
ابراهیم اصغری، تهیهکننده سینما و تلویزیون در گفتوگو با
ایکنا با اشاره به جایگاه نوروز در فرهنگ ایرانی و تجربه آن در سالهای دفاع مقدس اظهار کرد: نوروز صرفاً یک عید نیست؛ بلکه بهاری است که نماد تولد دوباره و نو شدن به شمار میآید. مهمترین کارکرد نوروز، ایجاد نوعی انسجام ملی بر پایه پیشینهها و ریشههای فرهنگی کشور است؛ موضوعی که هم در گذشته و هم امروز میتواند نقش مهمی در همبستگی مردم ایفا کند. نوروز در واقع یادآور زنده شدن دوباره و شکلگیری انرژی تازهای در جامعه است. در سالهای
دفاع مقدس نیز این روحیه بهخوبی قابل مشاهده بود. حتی در جبههها نیز رزمندگان تلاش میکردند تا به شکلی هرچند محدود، آیینهای نوروزی را زنده نگه دارند. گاهی سفرهای ساده از هفتسین در سنگرها پهن میشد یا رزمندگان به یکدیگر سال نو را تبریک میگفتند. البته طبیعی بود که شرایط جنگی اجازه برگزاری جشنهای معمول را نمیداد، زیرا هر روز جمعی از هموطنان ما به شهادت میرسیدند و بسیاری از خانوادهها داغدار بودند. بنابراین شادمانی به معنای رایج آن چندان متناسب با آن فضا نبود، اما پاسداشت نوروز و حفظ سنتهای فرهنگی همچنان اهمیت داشت.
وی با تأکید بر اینکه نوروز میتواند بستری برای تقویت همبستگی اجتماعی باشد، افزود: در همان سالها نیز دورهمیهای خانوادگی و یاد کردن از این آیین کهن ادامه داشت و همین موضوع میتوانست پشتوانهای معنوی برای رزمندگان باشد. وقتی رزمندهای در جبهه میدانست که خانوادهاش در خانه به یاد او نوروز را گرامی میدارند، همین مسئله روحیه او را تقویت میکرد و احساس میکرد بخشی از یک هویت و فرهنگ بزرگ است.
این تهیهکننده سینما و تلویزیون با اشاره به ریشههای فرهنگی و معنوی نوروز گفت: در برخی روایتها نیز به این موضوع اشاره شده که نوروز به دلیل نو شدن طبیعت، میتواند مقدمهای برای نو شدن انسانها باشد. انسان در این ایام فرصت پیدا میکند تا از برخی کاستیها و خطاهای خود فاصله گیرد و با روحیهای تازه زندگی را آغاز کند. همین نگاه در فرهنگ و ادبیات ایرانی نیز بازتاب پیدا کرده و اشعار بسیاری درباره نوروز وجود دارد که در میان مردم و حتی میان رزمندگان دهان به دهان نقل میشد. نوروز فقط یک جشن نیست؛ بلکه پاسداشت یک آیین فرهنگی است که قدرت و پیشینه تاریخی ملت ایران را به نمایش میگذارد. این آیین در طول قرنها باقی مانده و نشاندهنده استواری فرهنگی مردم ایران است. در سالهای دفاع مقدس نیز شاهد بودیم که همین فرهنگ مشترک چگونه توانست مردم را در کنار هم نگه دارد و روحیه مقاومت را تقویت کند.
اصغری همچنین با اشاره به گستره فرهنگی نوروز در میان ملتهای مختلف بیان کرد: نوروز فقط متعلق به ایران نیست، بلکه در میان بسیاری از ملتهای منطقه نیز گرامی داشته میشود و همین موضوع نشاندهنده پیوندهای فرهنگی عمیقی است که میان این ملتها وجود دارد. این اشتراکات فرهنگی میتواند پشتوانهای برای نزدیکی ملتها و انتقال پیامهای فرهنگی و انسانی ایران به جهان باشد. امروز که نوروز به عنوان میراثی جهانی ثبت شده است، میتوان از این فرصت برای انتقال پیامهای فرهنگی ملت ایران به جهان بهره برد. ملت ایران با وجود پیشینه تاریخی گسترده و فرهنگی که همواره صلحطلب بوده، در طول تاریخ بارها مورد تهاجم قرار گرفته است؛ با این حال هیچگاه این فشارها نتوانسته مردم ایران را از فرهنگ کهن خود جدا کند. نوروز نیز نمادی از همین پایداری فرهنگی است.
تهیهکننده فیلم «تک تیرانداز» در ادامه با اشاره به تأثیر نوروز بر روحیه رزمندگان در سالهای جنگ گفت: بدون تردید نوروز برای رزمندگان نیز روحیهبخش بود. این ایام جلوهای از همدلی بیشتر در میان خانوادهها و مردم ایجاد میکرد. در نوروز ارتباط رزمندگان با خانوادههایشان بیشتر میشد و تماسها و احوالپرسیها افزایش پیدا میکرد. همین ارتباطها میتوانست به تقویت روحیه جوانانی کمک کند که در جبههها حضور داشتند. بسیاری از رزمندگان جوانانی بودند که با هدف دفاع از سرزمین، انقلاب و ارزشهای دینی و ملی خود راهی جبهه شده بودند. برای آنها خانواده جایگاه بسیار مهمی داشت و نوروز نیز همواره نمادی از انسجام خانواده ایرانی بوده است. بنابراین طبیعی بود که یادآوری این مناسبت بتواند روحیه آنان را تقویت کند و احساس نزدیکی بیشتری میان جبهه و خانه ایجاد کند.
وی در پاسخ به این پرسش که نوروز در شرایط جنگ چه درسی برای نسل جوان امروز میتواند داشته باشد، گفت: مهمترین درس آن این است که حوادث تلخ و شیرین در طول تاریخ میآیند و میروند، اما آنچه باقی میماند هویت یک ملت است. هویت ایرانی در طول هزاران سال حفظ شده، در حالی که این سرزمین بارها مورد تهاجم دشمنان قرار گرفته و ملت ایران سختیهای بسیاری را پشت سر گذاشته است. با وجود تمام این فشارها و تهدیدها، فرهنگ ایرانی همچنان پابرجا مانده است. نوروز یکی از نشانههای همین پایداری فرهنگی است و نشان میدهد که ملت ایران در برابر مشکلات تسلیم نمیشود. برای نسل جوان نیز درک این موضوع اهمیت زیادی دارد که ریشههای فرهنگی و تاریخی یک ملت میتواند عامل اصلی تداوم و
مقاومت آن باشد. جوانان امروز نیز میتوانند از این تجربه تاریخی الهام بگیرند. همانطور که نسلهای گذشته در شرایط سخت از هویت و فرهنگ خود پاسداری کردند، نسل جدید نیز میتواند با شناخت این پیشینه، احساس مسئولیت بیشتری نسبت به سرزمین و فرهنگ خود داشته باشد.
اصغری در ادامه درباره مقایسه نوروز در دوران دفاع مقدس با شرایط امروز گفت: دوران جنگ تحمیلی دورهای بسیار دشوار و تلخ بود. در آن سالها تقریباً هر روز و هر شب شاهد شهادت جمعی از فرزندان این سرزمین بودیم و حتی در ایام نوروز نیز پیکر شهدا تشییع میشد. با این حال هیچگاه نوروز و روحیه همدلی مردم فراموش نشد و جامعه همچنان این آیین را گرامی میداشت.
وی افزود: در اوج سالهای دفاع مقدس نیز هر سال پیام نوروزی حضرت امام خمینی(ره) برای ملت ایران قرائت میشد و ایشان سال نو و آغاز بهار را به مردم تبریک میگفتند. همین پیامها برای مردم و رزمندگان بسیار امیدبخش بود و نشان میداد که حتی در سختترین شرایط نیز میتوان به آینده امیدوار بود. امروز نیز میتوان از همین تجربه تاریخی بهره گرفت. هرچند شکل جنگها تغییر کرده و شرایط امروز با گذشته تفاوتهایی دارد، اما روحیه مقاومت و امید همچنان میتواند از دل همین سنتهای فرهنگی تقویت شود.
مهمترین درس نوروز در شرایط جنگی این است که حوادث تلخ و شیرین در طول تاریخ میآیند و میروند، اما آنچه باقی میماند هویت یک ملت است
وی با اشاره به تفاوت ماهیت جنگها در گذشته و امروز گفت: در دوران دفاع مقدس بیشتر نبردها به صورت مستقیم و در خطوط مقدم جبهه انجام میشد و رزمندگان در فاصلهای نزدیک با یکدیگر میجنگیدند. اما امروز شکل جنگها تغییر کرده و بیشتر بر فناوریهایی مانند موشکها و هواپیماها متکی است. در چنین شرایطی دیگر نمیتوان جبهه را صرفاً به یک منطقه جغرافیایی خاص محدود کرد. امروز میتوان گفت که تمام ایران به نوعی در خط مقدم قرار دارد؛ از شمال شرق تا شمال غرب و از جنوب تا شرق کشور. این گستردگی باعث میشود هر جوان ایرانی در هر نقطهای از کشور احساس کند که در دفاع از سرزمین خود سهمی دارد.
اصغری در پایان گفت: همین احساس مسئولیت عمومی میتواند به شکلگیری نوعی همبستگی ملی منجر شود؛ همان همبستگیای که در سالهای دفاع مقدس شاهد آن بودیم. نوروز نیز میتواند فرصتی باشد تا این روحیه امید و همدلی بار دیگر در جامعه تقویت شود. امیدوارم نوروز امسال علاوه بر نو شدن طبیعت، فرصتی برای تجدید روحیه و تقویت همبستگی در میان مردم باشد. نوروز همواره یادآور تاریخ و فرهنگ کهن ایران بوده و امیدوارم در کنار گرامیداشت این میراث ارزشمند، شاهد پیروزی و سربلندی ملت ایران نیز باشیم.
انتهای پیام