اطاعت از رهبری؛ ویژگی برجسته مؤمنین

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام و المسلمین نجف لکزایی، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 11 بهمن ماه در پیش همایش «شخصیت و زمانه امام مهدی (عج) از تولد تا پایان غیبت صغری» که از سوی این پژوهشگاه برگزار شد، با بیان اینکه از پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت(ع) قدردانی می‌کنم که سیره اهل بیت(ع) را در دستور کار قرار دادند، گفت: مجمع جهانی اهل بیت(ع) و انجمن تاریخ اسلام حوزه هم در برپایی این همایش و تحقیقات مرتبط با سیره اهل بیت(ع) مشارکت دارند و غیر از مجلات فارسی، مجله‌ای به عربی هم در حال انتشار دارند و 10 شماره آن هم منتشر شده است. 

وی به آیاتی از سوره مبارکه نور اشاره کرد و افزود: چند سوره  در قرآن کریم وجود دارد که دو نوع حکمرانی را به ما معرفی می‌کند؛ یعنی در سوره احزاب، یوسف و نور که از دو نوع خانواده سخن گفته می‌شود. در آیه نور و آیه بعدی این بحث مورد توجه است که قرآن می‌فرماید: فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ. خروجی چنین خانواده‌ای مردانی هستند که تجارت و بیع، آنان را از یاد خدا باز نمی‌دارد.

استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: در مقابل هم خانواده‌ای نه از کفار و مشرکین بلکه از کسانی که مدعی ایمان و پیروی از قرآن و پیامبر(ص) هستند، معرفی کرده است. قرآن فرموده است که وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّىٰ فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَٰلِكَ ۚ وَمَا أُولَٰئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ؛ یعنی برخی از این گروه در ایمان خود صادق هستند و برخی خیر. در اینجا مصداق مراجعه به حاکم و رهبر هم در اختلافات ذکر می‌کند و می‌فرماید: اگر به رهبر مراجعه کنند و بدانند رهبر به نفع آنان حکم می‌دهد، قبول می‌کنند ولی اگر به نفع او نباشد، به رهبر مراجعه نمی‌کند و در ادامه فرمود در قلب‌های آنان مرض وجود دارد و اینها ظالم و غرق در تاریکی هستند. 

ویژگی مؤمنان واقعی

لکزایی با بیان اینکه در مورد مؤمنین واقعی هم فرموده است که آن‌ها اهل اطاعت از خدا و اهل رستگاری هستند، گفت: در ادامه هم فرموده است: قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ ۖ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ ۖ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا ۚ وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ؛ در جایی که با قل شروع می‌شود یعنی شأن رهبری پیامبر برای ابلاغ حکم است و بعد، هر کسی تکلیف خود را دارد؛ رهبر، یک تکلیف و پیروان هم تکلیف دیگری دارند. «وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا» یعنی راه هدایت فقط اطاعت از پیامبر(ص) است.

لکزایی بیان کرد: بعد از ذکر این مطالب به آیه اصلی می‌رسیم که آیه 55 سوره نور و مرتبط با بحث مهدویت است. وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا ۚ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ، کسانی که ایمان بیاورند و عمل صالح داشته باشند، خداوند وعده داده است در زمین، آنان را جانشین قرار خواهد داد و این مسئله حتمی و قطعی است کما اینکه قبل از این‌ها هم در طول تاریخ بارها تکرار شده است.

وی اضافه کرد: به این‌ها قدرت و امکانات و توانمندی داده می‌شود تا بتوانند دینی را که برای آنان پسندیده شده است، اقامه کنند. خوف این افراد به امنیت تبدیل می‌شود که این امنیت هم دنیوی و هم اخروی است و در سایه این امنیت می‌توانند به توحید عبادی خالص بپردازند. 

استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) اظهار کرد: در دو آیه بعد هم تأکید بر اطاعت از خدا و رسول دارد و اینکه اگر اطاعت کنید، پیروز هستید و خیال نکنید کافران می‌توانند بر خدا غلبه کنند، رهروان راه حق را شکست بدهند و ناتوان کنند زیرا چنین قدرتی نخواهند داشت. البته ایمان و عمل صالح در پیوند با رهبری و اطاعت از او به خصوص در بزنگاه‌ها عامل پیروزی است.  

حکمرانی زمینه‌ساز

لکزایی بیان کرد: نکته‌ای که از این بسته آیات قابل جمع‌بندی برای نیمه شعبان است، آن است که این ابتلائات برای امروز ما هم هست یعنی بحث اینکه پیوند ما با امام و نایب امام و ولایت و رهبری الهی در عصر کنونی چگونه است؟ آیا دلخواهی عمل می‌کنیم یا اهل اطاعت هستیم؛ نام این موضوع را حکمرانی زمینه‌ساز می‌نامیم، یعنی کسانی که منتظر واقعی هستند و علامت آن هم این است که اهل توحید عبادی خالص هستند.

وی تأکید کرد: این امر، کلید برون از بحران‌ها است که جامعه اسلامی با آن مواجه است؛ در سوره احزاب آمده است هرقدر فشار دشمنان بیشتر می‌شد، ایمان مؤمنان افزایش پیدا می‌کرد و می‌گفتند که خدا و رسول صادق بودند و گفته بودند که این اتفاقات رخ خواهد داد ولی افراد منافق و بیماردل وقتی دشمن را دیدند، دچار هراس و ترس می‌شوند. 

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهار کرد: این تربیت دوگانه از خانواده شروع می‌شود، یعنی مؤمنان اتصال به خدا و نبی و رهبر الهی دارند و منافقان در هنگام خطر گرفتار نفاق می‌شوند؛ در سطح جامعه، اگر خانواده نورانی باشد، این تردیدها و حیرت‌ها از بین خواهد رفت. 

لکزایی ادامه داد: کسانی که در دوره امام کاظم(ع) واقفی شدند و وجوهات زیادی در اختیار داشتند و به امام رضا(ع) ندادند، در حقیقت در سمعنا و اطعنا جدی نبودند و چون در اینجا جدی نبودند، دچار لغزش شدند.