
به گزارش ایکنا از آذربایجانشرقی، ساواک یا همان سازمان اطلاعات و امنیت ملی کشور در دوران پهلوی دوم، از مهمترین پایههای تشکیلدهنده حفظ اقتدار محمدرضاشاه و مهمترین ابزار برای سرکوبهای اجتماعی بهشمار میرفت.
این سازمان امنیتی در سال ۱۳۳۶ با اختیارات زیاد به ریاست «تیمور بختیار» شکل گرفت و بهتدریج بر همه امور کشور تسلط پیدا کرد. به این صورت در همه وزارتخانهها حداقل یک افسر ساواک به عنوان منشی و در هر قسمت یک مأمور آموزشدیده این سازمان بهکار گمارده میشد.
سازمان مخوف و ترسناک ساواک که به شکنجهگاه نیروهای انقلابی و ضد نظام سلطنت پهلوی مبدل شد از بدو تأسیس تا ۱۷ بهمن ۱۳۵۷ که محمدرضا پهلوی در واکنش به شدت اعتراضات عمومی دستور انحلالش را صادر کرد به مدت ۲۲ سال نبض و گلوگاه امنیت داخلی و اطلاعات خارجی کشور را زیر نظر مستقیم شاه و دفتر نخستوزیری در دست داشت.
این سازمان علاوه بر مبارزه با فعالیتهای جاسوسی و نفوذی، در سرکوب عناصر ضدرژیم شاه فعالیت گستردهای داشت به نحوی که مردم جرئت انتقاد و اعتراض حتی در بین فامیل و دوستانشان را هم نداشتند.
ساختار سازمانی ساواک مشتمل بر ۱۱ اداره بود که قدرتمندترین و خشنترین اداره آن ادارهکل سوم بود که قدرت و اختیارات بسیاری در توقیف، بازجویی، شکنجه و قتل مبارزان داشت. بخشهایی تخصصی این سازمان بهتدریج از سال ۱۳۴۲ تشکیل شد و چارت سازمانی آن توسعه یافت و بیش از ۳۹۰۰ افسر و کارمند تماموقت و شمار نامشخصی خبرچین پارهوقت با این سازمان همکاری داشتند.
اداره یکم مسئول کارهای استخدامی، ادارههای دوم، هفتم و هشتم مسئول اطلاعات خارجی و ضدجاسوسی، اداره سوم مسئول امنیت داخلی، اداره چهارم وظیفه حفاظت اطلاعات، اداره پنجم مسئول امور فنی، اداره ششم وظیفه امور مالی، اداره نهم مسؤل تحقیق و پژوهش، اداره دهم مسئول آموزش و اداره یازدهم وظیفه بازرسی و رسیدگی به شکایات و پیگیری تخلفات بود. ادارهکل سوم مهمترین و مقتدرترین اداره ساواک بود. از قسمتهای مختلف اداره سوم میتوان به واحد روحانیت یا واحد تعقیب و مراقبت اشاره کرد. اداره سوم در برخورد با عناصر ضد نظام سلطنت فعالیت داشت.
بودجه ساواک بهطور رسمی از طرف دولت در سالهای ۱۹۷۳–۱۹۷۲ بالغ بر ۲۵۵ میلیون دلار و در سال ۱۹۷۴–۱۹۷۳ به ۳۱۰ میلیون دلار افزایش یافت.
روش ساواک بسیار بیرحمانه و خشن بود. علت آنهم به سیستم آموزشی مأموران شهربانی و ساواک مربوط بود. براساس اسناد منتشر شده از سوی کتابخانه کنگره امریکا مأموران ساواک در سال ۱۳۵۳ زیر نظر مأموران کارکشته موساد و سیا آموزش دیده و سازماندهی شدند.