
محمدحسن ایروانی، تهیهکننده برنامه «ضحی» در گفتوگو با ایکنا با بیان اینکه ماه مبارک رمضان بهویژه در ساعات منتهی به اذان سحر، ظرفیتی منحصربهفرد برای بازتعریف ارتباط مخاطب با مفاهیم دینی و معنوی دارد، اظهار کرد: سحرگاهان زمانی است که دلها آمادهتر و ذهنها آرامتر است و رسانه میتواند نقشی فراتر از انتقال پیامهای کلیشهای ایفا کند. در این ساعات، مخاطب بهدنبال تجربهای عمیقتر از معنویت است و برنامهساز باید این نیاز را بهدرستی درک کند.
وی با اشاره به شکلگیری ایده تولید «ضحی» افزود: این برنامه ادامه مسیری است که پیشتر با پروژه «حنین» در ایام محرم و صفر تجربه کرده بودیم. آن تجربه به ما نشان داد اگر مفاهیم دینی با زبان صمیمی، ساده و متناسب با زیست امروز مخاطب ارائه شود، میتواند ارتباطی پایدارتر و اثرگذارتر ایجاد کند. «ضحی» بر همین اساس و بهطور ویژه برای سحرهای ماه رمضان ۱۴۰۴ طراحی شد. «ضحی» برنامهای مجریمحور و کارشناسمحور است که در طول ۳۰ شب از حضور چند کارشناس بهره میبرد. تلاش ما این بوده که کارشناسان با ادبیاتی روان، قابل فهم و جوانپسند مفاهیم دینی را تبیین کنند و از بیانهای سنگین، اصطلاحمحور و فاصلهدار با مخاطب عام پرهیز شود. هدف این است که مخاطب احساس کند این مفاهیم به زندگی واقعی او نزدیک است.
تهیهکننده «ضحی» با تأکید بر اهمیت جذب نسل جوان گفت: یکی از دغدغههای اصلی ما در تولید این برنامه، ایجاد ارتباط مؤثر با نسل جوان بود. نسلی که بهدلیل حجم بالای اطلاعات و تنوع رسانهای، کمتر با برنامههای سنتی دینی ارتباط برقرار میکند. به همین دلیل، تلاش کردیم زبان برنامه، ریتم آن و حتی انتخاب کارشناسان، متناسب با ذائقه این نسل باشد، بدون آنکه از عمق مفاهیم دینی کاسته شود. یکی از ویژگیهای شاخص «ضحی»، ترکیب برنامه زنده با آیتمهای تولیدی متنوع است. گزارشهای مردمی، مناجاتخوانی در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)، آیتم سخن بزرگان، دعای سحر، ترجمه آیات قرآن و بخشهای متناسب با مناسبتهای روزهای مختلف رمضان، در کنار هم فضایی چندلایه و پویا ایجاد میکند. ضبط مناجاتها و دعاها در اماکن مذهبی واقعی و با حضور مداحان شناختهشده، نقش مهمی در انتقال حس و حال اصیل رمضان دارد. وقتی مخاطب تصویر و صدا را همزمان دریافت میکند، ارتباط حسی قویتری برقرار میشود. این رویکرد باعث میشود برنامه از حالت صرفاً گفتوگومحور خارج شده و به یک تجربه معنوی تبدیل شود.
وی با اشاره به نقش موسیقی، دعا و مناجات در برنامههای رمضانی اظهار کرد: در تجربه ما، این عناصر نقش بسیار مهمی در توفیق برنامه دارند. دعا و مناجات، زبان دل هستند و اگر درست و در جای مناسب استفاده شوند، میتوانند مخاطب را بهطور ناخودآگاه در فضای معنوی قرار دهند. در «ضحی» تلاش کردیم این بخشها نه بهصورت تزئینی، بلکه بهعنوان بخش اصلی هویت برنامه دیده شوند.
تهیهکننده «ضحی» درباره رویکرد تعاملی برنامه بیان کرد: اگرچه سحرگاه زمانی آرام و همراه با سکوت و تمرکز است، اما این به معنای انفعال مخاطب نیست. تلاش کردیم با آیتمهای آموزشی، طرح پرسشهای تأملبرانگیز و دعوت مخاطب به تفکر و تدبر، او را به بخشی از جریان برنامه تبدیل کنیم. این مشارکت ذهنی، حتی اگر بهصورت غیرمستقیم باشد، اثرگذاری پیامها را افزایش میدهد. وقتی مخاطب احساس کند برنامه با او گفتوگو میکند، نه اینکه صرفاً برای او سخنرانی شود، ارتباط عمیقتری شکل میگیرد. همین مسئله باعث میشود مفاهیم مطرحشده در برنامه در ذهن مخاطب ماندگارتر شود و حتی در رفتار روزمره او تأثیر بگذارد.
ایروانی با تأکید بر نگاه کاربردی به دین تصریح کرد: یکی از اهداف اصلی «ضحی» این بوده که مفاهیم دینی از حالت انتزاعی و صرفاً آیینی خارج شوند و به زندگی روزمره مخاطب پیوند بخورند. آیتمهایی مانند ترجمه قرآن، دعای روز و نقل سخنان بزرگان، به مخاطب کمک میکند تا دین را بهعنوان راهنمای زیست روزانه تجربه کند، نه فقط مجموعهای از مناسک. این نگاه کاربردی بهویژه برای نسل جوان اهمیت دارد. اگر جوان احساس کند مفاهیم دینی میتواند در تصمیمها، روابط و سبک زندگی او نقش داشته باشد، ارتباطش با دین عمیقتر و پایدارتر خواهد شد. «ضحی» تلاش میکند این پیوند را بهصورت تدریجی و غیرشعاری ایجاد کند.
تهیهکننده «ضحی» در بخش دیگری از این گفتوگو به پخش برنامه از شبکه تهران اشاره کرد و گفت: شبکه تهران بهعنوان یک رسانه استانی، محدودیتهایی در مقایسه با شبکههای سراسری دارد، اما در عین حال، این امکان را دارد که با تمرکز بیشتر و طراحی هدفمند، برنامههای تأثیرگذار تولید کند. «ضحی» میتواند نمونهای از این ظرفیت باشد. هدف ما از تولید این برنامه، رقابت مستقیم با شبکههای سراسری نبوده، بلکه تلاش کردیم تجربهای ماندگار از معنویت سحرگاهی و آموزش دینی ارائه دهیم. اگر این تجربه بتواند الگویی برای سایر شبکهها باشد، قطعاً به غنای برنامهسازی رمضانی در رسانه ملی کمک خواهد کرد.
ایروانی در پایان تأکید کرد: «ضحی» نشان میدهد که برنامههای رمضانی موفق، برنامههایی هستند که بتوانند آموزش مفاهیم دینی، انتقال حال و هوای معنوی و مشارکت فعال مخاطب را بهصورت همزمان محقق کنند. استفاده از آیتمهای خلاقانه، کارشناسان جوان و اثرگذار و بهرهگیری از فضاهای واقعی مذهبی، مسیری تازه در تولید برنامههای رمضانی ترسیم میکند؛ مسیری که مخاطب را از صرف تماشا، به تجربه و تأمل دعوت میکند.
انتهای پیام