نگاهی به مواضع متناقض ترامپ

به گزارش ایکنا به نقل از الجزیره، تازه‌ترین مواضع دونالد، ترامپ رئیس جمهور آمریکا نشان می‌دهد کاخ سفید در مواجهه با پرونده ایران در حال ارسال پیام‌های متضاد است؛ از یک سو اعزام استیو ویتکاف و جرد کوشنر به پاکستان و از سویی لغو سفر آنها و بی‌فایده بودن «گفت‌وگوهای طولانی»، و از سوی دیگر اشاره به امکان پیشرفت در مذاکرات و حتی ادعای دریافت پیشنهاد جدید از سوی ایران دارد.

ترامپ در گفت‌وگو با فاکس نیوز مدعی شد به فرستادگان خود گفته است از انجام سفر ۱۸ ساعته به پاکستان خودداری کنند، زیرا به ادعای او، این گفت‌وگوها «بیهوده» خواهد بود.

وی در عین حال با تأکید بر اینکه ایران می‌تواند «هر زمان بخواهد تماس بگیرد» تلاش کرد تصویر ابتکار عمل کامل واشنگتن را برجسته کند؛ تصویری که در آن مذاکره نه یک فرآیند دوطرفه، بلکه امکانی مشروط و از موضع برتری آمریکا تعریف می‌شود، موضوعی که عملا سطح گفت‌وگو را از یک تعامل سیاسی به یک رابطه یک‌جانبه تقلیل می‌دهد.

ترامپ در ادامه همین موضع را در گفت‌وگو با اکسیوس نیز تکرار و بار دیگر ادعا کرد در شرایط فعلی ضرورتی برای سفر هیأت آمریکایی وجود ندارد و گفت‌وگوهای حضوری «اتلاف وقت» است.

با این حال او در همان مصاحبه در پاسخ به احتمال تشدید تنش‌ها گفت «نه، چنین چیزی مطرح نیست»، اما همزمان افزود که «هنوز تصمیمی در این‌باره گرفته نشده است»، عبارتی که نشان می‌دهد سیاست واشنگتن همچنان میان خروج از بحران خود ساخته او و تل‌آویو و تهدیدات و ادعاهایشان در حالت تعلیق قرار دارد و هیچ مسیر قطعی در قبال ایران در سیاست خارجی آمریکا به دلیل آشفتگی و دیدگاههای مختلف وجود ندارد.

این ادبیات ترامپ که مسبوق به سابقه است، بیش از آنکه بازتاب واقعیات میدانی ناکامی او در میدان جنگ برغم ادعای برتری باشد، به نظر می‌رسد تلاشی برای انتقال بحران تصمیم‌گیری از داخل ساختار سیاست خارجی آمریکا به بیرون و فرافکنی مشکلات موجود در روند مواجهه با ایران است.

طرح ادعای «اختلاف در ایران» در شرایطی مطرح می‌شود که خود دولت آمریکا در تعیین مسیر مشخص میان تشدید تنش یا ورود به مذاکره، با نشانه‌های آشکار دوگانگی و بلاتکلیفی روبه‌رو است؛ وضعیتی که بیش از هر چیز پرسش‌هایی جدی درباره توان واشنگتن برای مدیریت خروج از بحران‌های ایجادشده در پی تشدید تنش با ایران ایجاد کرده است.

با این حال، این روایت ترامپ با روایت روز گذشته کاخ سفید و خودش در تضاد است که «کارولین لیویت» سخنگوی دولت آمریکا روز جمعه به وقت محلی در گفتگو با خبرنگاران گفت که ترامپ ویتکاف و کوشنر، فرستادگان خود را روز شنبه برای ادامه گفت‌وگوها با ایران به پاکستان اعزام می‌کند.

ترامپ نیز روز جمعه به وقت محلی در گفت‌وگویی با رویترز مدعی شده بود که ایران در حال آماده‌سازی یک پیشنهاد است، هرچند همزمان جزئیاتی از این ادعا ارائه نکرد و گفت «باید دید چه می‌شود.»

همین رفت و برگشت میان ادعای پیشرفت در مذاکرات و لغو یا بی‌فایده دانستن آن، نشان می‌دهد سیاست خارجی دولت آمریکا در قبال ایران نه بر یک مسیر ثابت، بلکه بر مجموعه‌ای از تصمیم‌های مقطعی و بعضا متناقض استوار است که بیشتر تحت تأثیر ملاحظات سیاسی و تاکتیکی شکل می‌گیرد تا راهبردی مشخص.

در مجموع، این اظهارات و تناقض‌ها نشانگر آن است که سیاست آمریکا در قبال ایران در وضعیتی از نوسان دائمی و حتی لحظه ای قرار گرفته است؛ وضعیتی که در آن پیام‌های تهدید آمیز، دعوت به مذاکره و انکار ضرورت گفت‌وگو همزمان صادر می‌شود؛ بدون آنکه سازوکار مشخصی برای تبدیل این پیام‌ها به یک روند دیپلماتیک پایدار وجود داشته باشد.

نتیجه چنین رویکردی، نه پیشبرد مذاکرات، بلکه تشدید فضای بی‌اعتمادی و قرار گرفتن پرونده ایران در وضعیت تعلیق سیاسی است؛ تعلیقی که بیش از آنکه نشانه ابتکار دیپلماتیک باشد، بازتابی از نبود انسجام در تصمیم‌گیری در کاخ سفید برای بحرانی خود ساخته محسوب می‌شود.