نظام فرهنگی کشور باید نسبت خود را با قرآن تعریف کند
سیدعلی سرابی با تأکید بر جایگاه محوری قرآن در ساختار فرهنگی جمهوری اسلامی ایران گفت: هر دستگاه و نهادی در کشور باید روشن کند که چه نسبتی با قرآن دارد و کدام بخش از تعالیم الهی را ترویج میکند.
به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری انجمن خادمان قرآن کریم جمهوری اسلامی ایران، شامگاه امشب 6 اسفندماه، در سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم برگزار شد.
در این نشست، محمدرضا پورمعین، عضو انجمن خادمان قرآن کریم، با اشاره به سابقه تشکیل این انجمن و ضرورت تکریم پیشکسوتان قرآنی اظهار کرد: در اواخر دهه ۶۰، بهویژه در سال ۱۳۶۹، رهبر معظم انقلاب پیامی صادر کردند مبنی بر اینکه اگر میخواهیم قرآن در خانهها، مدارس، دانشگاهها و سطح جامعه ترویج یابد، باید پیشکسوتان و بزرگان جامعه قرآنی مورد تکریم و پاسداشت قرار گیرند.
وی افزود: پس از این پیام ارزشمند، جمعی از فعالان قرآنی طرحهایی را برای تحقق این مطالبه طراحی کردند و در سالهای بعد، اقدامات مشابهی صورت گرفت. بهطور مشخص در سالهای ابتدایی دهه ۷۰ جرقه تشکیل انجمن خادمان قرآن زده شد و با همراهی و حمایت برخی از وزرای وقت، روند تکریم و تعظیم خادمان قرآن شکل رسمیتری به خود گرفت.
پورمعین ادامه داد: در دهه ۷۰ اساسنامهها و آییننامههای اولیه انجمن تدوین شد و در دورههای مختلف، مسئولیت انجمن بر عهده افراد گوناگونی قرار گرفت؛ از جمله در مقطعی استاد داوودآبادی در مشهد و در مقاطعی دیگر جمعی از فعالان قرآنی در تهران عهدهدار امور بودند. رؤسای جمهور مختلف نیز هر یک در مناسبتهایی حمایتها و توصیههایی در این زمینه داشتهاند.
مشکلات ساختاری انجمن در سالهای اخیر
وی با اشاره به مشکلات ساختاری انجمن در سالهای اخیر تصریح کرد: در دهه ۹۰، بهدلیل برخی ناترازیها و نابسامانیهای ساختاری و نیز مسائل مرتبط با دستگاههای مسئول از جمله سازمان ثبت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موافقتها و مخالفتهای سلیقهای متعددی شکل گرفت که در نهایت موجب بروز نوعی هرجومرج ساختاری در سه سال گذشته شد.
عضو انجمن خادمان قرآن بیان کرد: البته بزرگان و پیشکسوتان قرآنی با صبوری، متانت و رفتار قرآنی خود اجازه ندادند این مشکلات به اصل هویت انجمن آسیب بزند. امشب نیز یکی از خادمان قرآن، حضرت آیتالله امام جمارانی، به ملکوت اعلی پیوستند که یاد و نام ایشان را گرامی میداریم. این همراهیها سبب شد انجمن نه با شتاب، بلکه با دقت مسیر خود را ادامه دهد.
وی با اشاره به مسئولیت فعلی انجمن گفت: در حال حاضر پرچم انجمن خادمان قرآن در دست جناب آقای سرابی است و ما نیز در کنار ایشان فعالیت میکنیم؛ با این حال، همچنان نیازمند تکمیل برخی ساختارهای اساسی هستیم. انجمن خادمان قرآن متأسفانه بودجه مشخصی ندارد و هنوز از مکانی درخور شأن خادمان قرآن برخوردار نیست.
پورمعین اظهار کرد: این در حالی است که برخی انجمنها و نهادهای دیگر با موضوعات مختلف، از حمایتهای گسترده برخوردارند. انجمن خادمان قرآن را میتوان یک انجمن خالص، مؤثر و واقعی دانست که شایسته توجه و پشتیبانی جدیتری است.
وی تأکید کرد: اکنون که ۴۷ سال از پیروزی انقلاب اسلامی میگذرد، شایسته است جمهوری اسلامی و دستگاههای مسئول بهطور جدی برای حل مسائل ساختاری انجمن خادمان قرآن اقدام کنند و این موضوع را برای همیشه تعیین تکلیف کنند.
عضو انجمن خادمان قرآن با اشاره به جایگاه معلمان قرآن اظهار کرد: پیامبر اکرم(ص) فرمودند بهترین شما کسی است که قرآن را بیاموزد و به دیگران آموزش دهد. این تکریم معلمان قرآن، ریشه در سیره نبوی دارد و اجر و پاداش آنان را جز صاحب قرآن نخواهد داد.
وی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به حدیثی درباره دعای موجودات برای معلمان قرآن گفت: در روایات آمده است که همه موجودات، حتی ماهیان در دریا، برای معلمان قرآن دعا میکنند. شاید انتخاب مثال «ماهیان در دریا» از آن جهت باشد که شمارش آنها ممکن نیست؛ همانگونه که امروز نیز با وجود پیشرفتهای علمی، هنوز آمار دقیقی از تعداد ماهیان در دریاها در دست نیست. این تعبیر، نشاندهنده عظمت مقام معلمان و خادمان قرآن است.
در ادامه این نشست، سیدعلی سرابی، دبیرکل انجمن خادمان قرآن کریم، با تأکید بر جایگاه محوری قرآن در نظام فرهنگی کشور اظهار کرد: با توجه به جایگاه قرآن در نظام جمهوری اسلامی ایران، که پایه و اساس قوانین، ارزشها و روابط اجتماعی این نظام را تشکیل میدهد، طبیعی است که در همه حوزهها بهویژه عرصه فرهنگ و دانش، قرآن باید در صدر توجهات قرار گیرد.
وی افزود: تمام قوانین و ضوابط اجتماعی در جمهوری اسلامی ریشه در قرآن کریم و ارزشهای قرآنی دارد؛ از این رو هر فعالیتی در این نظام الهی باید نسبت خود را با قرآن مشخص کند. هر دستگاه، نهاد یا برنامهای باید روشن کند که چه بخشی از قرآن را ترویج میکند، کدام مفهوم قرآنی را تفهیم میکند و در چه مسیری بر اساس تعالیم قرآن گام برمیدارد.
سرابی با اشاره به دیدار خود با رئیس سازمان صدا و سیما تصریح کرد: امشب در رسانه ملی جلسهای با رئیس محترم سازمان صدا و سیما داشتیم و در آنجا نیز همین موضوع مطرح شد که رسانه جمهوری اسلامی ایران، که امروز رسالتی جهانی بر عهده دارد و صدای عدالتخواهی و آزادیخواهی مبتنی بر ارزشهای الهی در جهان است، باید قرآنپایه باشد. قرآن نباید صرفاً در کنار سایر برنامهها قرار گیرد، بلکه باید مبنا و ریشه همه تولیدات رسانهای باشد.
مهمترین راههای ترویج فرهنگ قرآنی
وی در ادامه، یکی از مهمترین راههای ترویج فرهنگ قرآنی را تکریم خادمان قرآن دانست و گفت: بزرگداشت کسانی که در مسیر ترویج فرهنگ قرآن گام برداشتهاند، موجب ایجاد انگیزه در دیگران میشود. همانگونه که در هر رشتهای تجلیل از قهرمانان و پیشکسوتان، مشوق نسل جدید برای ادامه مسیر است، در حوزه قرآن نیز تجلیل از خادمان میتواند جریانساز باشد.
دبیرکل انجمن خادمان قرآن اظهار کرد: بسیاری از بزرگوارانی که تصاویرشان در این مراسم مشاهده میشود، تمام عمر خود را در خدمت خالصانه به قرآن گذراندهاند. برخی از آنان از مواهب دنیایی چشمپوشی کردند تا بتوانند در مسیر قرآن خدمت کنند. در میان این خادمان، شخصیتهایی حضور دارند که در حوزههای علمی و تخصصی خود دارای کرسیهای ممتاز هستند.
وی با ذکر نمونهای افزود: برای مثال، جناب آقای پروفسور کرمی در حوزه پزشکی از چهرههای برجسته خدمت به مردم هستند، اما با وجود مسئولیتهای سنگین حرفهای، بخشی از وقت خود را به فعالیتهای قرآنی اختصاص دادهاند و به این خدمت افتخار میکنند. همچنین در میان خادمان قرآن، مراجع عظام تقلید و شخصیتهای برجسته علمی حضور دارند که با افتخار در مسیر ترویج قرآن فعالیت میکنند و الگوی جوانان هستند.
سرابی درباره روند شکلگیری انجمن خادمان قرآن توضیح داد: استارت تشکیل انجمن حدود دو دهه پیش زده شد و نخستین مجمع عمومی آن در تهران با حضور جمعی از فعالان قرآنی برگزار شد. پس از آن، اساسنامه انجمن بهتدریج تدوین شد و طی سه تا چهار سال اخیر ارکان انجمن براساس اساسنامه شکل گرفته است.
وی با تشریح ساختار انجمن گفت: انجمن خادمان قرآن دارای پنج مجمع تخصصی در حوزههای مختلف قرآنی است؛ نخست، مجمع هنرمندان که شامل فعالان عرصههای خوشنویسی، هنرهای تجسمی، سینما، هنرهای نمایشی و سایر شاخههای هنری مرتبط با قرآن است. دوم، مجمع پژوهشگران که در حوزههای علوم قرآنی، ترجمه قرآن به زبانهای مختلف و تحقیقات تخصصی فعالیت دارند.
دبیرکل انجمن ادامه داد: سوم، مجمع قاریان، حافظان و مدرسان قرآن است که شامل اساتید آموزش قرآن و فعالان حوزه تعلیم و تربیت قرآنی میشود. چهارم، مجمع مدیران قرآنی است که از مدیران و افرادی تشکیل شده که تجربیات مدیریتی خود را در خدمت ترویج قرآن قرار دادهاند. پنجم نیز مجمع تخصصی رسانه و نشر، اعم از مکتوب و غیرمکتوب است که فعالان حوزه رسانه و نشر آثار قرآنی را در بر میگیرد.
وی تصریح کرد: هر یک از این مجامع تخصصی، ساختار مشخصی دارند و سالانه افراد شاخص و اثرگذار در حوزه خود را شناسایی و برای انتخاب بهعنوان خادم قرآن معرفی میکنند. هر سال نیز مراسم تجلیل از خادمان برجسته قرآن از سراسر کشور در نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم برگزار میشود.
سرابی با اشاره به دیگر مأموریتهای انجمن گفت: فعالیت انجمن صرفاً به شناسایی و تجلیل از خادمان محدود نمیشود. حمایت از تولیدات و فرآوردههای قرآنی خادمان، یکی از مأموریتهای مهم انجمن است. بسیاری از این بزرگواران در حوزههای هنری، آموزشی و پژوهشی دستاوردهای ارزشمندی تولید میکنند که نیازمند حمایت برای استمرار و توسعه است.
وی افزود: معرفی توانمندیها و دستاوردهای خادمان قرآن به جامعه و دستگاههای فرهنگی کشور نیز از دیگر اهداف انجمن است. البته با توجه به اینکه ساختارهای انجمن طی سه تا چهار سال اخیر بهطور رسمی شکل گرفته، طبیعی است که برای بالفعل شدن ظرفیتها و تثبیت جایگاه انجمن در نظام فرهنگی کشور به زمان نیاز باشد.
دبیرکل انجمن خادمان قرآن در پایان ابراز امیدواری کرد دستگاههای متولی ترویج قرآن کریم با حمایت از برنامهها و اهداف این انجمن، زمینه تحقق مأموریتهای مندرج در اساسنامه را فراهم کنند و گفت: امیدواریم با همراهی مسئولان و فعالان قرآنی، انجمن خادمان قرآن بتواند نقش مؤثر خود را در ارتقای فرهنگ قرآنی کشور ایفا کند.
