تنگه هرمز؛ شطرنج استراتژیک ایران در معادلات جهانی

اشکان ممبینی، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با ایکنا با بیان اینکه تنگه هرمز به‌مثابه اهرم فشار نهایی اظهار کرد: استراتژی ایران در این منطقه بر این واقعیت استوار است که هرگونه اقدام خصمانه یا فشار غیرمنصفانه از سوی ایالات متحده، با واکنش متقابل در امنیت انرژی جهان همراه خواهد بود. درواقع، ایران توانسته است با تکیه بر توان بازدارندگی خود، تنگه هرمز را به اهرمی برای مهار آمریکا تبدیل کند. 

وی افزود: هرگونه تغییر در قواعد بازی بدون لحاظ کردن منافع ایران، منجر به بحرانی خواهد شد که هزینه‌های سنگین آن، نه برای ایران، بلکه برای آمریکا و متحدانش غیرقابل تحمل است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل درباره تغییر قواعد بازی اظهار کرد: برخلاف معادلات کلاسیک که قدرت‌های بزرگ قواعد بازی را دیکته می‌کردند، امروز در مواجهه با جمهوری اسلامی، پارادایم قدرت دگرگون شده است. ایران با استفاده از ابزارهای بازدارندگی و اشراف اطلاعاتی بر منطقه خلیج فارس، عملاً تعیین‌کننده قواعد بازی است. آمریکا در این معادله با یک واقعیت تغییرناپذیر روبروست؛ واقعیتی که در آن نمی‌تواند هژمونی خود را بدون رضایت یا نادیده گرفتن منافع ایران پیش ببرد.

بن‌بست آمریکا و ضرورت پذیرش واقعیت‌های ایران

وی تصریح کرد: پیروزی در این نبرد نه لزوماً از طریق درگیری نظامی گسترده، بلکه از طریق «استقامت استراتژیک» حاصل می‌شود. تا زمانی که تهران بر توان بازدارندگی خود در تنگه هرمز پافشاری می‌کند، ایالات متحده در موضع دفاعی قرار دارد. درواقع، تنها راه خروج آمریکا از این بن‌بست استراتژیک، پذیرش وزن و نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه و تن دادن به شرایطی است که ایران برای حفظ ثبات منطقه و احقاق حقوق مشروع خود تعیین کرده است.

ممبینی بیان کرد: در تحلیل‌های ژئوپلیتیک معاصر، تنگه هرمز صرفاً یک مسیر کشتیرانی نیست، بلکه گلوگاه حیاتی انرژی جهان است. جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از مزیت جغرافیایی و نظامی در این بازوی استراتژیک، عملاً پای خود را بر گلوی ایالات متحده گذاشته است. این وضعیت، ایران را در جایگاه کنترل‌کننده نظم انرژی جهانی قرار داده است.

وی تشریح کرد: در این شطرنج پیچیده، تنگه هرمز فراتر از یک منطقه جغرافیایی، «نقطه ثقل» موازنه قدرت است. در جنگ‌های نوین، برنده کسی است که با کنترل گلوگاه‌های حیاتی، هزینه‌های تقابل را برای دشمن به حدی بالا می‌برد که چاره‌ای جز تسلیم در برابر شرایط طرف مقابل باقی نمی‌ماند. 

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: باید تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران، تحت هیچ شرایطی، فشار، تهدید یا محاصره، تن به مذاکره نخواهد داد. این یک راهبرد کلان و اجتماعی است که در میان تمامی سران نظام وجود دارد و بر این اساس، آمریکا چاره‌ای جز تغییر رویکرد و پذیرش واقعیت‌های موجود نخواهد داشت.