مفهوم «ایاک نعبد» در سوره حمد

به گزارش ایکنا از کرمانشاه به نقل از روابط عمومی دفتر نماینده ولی‌ فقیه در استان، حجت‌الاسلام‌ حبیب‌الله غفوری، نماینده ولی‌ فقیه در استان و امام جمعه کرمانشاه، دوشنبه، چهارم اسفندماه با حضور در مسجد سلمان فارسی و اقامه نماز در این مسجد، در سخنانی با بیان اینکه یاد خدا و عبادت آثار عمیق و تعیین‌کننده‌ای در زندگی انسان دارد، اظهار کرد: اگر انسان خدا را عبادت کند اما حضور قلب نداشته باشد و توجهی به ذات اقدس پروردگار متعال نکند، عبادت او تنها در حد ظاهر باقی می‌ماند.

وی با تاکید بر جایگاه نماز افزود: عبادت یک تکلیف الهی است که انجام آن منشأ اجر و پاداش الهی است. اگر نماز انسان به‌درستی اقامه شود و مورد پذیرش خداوند متعال قرار گیرد، سایر اعمال او نیز پذیرفته می‌شود، اما اگر نماز با شرایط صحیح انجام نشود، سایر اعمال نیز مقبول واقع نخواهد شد. این موضوع نشان‌دهنده اهمیت فوق‌العاده نماز است.

امام جمعه کرمانشاه با تشبیه نماز به نیاز حیاتی روح تصریح کرد: نمازهای واجب حکم نفس ضروری برای روح انسان را دارد. اگر این ارتباط قطع شود، روح از عالم معنا جدا می‌شود؛ مانند قطره‌ای که از دریا جدا شده و به‌سرعت آسیب‌پذیر می‌شود. انسانی که از سرچشمه معنا جدا شود نیز چنین سرنوشتی خواهد داشت.

نماینده ولی‌فقیه در استان با اشاره به کارکردهای عملی یاد خدا در زندگی گفت: خداوند متعال نماز را برترین نماد یاد خود معرفی کرده و فرموده است: «اَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْری». همچنین در آیه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ» تأکید شده است که در مشکلات و گره‌های زندگی از صبر و نماز کمک بگیرید؛ چراکه در بسیاری از مواقع، همین یاد خدا به داد انسان می‌رسد.

وی با استناد به روایات یادآور شد: اگر انسان حاجتی دارد یا با مشکلی روبه‌روست، توصیه شده است دو رکعت نماز به نیت برآورده‌شدن حاجت بخواند و سپس از خداوند متعال طلب عنایت کند. در روایات آمده است که این دو رکعت نماز، کلید گشوده‌شدن قفل‌ها و حل مشکلات است.

غفوری ادامه داد: نماز باید با حضور قلب و توجه به این حقیقت اقامه شود که انسان در حال سخن گفتن با خدای متعال است. نمازهای مستحبی، از جمله نماز حاجت، نیازی به اذان و اقامه ندارد و اذان و اقامه مربوط به نماز واجب است. در نماز حاجت کافی است انسان نیت کند، تکبیرالاحرام بگوید و دو رکعت نماز را با تمرکز بخواند.

امام جمعه کرمانشاه با اشاره به فراز «ایاک نعبد و ایاک نستعین» گفت: تقدم «ایاک» بر «نعبد» دارای معنا و رمز است؛ خداوند می‌توانست بفرماید «نعبدک»، اما فرمود «ایاک نعبد» تا مؤمن بداند هیچ چیز در این عالم جز خداوند متعال شایسته پرستش نیست.

وی با ابراز تأسف از برخی رفتارهای ناصحیح در مراسم‌ اظهار کرد: گاهی در مراسم تقدیر، برخی افراد تا کمر خم می‌شوند؛ در حالی که رکوع و سجده مختص ذات اقدس پروردگار متعال است. احترام گذاشتن با دست بر سینه یا اندکی خم‌کردن سر پسندیده است، اما حرکتی شبیه رکوع شایسته نیست.

نماینده ولی‌فقیه در استان با تبیین مراتب اطاعت در آموزه‌های دینی گفت: سایر اطاعت‌ها زمانی صحیح و دارای ثواب است که در طول اطاعت خدا باشد. اطاعت از پدر و مادر، استاد، معلم و بزرگان، به امر خداوند توصیه شده است؛ مگر آنجا که انسان به کفر و شرک دعوت شود. در این صورت اطاعت جایز نیست. در صدر همه اطاعت‌ها، اطاعت از خداوند متعال قرار دارد.

وی با اشاره به آیه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِى الأَمْرِ مِنْکُمْ» افزود: اطاعت از پیامبر و اولی‌الامر در طول اطاعت خداوند است و همگی صحیح و لازم است. انسان در نماز اعلام می‌کند که جز خدا و کسانی که خدا به اطاعت از آنان فرمان داده، از کسی اطاعت نمی‌کند و غیر از او را عبادت نمی‌کند.

غفوری با اشاره به تعبیر «عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ» تصریح کرد: پیامبر اکرم (ص) پیش از آنکه رسول باشد، عبد خداست. نقل قول امیرالمؤمنین علی (ع) که فرمود «أنا عبدٌ من عبید محمد»، به معنای عبادت پیامبر نیست، بلکه نشان‌دهنده اطاعت محض و بی‌چون‌وچرا از آن حضرت است.

امام جمعه کرمانشاه ادامه داد: در نماز می‌گوییم «ایاک نستعین»؛ یعنی فقط از تو یاری می‌جوییم و از غیر تو استعانت مستقل نداریم. اگر دیگران کاری برای ما انجام می‌دهند، وسیله‌اند. خداوند در آیه «و ابتغوا الیه الوسیله» اجازه داده است که از وسایط مطمئن همچون معصومین (ع)، شهدا، پدر و مادر و علمای بزرگ برای تقرب و درخواست حاجت استفاده شود.

وی با تبیین معنای توسل گفت: توسل به این معنا نیست که پیامبر، امام معصوم یا شهدا مستقلا و خارج از قدرت خدا تاثیرگذار باشند، بلکه همه آنان به اذن الهی دارای مقام شفاعت و وساطت هستند؛ همان‌گونه که در قرآن کریم، معجزات حضرت عیسی (ع) با تأکید بر تعبیر «باذن‌الله» بیان شده است.

نماینده ولی‌فقیه در استان یادآور شد: انسان وقتی به نماز می‌ایستد، به علم، قدرت و اسماء و صفات الهی تکیه می‌کند و در حقیقت برترین قدرت عالم پشتوانه او می‌شود. از همین روست که نماز در سختی‌ها دست انسان را می‌گیرد و او را یاری می‌کند.