غلبه بر چالش‌های روز با کاربردی کردن رهنمودهای قرآنی

به گزارش ایکنا به نقل از awazthevoice، در این کنفرانس، اندیشمندانی از هند، ایران، اندونزی و اروپا در مورد ضرورت بکارگیری معارف قرآنی برای حل بحران‌های بشری بحث کردند. این کنفرانس به همت بنیاد ولایت، دپارتمان مطالعات اسلامی، جامعه ملی اسلامی(JMI) و دانشگاه شهید بهشتی تهران برگزار شد.

سخنرانان این همایش تأکید کردند که هیچ تضاد ذاتی بین قرآن و علم مدرن وجود ندارد؛ بلکه هر دو بشریت را به سوی حقیقت، دانش و درک قوانین الهی حاکم بر جهان هدایت می‌کنند. اسلام از اولین وحی قرآنی؛ تأمل، عقل و جستجوی دانش را به عنوان اعمال مقدس تشویق کرده است.

مظهر آصف، معاون صدراعظم جامعه ملی اسلامی(معاون دانشگاه ملی اسلامی هند) در سخنرانی خود گفت: اسلام برای تحقق خود نیازی به حکومت بر جهان ندارد. اسلام باید وجدان‌ها را روشن کند، فضیلت را پرورش دهد و انسان‌ها را در مسیر تعالی اخلاقی همراهی کند.

ضرورت فهم قرآن 

وی افزود: رفاه واقعی بشر در درک قرآن کریم، تأمل در آن و پیروی از آموزه‌های آن نهفته است، اما متأسفانه این اتفاق کمتر می‌افتد.

آصف ادامه داد: ما قرآن را می‌خوانیم، اما آیا واقعاً آن را می‌فهمیم؟ و پس از فهم آن، واقعاً از آن پیروی می‌کنیم؟ قرآن کریم که به عنوان یک نیروی انقلابی عمل کرد و شخصیت اخلاقی انسان‌ها را شکل داد و سپری در برابر گناه ایجاد کرد؛ امروزه به کتابی تبدیل شده است که در آن تأمل نمی‌کنیم.

همچنین محمد فتحعلی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در هند نیز در سخنان خود گفت: بحث‌ در مورد رابطه بین قرآن و علم، قرن‌هاست که به عنوان بخشی از یک تلاش علمی مداوم برای ترویج دانش، استدلال و ارزش‌های اخلاقی ادامه داشته است.

کلب جواد، عالم شیعه هندی دیگر سخنران این همایش بود. وی پرسید چرا کتابی که بیش از ۱۴۰۰ سال پیش نازل شده است، امروزه همچنان مورد مطالعه قرار می‌گیرد. او استدلال کرد که معارف قرآنی با اکتشافات علمی که قرن‌ها بعد تأیید شده‌اند، همسو هستند. او از محققان خواست تا علم مدرن را در پرتو قرآن مطالعه کنند.

همچنین اسلم پرویز، معاون سابق دانشگاه ملی اردو مولانا آزاد در حیدرآباد، در سخنرانی خود گفت که قرآن بارها انسان‌ها را به استفاده از عقل و خرد ترغیب می‌کند.

او با استناد به اشارات قرآنی گفت: قرآن اعلام می‌کند کسانی که از عقل خود استفاده نمی‌کنند، بهتر از حیوانات نیستند. در حالی که جهان هستی طبق قوانین الهی عمل می‌کند، بشریت باید در مورد اینکه آیا واقعاً از این اصول در زندگی روزمره پیروی می‌کند، تأمل کند.

وی خاطرنشان کرد که قرآن و سنت می‌آموزند که عشق صرفاً موضوعی کلامی یا ادعا نیست، بلکه از طریق عمل نشان داده می‌شود. به همین ترتیب، قرآن این اصل را مطرح می‌کند که ثروت مازاد باید در مسیر خیر برای یک جامعه متعادل خرج شود.

تضادی بین قرآن و علم مدرن وجود ندارد

مهتاب عالم رضوی، دبیر انجمن جامعه ملی اسلامی، مهمان ویژه این همایش اظهار کرد: آیات متعدد قرآنی توجه انسان را به واقعیت‌های علمی - مانند خلقت آب، وسعت جهان، خلقت انسان از گل، سیستم نگهدارنده آسمان‌ها و مانع بین دو دریا که مانع از مخلوط شدن آب‌های آنها می‌شود - جلب می‌کند.

وی خاطرنشان کرد که این نشانه‌ها گواهی بر این واقعیت است که قرآن نه تنها کتاب هدایت است، بلکه بشریت را به سمت اصول علمی حاکم بر جهان نیز هدایت می‌کند.

همچنین اختر الواسعی، عالم مسلمان هندی، در سخنان خود گفت: قرآن جنبه‌های مختلفی از علم مدرن را روشن کرده است و در عین حال پیوسته بشریت را به تأمل در خلقت تشویق می‌کند. او گفت: هیچ تضادی بین قرآن و علم مدرن وجود ندارد.

او گفت که هم قرآن و هم علم، بشریت را به سوی منبع نهایی حقیقت یعنی یگانگی خداوند هدایت می‌کنند؛ جایی که قرآن اصول را ارائه می‌دهد و علم ابزارهایی برای درک و تفسیر آنها عرضه می‌کند.

ناصر سیم‌فروش، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز مقاله‌ای با عنوان «دو جریان دانش: وحی  و علم در مورد زندگی، رنج و مرگ» ارائه داد.

او یک تحلیل تطبیقی ​​الهیاتی و علمی ارائه داد که دیدگاه‌های واگرا و همگرای قرآن و علم را در مورد مسائل مهم اخلاقی و زیست‌ اخلاقی بررسی می‌کرد. مقاله او دیدگاه‌ها در مورد بیماری، ماهیت و معنای مرگ و بحث اخلاقی پیرامون سقط جنین را بررسی کرد.

جستجوی دانش عبادت است

همچنین سیدشاهد علی، رئیس سابق دپارتمان مطالعات اسلامی در سخنانی اظهار کرد: از نخستین دوره‌های تمدن اسلامی، قرآن پیوسته مشاهده جهان، تأمل، استدلال و تفکر عمیق را تشویق کرده است. اولین وحی به بشریت دستور می‌دهد که به نام پروردگارش بخواند، که نشان می‌دهد جستجوی دانش صرفاً یک ضرورت دنیوی نیست، بلکه یک عمل مقدس و نوعی عبادت است.

جمیله سادات علم‌الهدی، همسر شهید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور سابق کشورمان هم با حضور در این همایش از مردم هند به خاطر همبستگی‌شان با ایران در دوران چالش‌برانگیز ابراز قدردانی کرد.

او که به عنوان مهمان افتخاری در این همایش حضور داشت، بر لزوم تقویت رابطه جوانان با قرآن تأکید کرد که به تنهایی راه را برای انسجام فکری، صلح، امنیت و موفقیت در هر دو جهان فراهم می‌کند.

تأمل تربیتی در زندگی حضرت ابراهیم(ع) 

مقاله او با عنوان «جوانان و حل چالش‌های واقع‌گرایی و آرمان‌گرایی از طریق تأمل تربیتی در زندگی حضرت ابراهیم(ع)» به بررسی ریشه‌ها و جوهره آرمان ابراهیمی به عنوان روش قرآنی برای درک و به‌کارگیری اصول اسلامی در علوم انسانی پرداخت.

علم‌الهدی اظهار کرد: موارد هتک حرمت قرآن در سراسر جهان نشان‌دهنده جهل است. او همچنین نگرانی خود را در مورد تضعیف ساختارهای خانواده، با تربیت جوانان بدون راهنمایی والدین ابراز کرد.

سومین کنفرانس بین‌المللی «قرآن و علم» از ۲۸ تا ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶  (8 تا 10 بهمن) در دهلی نو برگزار شد.