نوروز، این رویش کهن، همیشه با نوید «حول حالنا» همراه بوده است. این دعا، فراتر از یک عبارت نیایشی، آرزوی تحولی ژرف و همگانی در جان و جهان آدمیان است؛ تحولی که باید در دل زندگی روزمره خانوادهها جاری شود و کوچههای شهر و خانههایمان را معطر کند. اما پرسش اصلی اینجاست؛ این «دگرگونی حال» چگونه میتواند در شرایط پیچیده امروز محقق شود؟
پاسخ در گرو التزام به اصول اخلاقی است. اخلاق، تنها مجموعهای از بایدها و نبایدها نیست؛ بلکه زیربنای هر تحول اصیل فردی و اجتماعی است. در فضای کنونی، که تشویشها و فشارهای بیرونی ممکن است بر آرامش درونی سایه افکند، رعایت اصول اخلاقی در کنشها و پیامهای ما، خود به عاملی برای تجلی همان «حول حالنا» تبدیل میشود. اخلاق، چراغی است که مسیر تحول را روشن میکند.
ایکنا در آستانه فرا رسیدن سال نو و ایام نوروز، با هدف بهرهگیری از آموزههای قرآنی در مسیر تحول و تربیت خانواده، سلسله درسگفتارهایی را با عنوان «تجلی احسن الحال در خانواده» تهیه و تقدیم مخاطبان گرامی میکند. در این مجموعه، مریم فرضی، مدرس دانشگاه و کارشناس دینی، با تبیین نکات کلیدی از قرآن کریم، به بررسی ابعاد مختلف این تحول روحی و معنوی میپردازد تا خانوادهها بتوانند سال جدید را با نشاط ایمانی و انس با تعالیم آسمانی آغاز کنند.
در دوازدهمین درسگفتار به موضوع «صله رحم و افزایش پیوند خانوادگی» پرداخته شده است که در ادامه با هم میشنویم و میخوانیم:
صله رحم، نقشی اساسی در بهبود روابط فردی و اجتماعی ایفا میکند. براساس نگاه قرآن، شبکه پیوندهای خویشاوندی باید زنده و پویا باقی بماند. راهکارها و آموزههای قرآنی و روایی بر این مسئله تأکید دارند و قطع رابطه از منظر قرآن، نشانهای از فساد تلقی میشود. صلهرحم و پیوند خویشاوندی فقط یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه دستوری الهی است که رعایت آن موجب تقویت احساس پشتوانه و امنیت روانی در خانوادهها میشود.
تقویت هویت خانوادگی از طریق صلهرحم محقق میشود. افرادی که خانوادههای گستردهای هستند در بحرانها به همدیگر کمک میکنند، در واقع شبکهای میسازند که از آسیبپذیری رها میکنند، در مقابل، خانوادههای منزوی و کمتعامل، اغلب با فروپاشی عاطفی و کاهش نشاط روبهرو میشوند.
قرآن و روایات تأکید میکنند که حتی در صورت وجود اختلاف، پیوندهای خانوادگی باید حفظ شود. الگوی عملی پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع) گواه این امر است؛ آنان با وجود تفاوتهای اعتقادی و فرهنگی و اجتماعی، اصل پیوند خویشاوندی را با نزدیکان خود حفظ میکردند. نمونههایی مانند دعاهای امام سجاد(ع) برای خویشان، نشاندهنده عمق این توجه بوده و حیتانگیز است.
صلهرحم بهعنوان یک سرمایهگذاری عاطفی کلان، در سوره مبارکه مائده(آیه ۹۱) نیز مورد تأکید قرار گرفته است. در این آیه آمده است: «إِنَّمَا یُرِیدُ الشَّیْطَانُ أَنْ یُوقِعَ بَیْنَکُمُ الْعَدَاوَةَ وَ الْبَغْضَاءَ...». اگرچه این آیه در زمینه هشدار درباره شراب و قمار نازل شده، اما قاعدهای کلی روانشناختی را بیان میکند که باید مراقب عوامل تضعیفکننده روابط درونخانوادگی بود.
در این زمینه، والدین مهمترین الگوی عملی برای فرزندان هستند. صلهرحم سبکی از زندگی است که کودکان باید از همان دوران کودکی بهصورت عملی از والدین بیاموزند. خداوند در این زمینه دستور داده و توصیه نکرده است. دلجویی کردن والدین از بزرگان و اقوام و ... برای کودکان الگویی عملی است که در ذهن آنها پررنگ میشود و در آینده نیز این روابط را حفظ میکنند. رفتار مؤثر والدین نسبت به بزرگان خانواده و اقوام، الگویی ماندگار در ذهن کودکان ایجاد و حس تعلق و هویت اجتماعی آنها را تقویت میکند.
حتی در مواقع اختلاف نظر، کودکان با مشاهده تلاش والدین برای حفظ رابطه، درس میآموزند که احترام به بزرگترها و حفظ پیوندهای خانوادگی، بخشی ضروری از تعاملات زندگی است. امید است همگی با بهرهگیری از این آموزهها و نزدیک شدن به مفاهیم «حول حالنا» در سال جدید و در همه شرایط، گامهای مؤثری در جهت افزایش پیوندهای خانوادگی برداریم.
انتهای پیام