سلامت اجتماعی نیازمند نگاه پیشگیرانه و نیازمحور است

به گزارش ایکنا از کردستان، سیدحسن موسوی چلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور امروز، هشتم بهمن‌ماه در جمع کارشناسان و فعالان حوزه اجتماعی با اشاره به افزایش آسیب‌های اجتماعی از جمله معلولیت، فقر، طلاق و کودکان بدسرپرست،گفت: سازمان بهزیستی نقشی در ایجاد این شرایط نداشته و ندارد، اما به‌عنوان تنها نهاد تخصصی دولتی در حوزه سلامت اجتماعی موظف به پاسخگویی به پیامدهای آن است.

وی با مرور تاریخچه تأسیس سازمان بهزیستی افزود: بهزیستی براساس اصول ۲۱ و ۲۹ قانون اساسی و با هدف تحقق «بهزیستن اجتماعی» شکل گرفت و از ابتدا مأموریت پیشگیری در سطوح مختلف را بر عهده داشته است، اما با گذر زمان و پیچیده‌تر شدن مسائل اجتماعی، دامنه مأموریت‌های این سازمان به‌شدت افزایش یافته، در حالی‌که منابع انسانی و اعتبارات متناسب با این مسئولیت‌ها رشد نکرده است.

معاون سلامت اجتماعی بهزیستی کشور با اشاره به کاهش قدرت خرید مددجویان بیان کرد: هرچند میزان مستمری‌ها افزایش یافته، اما تورم باعث شده قدرت خرید جامعه هدف کاهش پیدا کند و همین موضوع فشار مضاعفی بر سازمان بهزیستی وارد کرده است.

وی با بیان اینکه مسائل اجتماعی ماهیت ثابت ندارند، ادامه داد: بحران‌های طبیعی، جنگ، اعتراضات اجتماعی و حتی رویدادهای ملی و بین‌المللی، همگی حوزه‌هایی هستند که بهزیستی باید در آن‌ها نقش فعال در تأمین سلامت روانی ـ اجتماعی جامعه ایفا کند. هیچ سازمانی به اندازه بهزیستی سابقه سیاست‌گذاری و اجرا در حوزه سلامت اجتماعی، توانبخشی، آسیب‌های اجتماعی، کودکان، زنان و خانواده را ندارد.

موسوی چلک با طرح این پرسش که آیا ما خودمان را به‌عنوان متولی سلامت اجتماعی باور کرده‌ایم؟، اظهار کرد: پاسخ حداقلی من به این سؤال منفی است. ما عملاً تنها متولی یکی از ابعاد چهارگانه سلامت شده‌ایم، در حالی‌که ساختارها، سازوکارها و جایگاه سیاست‌گذاری ما متناسب با این مسئولیت خطیر نیست.

وی با اشاره به برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: برای نخستین‌بار فصلی مستقل با عنوان سلامت اجتماعی در برنامه هفتم گنجانده شده است، هرچند به اعتقاد من پیوند زدن این فصل با حوزه امنیت داخلی، رویکرد دقیقی نیست. امنیت اجتماعی پایدار از مسیر توسعه اجتماعی می‌گذرد و هرچه مداخلات اجتماعی و فرهنگی تقویت شود، نیاز به مداخلات امنیتی کاهش خواهد یافت.

معاون سلامت اجتماعی بهزیستی کشور با انتقاد از «مشکل‌محور شدن» سازمان بهزیستی افزود: نباید بپذیریم که بهزیستی فقط زمانی مداخله کند که آسیب به وقوع پیوسته است. تعریف سلامت اجتماعی، نیازمحور است نه مشکل‌محور، و این امر مستلزم بازنگری جدی در ساختارها و فرآیندهای ارائه خدمات است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مراکز مشاوره و مددکاری اجتماعی اظهار کرد: صدور مجوز مراکز مشاوره، بر اساس آیین‌نامه جدید هیئت دولت، به‌جز موارد خاص ازدواج و خانواده، صرفاً بر عهده سازمان بهزیستی است و سازمان نظام روانشناسی مسئول تأیید صلاحیت حرفه‌ای است، نه صدور مجوز. ما به سمت صدور مجوز مراکز مشاوره تخصصی از جمله در حوزه کودکان، سالمندان و تربیت جنسی حرکت کرده‌ایم.

موسوی‌چلک از راه‌اندازی «شبکه ملی کلینیک‌های مددکاری اجتماعی» خبر داد و گفت: این شبکه با هدف ارتقای کیفیت خدمات، نظارت حرفه‌ای و افزایش رضایت‌مندی مردم شکل گرفته و می‌تواند پشتوانه‌ای جدی برای مراکز غیردولتی باشد.

وی تأکید کرد: سازمان بهزیستی مخالف انحصار است و معتقد است رقابت سالم در بخش غیردولتی، شرط ارتقای کیفیت خدمات اجتماعی است. حرکت به سمت مدیریت مورد، پرهیز از موازی‌کاری و اجرای برنامه‌ها با طمانینه و پشتوانه کارشناسی، از اولویت‌های جدی معاونت سلامت اجتماعی است.

معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در پایان گفت: کارهای نمایشی و شتاب‌زده نه‌تنها مسائل اجتماعی را حل نمی‌کند، بلکه سرمایه اجتماعی سازمان را نیز کاهش می‌دهد. تحول در حوزه اجتماعی نیازمند بازنگری عمیق، نوآوری مبتنی بر زیست‌بوم اجتماعی و باور واقعی به جایگاه سلامت اجتماعی در نظام حکمرانی است.