کاظم نظری:
هنرمندان میتوانند راویان واقعی جنگ باشند
یک کارگردان و نویسنده تئاتر در گفتوگو با تأکید بر نقش هنرمندان در ثبت و روایت رویدادهای تاریخی گفت: هنرمندان به دلیل خلاقیت و حضور در متن جامعه میتوانند روایتگرانی قابل اعتماد برای انتقال حقیقت جنگ و مقاومت باشند.
کاظم نظری، کارگردان و نویسنده تئاتر در گفتوگو با ایکنا با بیان اینکه هنرمندان و رسانهها در بزنگاههای تاریخی نقش اساسی در تقویت روحیه جامعه دارند، اظهار کرد: پیش از هر چیز لازم میدانم به اصحاب رسانه سلام و خداقوت عرض کنم؛ کسانی که در این روزهای سخت، پیگیر رویدادها و مسائل مختلف کشور هستند؛ چه در حوزه فرهنگی و چه در حوزههای مرتبط با مسائل جنگی. میدانم که در چه شرایط دشواری این مسئولیت را دنبال میکنند و به همین دلیل از زحمات همه عزیزان در عرصه رسانه قدردانی میکنم.
وی ادامه داد: در شرایط جنگی نقش رسانهها، هنرمندان و همه افرادی که در تولید آثار فرهنگی و هنری فعالیت میکنند، بسیار تعیینکننده است. این مسئله فقط مربوط به ایران نیست؛ در سراسر جهان نیز هر زمان که رویدادهای بزرگ و بحرانهای جدی رخ داده، هنرمندان نقش مهمی در روایت و بازتاب آن داشتهاند. در واقع تولید محتوا در حوزه هنر، چه در قالب آثار هنری و چه در قالب سرگرمی، میتواند تأثیر عمیقی بر افکار عمومی بگذارد. امیدوارم هنرمندان کشور ما نیز در این بزنگاه تاریخی حضور پررنگی داشته باشند و بتوانند نقش مؤثری در تقویت روحیه مقاومت و امید در جامعه ایفا کنند.
این کارگردان تئاتر درباره چگونگی انتقال روایت درست از جنگ و حقیقت مقاومت از طریق هنر نیز گفت: هنرمندان به طور طبیعی انسانهایی خلاق و جستوجوگر هستند. ذهن آنان سیال است و همواره در پی کشف و روایت واقعیتها هستند. همین ویژگی باعث میشود که وقتی در میدان حضور پیدا میکنند و وقایع را از نزدیک میبینند، بتوانند روایتگرانی مؤثر برای انتقال حقیقت باشند. به اعتقاد من هنرمندان میتوانند از بهترین راویان برای بازتاب ظلمی باشند که به ملت ایران تحمیل شده است.
نظری با اشاره به پیشینه تاریخی روایتگری در فرهنگ ایرانی افزود: اگر به تاریخ نگاه کنیم، میبینیم که این مسئله سابقهای طولانی دارد. حتی در دوران باستان و در دوره ساسانیان نیز زمانی که جنگها رخ میداد، راویان و هنرمندان بودند که حوادث و اتفاقات را به شکل حماسی برای مردم روایت میکردند. امروز هم همین نقش بر عهده هنرمندان است؛ زیرا مردم به آنها اعتماد دارند، آنها را میپذیرند و با آثارشان ارتباط برقرار میکنند. به همین دلیل هنرمندان میتوانند روایتگران واقعی جنگ و مقاومت باشند.
استاد دانشگاه سوره درباره مسئولیت هنرمندان در شرایط بحران و جنگ نیز اظهار کرد: هر هنرمندی نسبت به جامعه خود تعهدی دارد. همانطور که پزشکان با سوگند بقراط تعهد حرفهای خود را اعلام میکنند، هنرمندان هم تعهد اخلاقی نسبت به جامعه و مردمشان دارند. وقتی در جامعه رویدادهای مهم و سرنوشتسازی رخ میدهد، هنرمند وظیفه دارد آنچه را که واقعاً در حال وقوع است بازتاب دهد. انعکاس درست این واقعیتها میتواند به آگاهی جامعه کمک کند و حتی به مردم کمک کند تا بهتر از خود و جامعهشان محافظت کنند.
وی اضافه کرد: این یک وظیفه اخلاقی است که هر هنرمندی در هر نقطهای از ایران نسبت به آن مسئول است. هنرمندان باید نسبت به هنر خود صادق باشند، وارد میدان شوند و بازتاب درستی از واقعیتها ارائه دهند. در این صورت مردم نیز از طریق زبان و روایت هنرمندان میتوانند مسائل و رخدادها را بهتر دنبال و درک کنند.
این داور جشنوارههای تئاتر در ادامه با اشاره به تجربه هنر دفاع مقدس گفت: ما یک پشتوانه مهم در حوزه هنر مقاومت داریم و آن تجربه هشت سال دفاع مقدس است. طی سالهای گذشته در حوزههای مختلف هنری، از سینما و تئاتر گرفته تا ادبیات و هنرهای تجسمی، آثار ارزشمندی درباره دفاع مقدس تولید شده است و قطعاً میتوان از این تجربهها بهره برد. البته باید توجه داشت که شرایط امروز تا حدی با دوران جنگ تحمیلی متفاوت است. اکنون ما با نوعی جنگ چندوجهی و پیچیدهتر مواجه هستیم. بنابراین در کنار بهرهگیری از تجربههای گذشته، لازم است از ابزارها و شیوههای جدید نیز استفاده کنیم. خوشبختانه هنرمندان امروز با فناوریهای نوین آشنا هستند، از ابزارهای جدید مانند هوش مصنوعی استفاده میکنند و زبان روایتهای تازه را میشناسند. این ظرفیتها میتواند به تولید آثار مؤثرتر کمک کند.
این نویسنده تئاتر درباره مقابله با پروپاگاندای رسانهای دشمن نیز اظهار کرد: یکی از مهمترین راهها برای مقابله با این جریان، مستندسازی و روایت دقیق واقعیتهاست. اگر هنرمندان و فعالان رسانهای بتوانند در میدان حضور داشته باشند و تصاویر و روایتهای درست از کسانی که از میهن دفاع میکنند ثبت و منتشر کنند، میتوانند در برابر جنگ رسانهای دشمن ایستادگی کنند. انتشار این محتواها در رسانههای مختلف، چه در فضای مجازی و چه در رسانههای رسمی، میتواند به شکلگیری روایت صحیح کمک کند.
وی در ادامه به نقش مهم فیلم مستند اشاره کرد و افزود: مستند در چنین شرایطی اهمیت بسیار زیادی دارد. مستندساز میتواند حتی به صورت یک فیلمساز مستقل و تکنفره در میدان حضور داشته باشد و وقایع را ثبت کند. این ویژگی باعث میشود مستند بتواند سریعتر و مستقیمتر واقعیتها را به جامعه منتقل کند.
هنر همواره زبان مشترک میان مردم بوده و میتواند احساس همدلی، امید و همبستگی را در جامعه تقویت کندنظری در بخش دیگری از سخنان خود درباره نقش هنر در تبیین مظلومیت مردم ایران برای مخاطبان جهانی گفت: امروز با توجه به پیشرفت ابزارهای ارتباطی و تسلط بسیاری از هنرمندان به زبانهای بینالمللی، بهویژه زبان انگلیسی، امکان انتقال پیام به مخاطبان جهانی بیش از گذشته فراهم شده است. هنرمندان باید بتوانند با ترجمه درست و گفتمان مناسب، واقعیتها را به جهان منتقل کنند. فضای مجازی و رسانههای بینالمللی فرصت مهمی برای این کار فراهم کردهاند. ما باید بتوانیم مظلومیت مردم ایران و واقعیتهای این جنگ را برای افکار عمومی جهان توضیح دهیم. واقعیت این است که مردم عادی در چنین شرایطی بیشترین فشار را تحمل میکنند و باید این وضعیت برای جامعه جهانی تبیین شود. در عین حال نباید از روحیه ایستادگی مردم ایران غافل شد. مقاومت و همبستگی مردم و رزمندگان ما همواره زبانزد بوده و همین مسئله دشمنان را دچار سردرگمی کرده است. وقتی قدرتهای بزرگ با همه امکانات خود در برابر یک ملت قرار میگیرند، اما همچنان با مقاومت مردم روبهرو میشوند، نشان میدهد که اراده ملتها بسیار قدرتمند است.
کاظم نظری در ادامه این گفتوگو با تأکید بر اهمیت همبستگی هنرمندان در چنین مقاطعی تصریح کرد: در شرایطی که کشور با بحرانها و فشارهای مختلف روبهرو است، جامعه هنری باید بیش از گذشته در کنار مردم قرار بگیرد. هنر همواره زبان مشترک میان مردم بوده و میتواند احساس همدلی، امید و همبستگی را در جامعه تقویت کند. وقتی مردم ببینند هنرمندان نیز در کنار آنها ایستادهاند و دغدغههایشان را در آثار خود بازتاب میدهند، این مسئله میتواند تأثیر مثبتی بر روحیه عمومی جامعه داشته باشد. هنر این ظرفیت را دارد که حتی در سختترین شرایط، روزنهای از امید را برای جامعه ایجاد کند. آثار هنری میتوانند علاوه بر روایت واقعیتها، به مردم یادآوری کنند که در طول تاریخ نیز ملت ایران از آزمونهای دشوار عبور کرده و با اتکا به وحدت و اراده جمعی توانسته است بر مشکلات غلبه کند. به همین دلیل تولید آثار هنری با مضامین امید، ایستادگی و همبستگی میتواند در چنین شرایطی بسیار راهگشا باشد.
این نویسنده و کارگردان تئاتر در پایان بیان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند ثبت و روایت دقیق واقعیتها هستیم. اگر هنرمندان، مستندسازان و فعالان فرهنگی بتوانند با نگاه حرفهای و مسئولانه این رویدادها را ثبت کنند، علاوه بر آگاهیبخشی به جامعه امروز، یک سرمایه تاریخی ارزشمند برای نسلهای آینده نیز شکل خواهد گرفت؛ سرمایهای که نشان میدهد مردم ایران در مقاطع دشوار چگونه ایستادگی کرده و از سرزمین و هویت خود دفاع کردهاند.
انتهای پیام 
