در تاریخ اسلام، کمتر نامی بهاندازه حضرت خدیجه(س) با آغاز بعثت و تولد معنوی امت اسلامی پیوند خورده است. او نخستین بانویی بود که نهتنها به پیامبر(ص) ایمان آورد، بلکه تمام جان و مال خویش را در راه تثبیت و گسترش اسلام نثار کرد.
در روزگاری که پیام خدا تازه در فضای تاریک مکه طنینانداز شده بود و تنها ایمان، قوت قلب مؤمنان اندک آن روزها را تشکیل میداد، خدیجه(س) چون کوهی از صبر و باور در کنار پیامبر ایستاد.
حضرت خدیجه(س)، بانویی ثروتمند، خردمند و مستقل از قریش بود که پیش از ازدواج با پیامبر(ص) به پاکدستی و امانتداری او اعتماد یافت و پس از ازدواج، عشقش به حضرت محمد(ص) رنگی از ایمان گرفت. او نه از روی احساس، که از روی معرفت به حقانیت پیامبری او ایمان آورد و هنگامی که نخستین آیات وحی در غار حرا بر رسول خدا نازل شد، بیدرنگ گفت: «من به خدا و پیام او ایمان آوردم» این جمله، طلیعه فصل تازهای در تاریخ ایمان و انسانیت شد.
در بحرانهای سالهای مکه، هنگامی که مشرکان مسلمانان را در شعب ابیطالب به محاصره اقتصادی کشاندند، ثروت خدیجه(س) سدی شد در برابر گرسنگی مؤمنان. او دارایی خود را بیهیچ چشمداشتی فدای آرمان الهی کرد. همین فداکاری بود که پیامبر(ص) بعدها بارها از آن یاد کرد و فرمود: «هیچ مالی برای من مفیدتر از مال خدیجه نبود و هیچ عشقی صادقتر از محبت او ندیدم.»
حضرت خدیجه(س) تنها پشتیبان اقتصادی نبود؛ او مأمن عاطفی پیامبر بود، همراهی که نگاهش آرامش رسول خدا را تضمین میکرد. مادر حضرت فاطمه زهرا(س)، سرچشمه نسل پاک اهل بیت، و الگوی ماندگار زنان مؤمن در تمام اعصار است. او ثابت کرد که زنان نه در حاشیه، بلکه در متن تحولات دینی و اجتماعی جای دارند.
در دوران امروز، بازخوانی سیره حضرت خدیجه(س) معنا و ضرورتی تازه دارد؛ چراکه ایمان، وفاداری، تدبیر و عقلانیت او الگویی است برای زنان و مردانی که میخواهند در میدان ایمان و مسئولیت اجتماعی حضور داشته باشند. جامعهای که بخواهد معنویت و پیشرفت را توأمان تجربه کند، باید از مکتب خدیجه بیاموزد که ایمان، بدون ایثار و همراهی، پایدار نمیماند.
حضرت خدیجه(س) در حالی دار فانی را وداع گفت که پیامبر(ص) از غم فقدانش روزهای دشواری را سپری کرد؛ آن سال را «عامالحزن» نامیدند، سال اندوه بر فراق همسری که نه تنها عشق، بلکه عقل و ایمان را در کنار رسالت نهاد. از آن پس، یاد حضرت خدیجه(س) در دل پیامبر اکرم(ص) ماندگار شد؛ چنانکه تا آخر عمر هرگاه نامش را میشنید، چشمانش از اشک لبریز میشد.
امروز، در سالروز وفات بانویی که بنیاد ایمان را در کنار پیامبر استوار کرد، بازخوانی سیره او یعنی بازگشت به اصالت ایمان، وفاداری و آرمانخواهی. حضرت خدیجه(س) تنها یک شخصیت تاریخی نیست؛ او معلم خاموشی است برای تمام روزگاران، که میآموزد در هر عصر، رسالت الهی بدون همراهی دلهای مؤمن، به بار نمینشیند.
منابع:
بحارالانوار - جلد 16 - محمدباقر مجلسی
السیره النبویه - ابن هاشم
حضرت خدیجه(س) بانوی ایمان و همراه رسالت - مهدی مهریزی