اتحاد و همدلی در بحرانها رمز آرامش جامعه است
کارگردان فیلم «سقف» به عنوان یکی از آثار حاضر در بخش رقابتی جشنواره فیلم فجر چهلوچهارم با بیان آنکه بین ما و نسل دهه ۸۰ فاصله افتاده است و دوست دارم این فاصله را پر و حتی کم کنم، تأکید کرد: اتحاد و همدلی در بحرانها، رمز آرامش جامعه است.
به گزارش خبرنگار ایکنا؛ نشست پرسش و پاسخ فیلم «سقف» از آثار حاضر در بخش رقابتی «سودای سیمرغ» جشنواره فیلم فجر؛ شامگاه یکشنبه 19 بهمن، بعد از سومین و آخرین نوبت نمایش فیلمها در پردیس سینمایی ملت به عنوان خانه جشنواره چهلوچهارمین فیلم فجر در سال 1404 با حضور ابراهیم امینی، کارگردان؛ سعید خانی، تهیهکننده و علیمحمد حسامفر، نویسنده فیلمنامه این اثر با حضور اهالی رسانه برگزار شد.
بیان دغدغه مشترک از منظر دو نسل در جنگ 12 روزه
امینی، کارگردان فیلم «سقف» سخنان خود را در این نشست با عذرخواهی از اصحاب رسانه و تماشاگران حاضر در سالن شماره یک پردیس ملت که نسخهای با مشکلات فنی صوتی و موسیقایی را به تماشا نشسته بودند، آغاز کرد و گفت: با وجود موسیقی متفاوت و جذاب این اثر، متأسفانه کیفیت خوبی از موسیقی فیلم «سقف» در سالن پخش نشد و در پارهای از موارد کیفیت دیالوگ بازیگران نیز به شکل نامفهوم به گوش تماشاگران میرسید.
این کارگردان در پاسخ به پرسشی درباره شکلگیری ایده این اثر گفت: تلاش کردیم تا تجربه مشترکی را در مواجهه با «جنگ 12 روزه» با نگاه خانواده به مخاطب ارائه دهیم. یکی از این تجربههای مشترک در آن ایام این بود که خیلی از خانوادهها مجبور شدند به سبب شرایط ایجاد شده، خانه خود را ترک کنند و به محل دیگری بروند.
وی ادامه داد: احساس رها کردن آنچه یک خانواده ساخته است، همان فصل اصلی و دغدغه مهم روایت این اثر است که از زبان دو نسل متفاوت، خانواده، فرزندان نوجوان و جوان آنها روایت میشود.
امینی با اشاره به آنکه باید در نظر داشت که ما فیلم را در خلأ تولید میکنیم و تنها پس از اتمام، آن را با مخاطبان به اشتراک میگذاریم، گفت: جشنواره نخستین فرصت برای این اشتراکگذاری است و پس از آن نوبت به اکران عمومی میرسد. بنابراین هنوز برای جمعبندی نهایی درباره کیفیت و میزان اثرگذاری آن بر مخاطبان این موضوع زود است.
«سقف» ارتباطی با فراخوان بنیاد فارابی نداشت
امینی درباره ارتباط ساخت فیلم با فراخوان بنیاد فارابی درباره تولید آثار و حمایت از آنها درباره «جنگ 12 روزه» گفت: این اثر پیش از انتشار هرگونه فراخوانی از سوی بنیاد سینمایی فارابی ساخته شد. انگیزه اصلی ثبت یک دوره زمانی مهم بود؛ زیرا احساس میکردم در برهه حساسی به سر میبریم. حس همدلی و وحدت را در تیرماه تجربه کرده بودم و میخواستم آن را ثبت کنم.
وی با تأکید بر آنکه اتحاد و همدلی جامعه در بحرانها رمز آرامش جامعه است و ما این مسئله و تحقق آن را در همان ایام «جنگ 12 روزه» به وضوح دیدیم؛ هر چند واکنش مسئولان با مردم باید همدلی و همراهی بیشتری پیدا میکرد، تصریح کرد: گفتوگوها و چالشها به ویژه در ارتباط با مفهوم خانواده، همراهی، نوعدوستی و تحکیم پیوندها به عنوان گفتمان مشترک خانوادهها در آن ایام با نوجوانان و جوانان خود بار دیگر این مسئله را گوشزد کرد که بسیار الزامی است تا زبان گفتوگو با دهه هشتادیها، همراهی و پاسخدهی به پرسشها و دغدغههای آنها را بیاموزیم.
چرایی تغییر زمان روایت «جنگ 12 روزه»
کارگردان «سقف» در توضیح تفاوتهای موجود میان فصل جنگ در فیلمنامه و آنچه در فیلم نهایی نمایش داده شد، گفت: از آغاز نگارش فیلمنامه تا زمان فیلمبرداری فاصله زمانی وجود داشت. هنگام تصویربرداری، پاییز فرا رسیده بود و فضای خزان حاکم شد. از این رو، از واقعگرایی صرف فاصله گرفتیم و حجم ارجاعات به اخبار روزانه را کاهش دادیم تا موقعیتهای نمایشی حالت عمومیتر و فراگیرتری پیدا کنند.
تلاش برای کاستن فاصلهها با نسل جوان
این کارگردان در ادامه درباره توجه آثارش به «نسل زد» گفت: دنیای این نسل را درک میکنم. بین ما و نسل دهه ۸۰ فاصله افتاده است. دوست دارم این فاصله را پر کنم و حتی آن را کاهش دهم.
وی ادامه داد: ممکن است باورها و عقاید متفاوتی میان ما وجود داشته باشد و شاید زبان مشترکی نیز با «نسل زد» نداشته باشیم. همانطور که زندهنام بهرام بیضایی در انتقال نسل و میراث هنر او به نسل جوانتر آن زمان گفته است: «اکنون داوران دیگری در راه هستند؛ آنها باید ما را داوری کنند».
امینی درباره هسته اصلی داستان فیلم «سقف» گفت: داستان این فیلم برای انتقال حس خوب با هم بودن و همدلی است. این تجربه را در دورههایی مانند جنگ تحمیلی داشتیم. در آن زمان، زندگی کردن در کنار یکدیگر با آرامش، رویایی دستنیافتنی به نظر میرسید.
زمان حرف زدن نیست، باید عمل کنیم
علیمحمد حسامفر، نویسنده فیلمنامه «سقف» در آغاز سخنان خود به تحلیل شرایط جاری پرداخت و گفت: هیچچیز در وضعیت موجود طبیعی به نظر نمیرسد؛ نه شرایط اقتصادی، نه حجم قابل توجه خشم و خشونت و نه حتی مشروعیتزدایی از نهادهایی مانند جشنواره فیلم فجر که توسط برخی هنرمندان و مردم به وقوع پیوسته است.
وی با تأکید بر اینکه با شعر، حرف زدن و «وطن وطن کردن» مشکلات برطرف نمیشود، اظهار کرد: نیازمند همافزایی بسیار بالا میان مردم و مسئولان، شنیدن حرف آنها، اقدام برای برطرف کردن مشکلات اقتصادی، معیشتی و هموار ساختن شرایط عادی زیست مردم ایران با این عقبه فرهنگی و همراهی همیشگی با دولتمردان و از آن مهمتر ایستادن پای کیان و وطن خود هستیم. امروز زمان عمل است و باید از تکرار و حرف زدن پرهیز کنیم.
این فیلمنامهنویس با اشاره به آنکه وضعیت روزبهروز در حال دشوارتر شدن است، اظهار امیدواری کرد که فردایی فرا رسد که در آن مردم کمتر احساس سختی کنند. با تأسف و شوربختی باید گفت مسائل مختلفی در جامعه عادیسازی شده است و لازم است درباره آنها تأمل کنیم تا چرخه تحقیر متوقف شود.
حسامفر در مقایسه فیلمنامه «سقف» با فیلمنامه قبلی خود با عنوان «چشم بادامیها» گفت: موضوع «چشمبادامیها» جسورانهتر و بیپرواتر به نظر میرسد. پرداختن به واقعه «جنگ 12 روزه» با توجه به آنکه زمان زیادی از آن نگذشته، به خصوص با انتخاب زبانی آمیخته با طنز برای کاستن تلخیها، شکل و شمایل پرداخت روایی و طرح مسئله را در فیلم «سقف» با دیگر آثار من متفاوت میساخت.
پرهیز از بدآموزی در فیلمی خانوادگی
حسامفر درباره موضوع تحقیر شخصیت اصلی فیلم یادآور شد: به گمان من با همه تلخی موجود در بیان این مسئله اما چرخه تحقیر در جامعه ما وجود دارد. برای بیان این آسیب و روایت آن لازم بود تا جائی در فیلم «سقف» تلنگری به این ناهنجاری اجتماعی زده شود.
امینی نیز در پایان صحبتهای خود و درادامه صحبتهای حسامفر، نویسنده فیلمنامه «سقف» درباره حجم تحقیر و امکان بدآموزی در فیلم توضیح داد: پدیده تحقیر را در بخشهای مختلف جامعه مشاهده میکنیم. در ساخت این فیلم تمام تلاش خود را به کار بستیم تا بدآموزی در آن وجود نداشته باشد، زیرا مخاطب اصلی ما خانوادهها هستند و اثر برای تماشای جمعی آنان ساخته شده است.
سعید خانی، تهیهکننده فیلم «سقف» نیز در این نشست طی سخنان کوتاهی گفت: به خانوادههایی که در التهابهای دی ماه عزیزی را از دست دادهاند، تسلیت میگویم و با آنها ابراز همدری میکنم.
انتهای پیام
