حلول ماه مبارک رمضان، این ماه پرفیض و برکت، فرصتی استثنایی برای تأمل در یکی از مهمترین عبادات الهی یعنی روزه است؛ عبادتی که نه تنها در اسلام، که در تمامی ادیان آسمانی پیشینهای به بلندای تاریخ بشریت دارد و خداوند متعال در قرآن کریم بر وجوب آن تأکید فرموده است. این فریضه الهی، فراتر از یک تکلیف دینی، تمرینی برای مدیریت رفتار، کنترل هیجانات و در نهایت دستیابی به تقواست و فواید بیشمار آن، چه از جنبه روحانی و چه از جنبه جسمانی، بر هیچکس پوشیده نیست. از اینرو، شایسته است با تأمل و تعمق بیشتری به این عبادت مهم بنگریم و با انگیزهای والا برای بهرهمندی از ثمرات ارزشمند آن در این ماه عزیز، گام برداریم.
در همین راستا خبرگزاری ایکنا سلسله درسگفتارهایی با عنوان «روزه و تربیت نفس» با بیان حجتالاسلام نوید جانباز، روانشناس و مشاور خانواده تهیه کرده است. وی در این درسگفتارها از جایگاه و فلسفه روزه میگوید؛ عبادتی همزاد بشریت که نه تنها بر جسم و روح تأثیر میگذارد، که انسان را به مهار هیجانات و مدیریت رفتار دعوت میکند.
در ادامه بخش هفتم این درسگفتار را با عنوان «رشد مسئولیت پذیری» میخوانیم و میبینیم:
برای رسیدن به موفقیت، نیازمند قانون و قاعده هستیم و اگر متعهد به این چارچوب و قواعد نباشیم، در زندگی خود و در راه رسیدن به اهدافمان شکست خواهیم خورد.
در روانشناسی، یکی از مولفههای انسان رشدیافته، مسئولیتپذیری و تعهد فرد به قواعد زندگی برشمرده شده است. چه بهتر که این قواعد در مسیر خدای متعال قرار گیرد و انسان این ویژگی را در وجود خود ایجاد کند که نسبت به این چارچوبها و قواعد زندگی متعهد و مسئولیتپذیر باشد.
دستورات خدای متعال و اعمال عبادی در زندگی ما، تمرینی برای حس مسئولیتپذیری در وجودمان است. این اعمال، تمرینی برای رسیدن به تعهدها و چارچوبهای مناسبی هستند که در زندگی به ما کمک میکنند تا به رشد و موفقیت دست یابیم.
وقتی مسئولیتپذیری را در عملکرد فردی خود در زندگی تجربه میکنیم، وقتی برای خود ناظری قرار میدهیم و نسبت به دستورات او متعهد هستیم و این چارچوبها را در زندگی خود رعایت میکنیم، این ویژگی و صفت به ما کمک میکند که در عرصه اجتماع نیز مسئولیتپذیر باشیم. یعنی شروع میکنیم به رفتارهایی که به تدریج در ما صفتی را ایجاد میکنند. این رفتارها در حقیقت پاسخی به آن دستوراتی هستند که در زندگی، ما را به سلامت، رشد و روح بلند و مطلوب میرسانند. امید که بتوانین در این مسیر قرار گیریم.
روزه به ما این موهبت را ارزانی میکند که برای زندگی خود ارزش قائل شویم، چارچوب و قواعدی را در این زندگی بپذیریم و از این مسیر رشد کنیم. حس مسئولیتپذیری در زندگی فردی میتواند روحیه قاعدهمندی را در زندگی اجتماعی ما نیز گسترش دهد.
انتهای پیام