخ اکنون خود، بیش از آنکه روح دریدایی، شبح هملت، یعنی روح اتهامات بی‌پایان یا الهامات بی‌پایان از تجربه کنشگری باشد، روح خود هملت بوده است که با بهره‌ای آزادانه از گفته ساموئل تایلور گولریچ، پیوسته عزم آن کرده، می‌کرده که دست به کنشی برای تغییر بزند، لکن در عوض به چیزی دست نمی‌یافته مگر عزم کردن پیوسته بی‌تردید، این «عزم کردن پیوسته»، از یک سو حکایت از ماهیت تصمیم‌ناپذیر رخداد تغییر دارد، اما از سوی دیگر، روایت سوژه ناشدگی («پیشا» یا «پسا» رخدادی) ما ایرانیان را نیز، در خود نهان دارد.

کتاب در سه دفتر شامل «چیست آن سوژه می‌نامندش»، «سوژه سیاسی در ایران» و «سخن فرجامین» به بررسی تاریخ اکنون ایران پرداخته است.

در دفتر «چیست آن سوژه می‌نامندش» مؤلف سراغ تعریف سوژه و مولفه‌های آن رفته است: «واقعا سوژه چیست آنچه که سوژه می‌نامندش؟» آیا هر کنشگری «سوژه» است؟ آیا هر آن کس گه با کنشی سلبی یا ایجابی درصدد تغییر یا ثباتی باشد، می‌توان «سوژه» نامید؟ آیا سوژه یک برساخته و پرداخته خویشتن است یا برساخته است اجتماعی، گفتمانی، ایدئولوژیک؟ آیا سوژه بر ساخته قدرت است یا مقاومت؟ خودآیین است یا دگرآیین؟

در دفتر دوم «سوژه سیاسی ایران اکنون و در راه» مفصل‌ترین فصل کتاب است. محمدرضا تاجیک در این دفتر، به بررسی نسبت سوژه و آگاهی پرداخته است:

سخن فرجامین در دفتر سوم، «مشق سوژه آوان‌پاپ» نام گرفته و مؤلف کتاب «درنگی در تاریخ اکنون ایران» در این مجال نوشته است: «این سوژه با سکوت و فریاد خود، با زبان سر و بدن به اصحاب قدرت می‌گوید: «باید راه‌های جایگزین برای تغییر ناوضعیت کنونی خلق کنید. طرح مسله درباره آنچه اکنون هستید، به منظور نقد و تخطی و امتناع آن، مشق راهبردی امروز و فردای شماست. این تنها یک تجربه عملی نیست، شما برای نیل به شرایط خلاق و متمایز با چالش نظری، فلسفی و مفهومی نیز مواجه هستید».

کتاب «درنگی در تاریخ اکنون ایران» در جست‌وجوی سوژه سیاسی تألیف محمدرضا تاجیک در 256 صفحه به بهای چهارصد هزار تومان در نشر نگاه معاصر روانه بازار نشر شد.