فعالان قرآنی در خط مقدم روایت امید؛ مسئولیتی فراتر از تلاوت و آموزش

محمدرضا ستوده‌نیا، داور مسابقات بین‌المللی قرآن کریم در گفت‌و‌گو با ایکنا، در مورد نقش نخبگان حوزه فرهنگ و به‌ویژه فعالان قرآنی در حفظ انسجام ملی گفت: در شرایط پیچیده و حساس کنونی، نخبگان فرهنگی به‌ویژه فعالان قرآنی، نقش بی‌بدیلی در تقویت انسجام ملی ایفا می‌کنند. این قشر با تکیه بر سرمایه معنوی و مرجعیت فرهنگی خود، می‌توانند با تبیین مفاهیم وحدت‌بخش قرآن کریم همچون «اعتصام به حبل‌الله» و «اخوت ایمانی»، از بروز شکاف‌های اجتماعی جلوگیری کرده و روح همبستگی را در جامعه تقویت کنند. همچنین، زبان آرام، حکیمانه و امیدآفرین آنان می‌تواند در کاهش اضطراب عمومی و مقابله با جنگ روانی دشمن بسیار مؤثر باشد.

وی افزود: آموزه‌های قرآنی مجموعه‌ای از ظرفیت‌های راهبردی برای مواجهه با بحران‌ها و تهدید‌ها ارائه می‌دهند. مفاهیمی، چون «صبر و استقامت»، «توکل»، «جهاد در ابعاد مختلف» و «نفی سلطه‌پذیری» به عنوان چارچوب‌های معرفتی و رفتاری، جامعه را در برابر فشار‌های بیرونی مقاوم می‌سازند. علاوه بر این، قرآن با ارائه الگو‌های تاریخی از ایستادگی انبیاء و مؤمنان، نوعی الگوی الهام‌بخش برای مواجهه فعال، هوشمندانه و عزتمند با تهدید‌ها فراهم می‌کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در ادامه به تجربیات جامعه قرآنی در مقاطع حساس تاریخ انقلاب اسلامی و بهره‌مندی از این تجربیات در شرایط فعلی بیان کرد: جامعه قرآنی در مقاطع مهمی همچون دوران دفاع مقدس و نیز برهه‌های مختلف فشار‌های سیاسی و فرهنگی، تجربه‌های ارزشمندی در زمینه تقویت روحیه مقاومت، امیدآفرینی و انسجام‌بخشی اجتماعی داشته است. در آن دوران، محافل قرآنی به کانون‌های معنویت، آرامش و بسیج اجتماعی تبدیل شدند.

این مدرس قرآن کریم تصریح کرد: این تجربه‌ها امروز نیز می‌تواند با بازتولید همان فضا‌های معنوی و تقویت شبکه‌های مردمی قرآنی، به افزایش تاب‌آوری اجتماعی و مقابله با جنگ ترکیبی دشمن کمک کند.

ستوده‌نیا همچنین در مورد در مورد وظایف فعالان قرآنی در شرایط فعلی اظهار کرد: قاریان، حافظان و اساتید قرآن کریم علاوه بر رسالت آموزشی، مسئولیت اجتماعی مهمی نیز بر عهده دارند. آنان باید با ارتقای سطح فهم عمومی از قرآن، تلاوت‌های هدفمند و تبیین آیات متناسب با شرایط روز، نقش فعالی در هدایت افکار عمومی ایفا کنند. حضور مؤثر در رسانه‌ها، پاسخگویی به شبهات، و ترویج گفتمان امید، مقاومت و عقلانیت دینی از جمله وظایف مهم این قشر در شرایط کنونی است.

وی در ادامه به نقش جوانان فعال در حوزه قرآن کریم برای حضور موثر در فضای فعلی کشور اشاره و اظهار کرد: نسل جوان فعال در حوزه قرآن باید علاوه بر تقویت مهارت‌های تخصصی خود، به فهم عمیق‌تر و کاربردی‌تر از مفاهیم قرآنی توجه کنند. آشنایی با نیاز‌های روز جامعه، بهره‌گیری از ابزار‌های نوین رسانه‌ای و حضور فعال در فضای مجازی برای تولید محتوای اثرگذار، از جمله اقداماتی است که می‌تواند نقش آنان را پررنگ‌تر کند. همچنین، حفظ روحیه امید، پویایی و پرهیز از انفعال در برابر جریان‌های منفی، از الزامات این مسیر است.

این داور مسابقات بین‌المللی قرآن کریم در پایان در پاسخ به این سوال که چه راهکار عملی برای حضور مؤثرتر جامعه قرآنی در این شرایط ارائه می‌دهید، اظهار کرد: یکی از راهکار‌های عملی، ایجاد و تقویت «شبکه‌های مردمی قرآنیِ مسئله‌محور» است؛ به‌گونه‌ای که فعالان قرآنی در قالب گروه‌های منسجم، به مسائل واقعی جامعه مانند امیدآفرینی، کاهش اضطراب اجتماعی و تقویت هویت دینی پاسخ دهند. این شبکه‌ها می‌توانند با تولید محتوای هدفمند، برگزاری محافل تلاوت و تدبر، و تعامل فعال با رسانه‌ها، نقش مؤثرتری در مدیریت فضای فرهنگی و اجتماعی ایفا کنند.