حلول ماه مبارک رمضان، این ماه پرفیض و برکت، فرصتی استثنایی برای تأمل در یکی از مهمترین عبادات الهی یعنی روزه است؛ عبادتی که نه تنها در اسلام، که در تمامی ادیان آسمانی پیشینهای به بلندای تاریخ بشریت دارد و خداوند متعال در قرآن کریم بر وجوب آن تأکید فرموده است. این فریضه الهی، فراتر از یک تکلیف دینی، تمرینی برای مدیریت رفتار، کنترل هیجانات و در نهایت دستیابی به تقواست و فواید بیشمار آن، چه از جنبه روحانی و چه از جنبه جسمانی، بر هیچکس پوشیده نیست. از اینرو، شایسته است با تأمل و تعمق بیشتری به این عبادت مهم بنگریم و با انگیزهای والا برای بهرهمندی از ثمرات ارزشمند آن در این ماه عزیز، گام برداریم.
در همین راستا خبرگزاری ایکنا سلسله درسگفتارهایی با عنوان «روزه و تربیت نفس» با بیان حجتالاسلام نوید جانباز، روانشناس و مشاور خانواده تهیه کرده است. وی در این درسگفتارها از جایگاه و فلسفه روزه میگوید؛ عبادتی همزاد بشریت که نه تنها بر جسم و روح تأثیر میگذارد، که انسان را به مهار هیجانات و مدیریت رفتار دعوت میکند.
در ادامه نهمین قسمت این درسگفتار را با عنوان «توبه و بازگشت» میخوانیم و میبینیم:
انسان از فطرت الهی برخوردار است. طبق تعبیر قرآن کریم، خدای متعال نفخه رحمانی روح خود را در وجود انسان قرار داده است تا وی فراتر از پیکر مادی بتواند لذتهای معنوی، لذت انس با خدا و وارد شدن در نور الهی را تجربه کند.
وقتی درگیر زندگی مادی خود هستیم و مدام مشغول روزمرگیهایمان میشویم، گویی توجه ذهن ما بیشتر به سمت عرصه خاکی و زندگی مادی معطوف میشود و به پاسخگویی نیازهای جسمی خود میپردازیم. دغدغه ما این است که چه زمانی غذا بخوریم یا چگونه تشنگی خود را برطرف کنیم. روزه باعث میشود که از این بند رها شویم و به فطرت الهی خود و به ندای درونی که خدای متعال در وجود ما قرار داده است، بازگردیم.
ما برای زندگی دنیایی آفریده نشدهایم. اینجا محل قرار و استقرار ما نیست، بلکه محل عبور ماست. روانشناسی مادی شاید به این موضوع توجه جدی نداشته باشد و صرفاً بخواهد که ما در همین زندگی مادی احساس بهتری داشته و لذت بیشتری تجربه کنیم، اما غافل از این حقیقت که اگر نتوانیم از محدوده این رفتارها عبور کنیم و وجود خود را گسترش ندهیم، هرگز نمیتوانیم تجربه عمیقتر و بهتری داشته باشیم.
روزه، در واقع نوعی بازگشت به ذات اصلی و هدف آفرینش ماست. بازگشتی است به فطرت خداجویمان که زمینهای فراهم میکند تا بار دیگر به فلسفه اصلی آفرینش خود توجه کنیم و مسیر و هدفی که برای آن آفریده شدهایم را گم نکنیم.
این موضوع در طول سال، با خواندن نمازهای پنجگانه و اذکار، با متذکر شدن به امر آخرت و با انجام اعمال مستحب یا واجب عبادی که توصیه شدهاند، تقویت میشود. همچنین با محدودیتهایی که در مسائل اقتصادی زندگی برای خود قرار میدهیم تا به رشد بهتری دست یابیم، محقق میشود. در میان این عبادات، روزه نیز هشدار و تذکری برای ماست تا متوقف شویم، لحظاتی درنگ کنیم، از عادتهای روزمره رهایی یابیم، متذکر ضعفهای خود شویم، نسبت به آنها توبه کنیم، خطاهایمان را جبران کنیم و آماده سفری شویم که ما را به هدف اصلی زندگیمان میرساند.
انتهای پیام 
