تولد «روانشناسی مقاومت» از دل مجاهدت‌های روانشناسان در جنگ

به گزارش خبرنگار ایکنا، گردهمایی روز روانشناس امروز، 14 اردیبهشت‌ماه به همت انجمن روانشانسی اسلامی با همکاری مجمع ملی خانواده در محل سالن همایش‌های کوثر دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران برگزار شد. 

در ابتدای این همایش، هادی بهرامی، رئیس انجمن ایرانی روانشناسی اسلامی طی سخنانی بیان کرد: واقعیت آن است که جنگ، پدیده‌ای تلخ همراه با مشاهده ویرانی‌ها و فقدان عزیزان است. با این حال، شگفت‌آور آنکه در میان همین دشواری‌ها و مصائب، رویدادهایی رخ می‌دهد که شاید در شرایط عادی و همراه با آسایش هرگز امکان‌پذیر نباشد.

وی اظهار کرد: تأمل بفرمایید که کشوری پس از ۴۷ سال مقاومت و ایستادگی در برابر دشمنان سه بار مورد هجوم واقع می‌شود و در هر سه نوبت، جهان متحد ستمگر در برابر ایران صف‌آرایی می‌کند. اما شکوه و عظمتی که این ملت خلق می‌کنند که شما بزرگان، عزیزان و سروران بخش بزرگی از آن جریان به شمار می‌روید، صحنه‌هایی را پدید می‌آورد که گمان نمی‌رود نه در تاریخ ایران و نه در جهان، مشابهی داشته باشد.

روانشناسان بی چشم‌داشت

وی افزود: رهبر شهیدمان عبارتی بسیار قابل اعتنا درباره «بعثت» بیان فرمودند و رهبر بزرگوار جانشین ایشان نیز درباره «امامت مردم» سخن گفتند. ملتی مبعوث که در آن امامت ابعاد اجتماعی نیز پیدا می‌کند. در این مجال اندک، امکان بسط این مفاهیم وجود ندارد، اما نتیجه آن که سروران بزرگوار من، دوستانی که زندگی عادی را با وجود فقدان چشمداشت مادی، بدون انتظار تقدیر و تشکر و حتی بدون ذکر نامی از شما رقم زدید و این جریان حمایتی و اجتماعی را به نتیجه رساندید و همچنان ادامه می‌دهید، به همگی شما خداقوت عرض می‌کنم. 

بهرامی گفت: کار شما، نمونه و مصداق عینی جهاد است؛ همانند رزمی که در صف مقدم انجام می‌شود و ثمره آن شهادت است. بی‌گمان، کار شما در التیام آلام مردم، از نظر ارزش‌گذاری قابل توصیف نیست و امید است خدای تعالی بر اساس وعده صادق خویش، چنانکه شایسته شماست، قدردان زحماتتان باشد.

وی تصریح کرد: در این فرصت محدود، تنها به خواندن چند نام اکتفا می‌شود و از بسیاری از شما پوزش می‌طلبم. عظمت کار شما را می‌دانم و دست یکایک شما را می‌بوسم. بدانید که ملت مبعوث و امت امام رسالت خود که همان ظهور و یاری منتظر موعود است، به نتیجه خواهد رساند.

علیرضا آقایوسفی، رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور طی سخنانی در این همایش بیان کرد: هر چند ممکن است سن بنده اقتضای حضور در میدان عمل را نداشته باشد و ناگزیر به انجام امور در سطح مدیریت اجرایی باشم، اما تقریباً اکثر شما همسن و سال افراد دوران جنگ تحمیلی نبوده‌اید. آن هنگام که جنگ شهرها و موشک‌باران جریان داشت، بنده ۱۵ یا ۱۶ سال بیشتر نداشتم و به عنوان امدادگر هلال احمر فعالیت می‌کردم. شهر خالی از سکنه شده بود؛ به‌یاد دارم در خیابان‌ها به‌ندرت کسی دیده می‌شد. شب‌ها از ترس می‌لرزیدیم، مخصوصا شب‌هایی که شیفت نداشتیم. در همان فضای خالی از مردم به عنوان امدادگر حضور می‌یافتیم و در طول شش سال در عملیات‌های امداد و نجات شرکت می‌کردیم. بسیاری از همکلاسی‌ها و دوستان خود را در جنگ از دست دادیم و به شهادت رسیدند.

وی افزود: جالب آنکه در آن زمان چنان گمنام بودیم که حتی هیچ پرونده‌ای برای ما تشکیل نمی‌شد. این خاطره را از آن رو بازگو کردم که بگویم هر نسلی افرادی را در خود دارد که به بشریت و انسان‌ها علاقه‌مند هستند و دوست دارند بدون توجه به منافع فردی و مادی، به دیگران یاری رسانند.

آقایوسفی بیان کرد: از تک‌تک شما بسیار سپاسگزارم. با شما احساس یکی بودن می‌کنم، چراکه همچنان خود را با شما همدل می‌یابم. در شرایطی که به‌ناگهان برای کشور رخ داد و واقعا ناگهانی بود، بسیاری از زیرساخت‌ها چنانکه باید آمادگی نداشتند. حضور این تعداد از همکاران روانشناس و مشاور در کشور بسیار مغتنم بود. در سایت سازمان نظام روانشناسی اطلاعیه دادیم که افراد علاقه‌مند اعلام آمادگی کنند. در ۲۴ ساعت نخست حدود ۵۰۰ نفر ثبت‌نام کردند و در ۲۴ ساعت دوم ۳۰۰ نفر دیگر و سپس ۴۰۰ نفر دیگر با ارائه شماره تماس برای هماهنگی، نام‌نویسی کردند. سپس این عزیزان به محلات شهرداری تهران، سازمان بهزیستی و هلال احمر معرفی شدند. ما به عنوان یک سازمان صنفی مستقیما این خدمات را ارائه نمی‌دهیم، بلکه در خدمت سازمان‌هایی هستیم که وظیفه ذاتی آن‌ها انجام این امور است.

وی تصریح کرد: امروز نیز در جلسه شورای مرکزی تأکید کردم که برخی از کارگاه‌ها را باید برای اعضا به صورت رایگان برگزار کنیم. موضوع اخلاق حرفه‌ای و نیز مداخله در حوزه کودک، نوجوان و بزرگسال هر دو به یک اندازه حائز اهمیت است. زمینه‌های لازم را برای انعقاد قرارداد فراهم کرده‌ایم تا همکاران متخصص در این حوزه، آموزش‌های عملی ارائه دهند، آن آموزش‌ها فیلمبرداری شود و در بستر یک پلتفرم در اختیار همه اعضا به صورت رایگان قرار گیرد؛ چراکه همه ما ممکن است روزی به این آموزش‌ها نیاز پیدا کنیم.

آقایوسفی اظهار کرد: در دوران جنگ اخیر بسیاری از افراد تماس می‌گرفتند و واقعاً دچار مشکل بودند. اما روانشناسان ما معمولاً چنین دوره‌هایی را نگذرانده و خود جنگ را تجربه نکرده بودند. ممکن است با حجم بالایی از مراجعان مواجه شویم و به همین دلیل، خود به دنبال گذراندن این دوره‌ها هستیم. می‌دانم که برنامه سنگینی است و تمایلی به شرح بیشتر ندارم. تنها این نکته را اضافه می‌کنم که با وجود فشردگی برنامه با افتخار در این جمع حضور یافتم و از دیدار شما که به عنوان عزیزانی گام در راه خدا و برای مردم برمی‌دارید، لذت می‌برم. ما هرکاری از دستمان برآید، در خدمت شما خواهیم بود.

در ادامه، فاطمه فیاض، نایب‌رئیس انجمن ایرانی روانشناسی اسلامی و معاون مرام نیز در سخنانی گفت: روز روانشناس را در حالی گرامی می‌داریم که محور اصلی این گردهمایی تجربه زیسته روانشناسان در جنگ است. این افتخاری برای جامعه روانشناسی و مشاوره محسوب می‌شود که روانشناسان فعال، متخصص، متعهد و شجاع این جامعه در ایام جنگ ایستادگی کردند، به فعالیت پرداختند، از هیچ چیز هراس نداشتند و بسیار درخشان ظاهر شدند.

وی افزود: پیش از ارائه گزارشی از فعالیت‌های «مرام» لازم می‌دانم به اختصار به چند نمونه از رفتارها، اقدامات خاص و تجارب این دوران اشاره کنم. بنده روانشناسی را می‌شناسم که همسرش در ایام جنگ به شهادت رسید، اما ایشان ایستادگی کرد و اعلام داشت که حاضر است به خدمت ادامه دهد. همچنین، روانشناسی را می‌شناسم از همکارانی که سر صحنه انفجار حضور داشتند؛ به ایشان اصرار می‌کردیم صبر کنند تا دقایقی بعد به سمت ساختمان بروند، زیرا امکان انفجار دوم وجود داشت، اما ایشان نگران حال مردمی بود که زیر آوار مانده بودند. همچنین، روانشناسی را می‌شناسم که در روزهای ابتدایی جنگ برای ما کارگاه برگزار کرد؛ پشت سر ایشان پنجره بر اثر انفجار شکسته بود و هوا سرد بود، اما ایشان با وجود لرزیدن، کارگاه را با آرامش برای ما برگزار کردند.

وی ادامه داد: روانشناسان بسیاری را می‌شناسم که در همین روزهای پرالتهاب جانانه در میدان حضور یافتند و نهایت تلاش خود را به کار بستند. به گمان بنده صدها ساعت زمان نیاز است تا بتوانیم بنشینیم و این خاطرات و رویدادها را برای یکدیگر بازگو کنیم. با توجه به محدودیت وقت، معرفی کوتاهی از «مرام» و فعالیت‌های آن ارائه می‌شود. «مرام» در روز دوازدهم جنگ و به پیشنهاد ریاست انجمن ایرانی روانشناسی اسلامی تشکیل شد و ساختاری نیمه‌مستقل در ذیل آن انجمن و با ریاست استاد سیامک طهماسبی دارد. این مجموعه دارای شش یا پنج معاونت اصلی شامل معاونت آموزش، ارتباطات، رصد و پایش، رسانه و مداخله در بحران است که هرکدام مسئولی دارد. از روز دوازدهم جنگ تاکنون فعالیت‌های متعددی به انجام رسیده و در این جنگ نیز اقدامات گسترده‌ای صورت گرفته است. به یکی از مسئولان عرض می‌کردم درباره اعزام به میناب، ایشان در تلفن گفت: «مگر می‌شود در یک هفته، پس از مصاحبه با چند ۱۰ نفر، ۱۴ نفر را به میناب اعزام کرد و اکنون نیز تیم دوم را اعزام می‌کنید؟» پاسخ دادم: بله! با وجود همکاران عزیز، جهادی و متخصص، چنین کاری شدنی است.

فیاض در ادامه با اشاره به نمونه‌هایی از فعالیت‌ها مرام در این ایام اظهار کرد: تأسیس کانال «مرام» در پیام‌رسان ایتا با حدود ۱۵ هزار عضو که ۶۷ درصد آن‌ها روانشناس و مشاور هستند، آغاز به کار جدی «مرام» در روز اول جنگ و ثبت‌نام از حدود دو هزار روانشناس داوطلب برای ارائه خدمات روانشناختی در سراسر کشور، اعزام نیروی مداخله در بحران از طریق ستاد مدیریت بحران شهر تهران و همچنین، ستاد بحران مناطق استان تهران برای حضور در صحنه انفجارها؛ به‌گونه‌ای که به محض وقوع هر انفجار گروهی در دقایقی بعد به محل اعزام می‌شد، اعزام نیروی روان‌درمانگر به تجمعات مختلف شهر تهران با همکاری مجمع ملی خانواده که همچنان ادامه دارد از جمله این اقدامات است.

وی بیان کرد: ارائه آموزش‌های روانشناختی در مساجد سراسر کشور توسط اساتید روانشناسی با همکاری قرارگاه قرب که کماکان جریان دارد، حضور مستمر اساتید روانشناسی در برنامه‌های «سیمای خانواده»، «عصر خانواده» و «حال خوب» بر اساس نیازهای مردم در ایام جنگ و پخش ده‌ها برنامه ضبط‌ شده، حضور مستمر اساتید روانشناسی در شبکه نهال و سایر شبکه‌های سیما، ارائه مشاوره تخصصی به شبکه نهال و کارشناسی مستمر برنامه‌های کودک و نوجوان بدین صورت که هر برنامه مرتبط با جنگ برای «مرام» ارسال، کارشناسی، ارزیابی و یا رد یا اصلاح یا تأیید و پخش می‌شد نیز از دیگر فعالیت‌های مرام است.

تشکیل کارگروه تخصصی شبکه پویا

فیاض گفت: تشکیل کارگروه تخصصی شبکه پویا شامل ۱۰ روانشناس کودک و طراحی زیرنویس‌های شبکه و پخش مکرر از آن شبکه، برگزاری حدود ۳۰ کارگاه رایگان که رویدادی بسیار بزرگ محسوب می‌شود نیز‌ برنامه‌های دیگر مرام است. در این دوره، آموزش‌های تخصصی برای روانشناسان ارائه شده و میانگین حضور در هر کارگاه ۵۰۰ نفر بوده است. موضوعاتی مانند مداخله در بحران، پروتکل سود والدگری در جنگ، گزارش موردی کودکان آسیب‌دیده در شهرستان میناب، پروتکل ذکر برای رشد پس از تروما، مداخله در شیوه‌های اصولی اعلام خبر شهادت به کودکان و نوجوانان، خودمراقبتی، مدیریت استرس و موارد مشابه از جمله مباحث مطرح شده است.

مشاوره تلفنی در ایام جنگ

وی ادامه داد: معرفی حدود هزار روانشناس داوطلب «مرام» برای ارائه خدمات مشاوره که در روز دوم جنگ و طی یک روز انجام شد، حضور برخی از روانشناسان «مرام» به صورت روزانه و حضوری در میان مردم، تشکیل گروه‌های متعدد سوپرویژنی با حضور اساتید و روان‌درمانگران با تجربه جهت نظارت و راهنمایی روانشناسان؛ افرادی که مشاوره ارائه می‌دهند در این گروه‌ها راهنمایی دریافت می‌کنند، معرفی کارشناس برای مشاوره تلفنی به خانواده‌های نظامیان و ارائه خدمات مشاوره تلفنی به افرادی که به دلیل جنگ دچار اختلال یا تشدید علائم شده‌اند، توسط ۴۰ روان‌درمانگر و ۱۰ روانپزشک با نوبت‌دهی روزانه، اعزام دو تیم ۱۴ نفره از روانشناسان بالینی و کودک به مدت هفت تا 10 روز به شهرستان میناب به همراه یک سرتیم استاد دانشگاه جهت ارائه خدمات روانشناختی به مردم داغدار آن شهر و روستاهای اطراف و معرفی روانشناسان زبده برای ارائه خدمات روانشناختی در هتل‌ها و پویش «روایت فرد بین روانشناسان برای ایران» در جنگ رمضان در مقابل سیاه‌نمایی رسانه‌های معاند از دیگر فعالیت‌های مرام در این ایام بوده است.

وی تصریح کرد: این‌ها بخشی از فعالیت‌هایی است که «مرام» یا «مقر روانشناسان ایران مقاوم» در این ایام انجام داده است. اغلب این فعالیت‌ها همچنان ادامه دارد و همه مسئولان و همکاران «مرام» در اندیشه افزایش این فعالیت‌ها و گسترش دایره اثر آن هستند. آنچه در این جنگ برای ما مشخص شد، این بود که روانشناسان ما تعریف جدیدی به مشاوره و روان‌درمانی بخشیدند، روح تازه‌ای در آن دمیدند و جان تازه‌ای به روان‌درمانی و مشاوره دادند. «روانشناسی مقاومت» نیز از دل این زحمات و تجارب متولد شد.

در ادامه، سیدحسین موسوی، معاون سلامت اجتماعی بهزیستی کشور نیز در سخنانی اظهار کرد: جنگ ۱۲ روزه نقطه عطفی در توجه سیاست‌گذاران به خدمات حرفه‌های یاورانه بود. روانشناسی، مشاوره، مددکاری اجتماعی و شاخه‌های مرتبط با این حرفه‌ها به طور مستقیم درگیر این موضوع بودند. در جلسات متعددی که برگزار می‌شد و نیز در برنامه ملی تاب‌آوری که تدوین گردید، حوزه سلامت روان اجتماعی از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار شد. هر سه بخش خدمات حضوری، خدمات معلم‌محور و خدمات از راه دور بیش از پیش برای سیاست‌گذاران ملموس گردید و نمونه‌های متعددی در این حوزه وجود دارد.

موسوی افزود: نکته دوم که قابل انتظار بود به ویژه در دو جنگ و به طور خاص در جنگ اخیر که کمی طولانی‌تر شد، پایبندی متخصصان حرفه‌های یاورانه به مفاد اخلاق حرفه‌ای خود بود. اگر متعهد شده‌ایم که در شرایط بحران به صورت داوطلبانه حضور یابیم، در این دو جنگ این شرایط در سراسر کشور محقق شد و این خود سرمایه ارزشمندی برای این حوزه محسوب می‌شود.

وی گفت: نکته سوم آنکه جنگ نشان داد، به ویژه جنگی از این نوع که تجربه قبلی آن را نداشتیم، نیازمند تدوین راهنمای عمل برای مداخلات در این شرایط هستیم. در سازمان بهزیستی هشتاد راهنمای عمل در طول این دو جنگ تدوین شده که متناسب با زیست‌بوم کشور و سازمان و گروه‌های هدف است، اما مدل‌سازی هنوز انجام نشده است. در برنامه‌های آتی، اولویت حرکت به سمت مدل‌سازی و مدیریت دانش قرار دارد. اگر نتوانیم این تجربه زیسته را به مدل بومی مبتنی بر کشور تبدیل کنیم، شاید در برخی حوزه‌ها آموخته‌های پیشین چندان کارگشا نباشند. این مدل‌سازی عملاً مدیریت دانش نیز محسوب می‌شود و امکان بهره‌مندی از این ظرفیت را فراهم می‌کند.

وی تصریح کرد: نکته دیگر آنکه در حوزه سالمندان این کار اجرا شده و آثار آن بر روی سالمندان منتشر و ارائه شده است. حتی در میانه جنگ نیز نیاز به مداخلات تخصصی وجود دارد، به ویژه برای گروه‌هایی که حامی ندارند؛ از جمله سالمندان تنها و گروه‌های متعدد دیگر. در خصوص سالمندی که جنابعالی استاد تمام این حوزه هستید، نتایج برای شما ارسال خواهد شد. در ادامه باید به کارکنان اشاره کرد. کارکنان سازمان نیز تحت تأثیر شرایط جنگ قرار دارند.

موسوی تصریح کرد: موضوع بعدی، مراقبت از مراقبین است. متأسفانه برنامه مدونی در این زمینه نداریم و فعلاً به صورت سلیقه‌ای عمل می‌شود؛ هر سازمانی بر اساس برداشت خود اقدامی انجام می‌دهد. به راهنمایی نیاز داریم که چگونه نشاط و شادابی مداخله‌گران را در شرایط جنگ حفظ کنیم. به عنوان مثال، شبی را در نظر آورید که دوازده مورد مداخله در خودکشی انجام می‌شود. همکاری که دوازده مداخله در خودکشی انجام می‌دهد، قطعاً باید شرایطی برای او فراهم شود تا بتواند تخلیه روانی شده و آرامش و انرژی لازم برای بازگشت به کار را به دست آورد.

تجربه‌نگاری در بحران‌ها

موسوی بیان کرد: موضوع بعدی که به نظر می‌رسد آخرین نکته باشد و اهمیت فراوان دارد، تجربه‌نگاری مداخلات حرفه‌های یاورانه در بحران‌هاست. مقصود مستندسازی صِرف نیست، بلکه تجربه‌نگاری با الگوها و روش‌های علمی خاص مد نظر است. در ایران در همه حوزه‌ها در این زمینه ضعف داریم و طبیعتاً در شرایط بحران نیز این ضعف وجود دارد. به یاد دارم سال‌های ۶۸ و ۶۹ که نخستین زلزله در رودبار رخ داد، دانشجوی رشته مددکاری اجتماعی بودم. از آن روز تاکنون که در خدمت شما هستم، در تمام بحران‌ها اعم از طبیعی و غیرطبیعی حضور داشته‌ام، اما هرگز تجربه‌نگاری نکرده‌ایم. این یکی از نیازهای ماست که بتوانیم این تجربه و مستندات موجود را به تجربه‌نگاری تبدیل کرده و حتی در مجامع بین‌المللی منعکس کنیم که چه اقداماتی انجام داده‌ایم. این کار طبیعتا زبان خاص خود را می‌طلبد.

وی اظهار کرد: سازمان بهزیستی اعلام کردیم که تمام ظرفیت‌های ما در کنار تشکل‌هایی است که در این حوزه‌ها فعالیت می‌کنند. دست ایشان را می‌بوسیم که در کنار یکدیگر و بدون مرزبندی، کمک کنیم تا مردم آرامش بیشتری داشته باشند. به امید فراگیری صلح پایدار و آرامش در جهان و ایران عزیز. همیشه دعا می‌کنم و آرزو دارم که دعای پدر و مادر بدرقه زندگی همگی شما باشد.

در ادامه، محمدحسین چاوشیان، دبیر مجمع ملی خانواده نیز در سخنانی اظهار کرد: ماحصل تلاش‌ها، مجاهدت‌ها و ایثارگری‌های روانشناسان و مشاوران در مجمع ملی خانواده، مجموعه «مرام» و سایر عزیزانی که به صورت جهادی و خودجوش در میدان حاضر شدند، اکنون به ثمر نشسته است. همان‌گونه که استاد بهرامی به درستی اشاره فرمودند، بحث «مبعوث شدن» را به صورت معجزه‌آسایی در سراسر کشور شاهد هستیم.

وی افزود: آنچه به نظر می‌رسد جنس این کار را از سایر رویدادهای مشابه در این مدت متمایز ساخته است، ماهیت مردمی بودن آن است. همواره شخصیت‌هایی استاد موسوی پیش از آنکه معاون بهزیستی کشور باشند، سال‌ها به عنوان یک شخصیت مردمی و خدمتگزار شناخته می‌شدند و یا خانم اختری، معاون وزیر کشور در دولت شهید رئیسی در امور بانوان نیز به عنوان شخصیتی مردمی فعالیت داشته است، در این زمینه فعال بوده‌اند.

چاوشیان گفت: گرچه برای شروع فعالیت در میادین مجوزهای نهادهای بالا‌دستی نیز اخذ شده و همکاری‌های سازمانی بیشتری قابل انجام بود، اما ترجیح بر آن بود که حرکت از جنس مردمی باشد. خود بنده میدان به میدان صحبت کردم و در تهران از یکی دو میدان آغاز کردیم. امروز به ۱۷ میلیون خدمت دست پیدا کرده‌ایم. دوستان طراح و دوستان رسانه ما آنقدر گزارش از شهرها و استان‌های مختلف دریافت می‌کنند که به عنوان نمونه دیروز مطلع شدم در کرمانشاه نیز به شهرهای مختلف رسیده‌ایم.

دبیر مجمع ملی خانواده ادامه داد: جنس مردمی بودن این کار باعث ایجاد برنامه‌های معنوی و استقبال گسترده شده است. به عنوان مثال، بر اساس درخواست‌های مکرر مقرر شد مسجد شهرک غرب به عنوان پایگاهی برای ارائه خدمات شبانه‌روزی در نظر گرفته شود. همچنین، در استان‌های مختلف، از جمله در اردبیل، چهار نقطه شهری توسط دوستان جهادی تحت پوشش قرار گرفته و فعالیت می‌کنند که در عمل، از ما بسیار پیشروتر و عمل‌گراتر هستند.

وی بیان کرد: در این زمینه در ابتدای کار دو فراخوان عمومی صادر شد. ۱. فراخوان برای تجمعات و مکان‌هایی نظیر مساجد، پایگاه‌ها و میادین در تهران و سایر استان‌ها، که بر اساس آن سامانه‌ای برای اعزام مشاور و روانشناس راه‌اندازی شد. ۲. فراخوان جذب مشاور و داوطلب برای همکاری در حوزه درمانی و روانشناسی که بحمدالله تعداد بسیار زیادی از اساتید، دانشیاران و اساتید تمام دانشگاه به ما پیوستند. این رویداد اعجاب‌انگیز نشانه همان «مبعوث شدن» است که رهبر شهیدمان به آن اشاره فرمودند. به دلیل محدودیت وقت، از ادامه سخن خودداری می‌شود.

رونمایی از کتاب خانواده تاب‌آور

چاوشیان اظهار کرد: در کنار این حرکت مردمی زیرساخت‌های مناسبی نیز فراهم شده بود. در چند سال اخیر شبکه‌های مختلفی از جمله شبکه تشکل‌های خانواده‌محور، شبکه کنشگران، همیاران و مددکاران اجتماعی و شبکه روانشناسان، ما را یاری کردند. همچنین، زیرساختی با عنوان «سامانه ایران مشاور» که خدمات مشاوره آنلاین را در سه قالب تصویری، صوتی و متنی ارائه می‌دهد، این امکان را فراهم آورد که خدمت‌رسانی در ساعات مختلف انجام شود.

وی با تشکر از همکاران مشاور خود گفت: امید است که تداوم این مجاهدت‌ها را شاهد باشیم. بسیار مشتاق بودم که فضایی برای تجربه‌نگاری این دوره فراهم شود. همان‌طور که پیشتر در سازمان بهزیستی خدمت مسئولان و اساتید عرض شد، این اتفاق مبارک که رقم خورد، سوالات، مسائل، چالش‌ها و پیشرفت‌هایی که مشاوران محترم با آن مواجه بودند، جمع‌آوری و تحلیل شد. تیم پژوهشی مجمع ملی خانواده، حاصل این زحمات را در قالب کتابی با عنوان «خانواده تاب‌آور» تدوین کرده است که به زودی از آن رونمایی خواهد شد.

در ادامه، فاطمه سادات رازقی، جانشین مجمع ملی خانواده نیز در سخنانی تصریح کرد: امروز گرد آمده‌ایم تا نخست به یکدیگر تبریک بگوییم و سپس برای روزهای پرفراز و نشیبی که پیش رو داریم با هم تجدید پیمان کنیم. جنگی که پشت سر گذاشتیم، جنگی وجودی بود، نه جنگی که به این سادگی‌ها اثر و نشان خود را از جامعه ما بزداید. ما به حضور پررنگ و حرمت‌نهادن به درمانگران خوبی همچون شما نیازمندیم.

وی افزود: هنر ما در تغییر معنای رنج‌هاست. به خاطرم می‌آید از کودکی پدرم برای من دعایی می‌کرد و امروز که در کسوت یک روانشناس هستم، دعای ایشان را بسیار بهتر درک می‌کنم. پدرم همیشه برای من دعا می‌کرد: «پدرجان، رنج در دنیا حتی با دعای مادر هم از آدم برداشته نمی‌شود؛ دنیا سراسر رنج است. اما دعایی که می‌توانم برای تو بکنم این است که از رنج‌هایت بزرگتر باشی و بتوانی رنج‌هایت را معنا کنی تا برای تو فرصت رشد شود، نه تهدید».

تلاش در سنگر سلامت

رازقی گفت: به رغم اینکه دل‌هایمان سوگوار رهبر شهیدمان و سوگوار شهیدان عزیز و والامقامی است که چه در جنگ دوازده‌ روزه و چه در جنگ فعلی از دست داده‌ایم، اکنون در برهه‌ای از تاریخ ایستاده‌ایم که توان، قدرت و فرصت معنا کردن این رنج‌ها بیش از گذشته برای ما فراهم است.

وی افزود: تنها آمده‌ام تا به شما بگویم بمانید، پرقدرت بمانید، کثرت پیدا کنید و افراد بسیاری را همچون خودتان به میدان دعوت کنید. در سنگر سلامت باید بسیار بیشتر شویم و گسترش یابیم. مجمع ملی خانواده تمام قد در کنار شماست تا این گسترش را رقم بزند. دستان تک‌تک شما را می‌بوسیم؛ همه کسانی که این شب‌ها با هزینه شخصی در میدان‌ها در معراج شهدا در هتل‌ها و دیگر مکان‌ها حاضر شدید، بی‌چشمداشت. خدا به جان، عمر و عاقبت شما برکت و خیر دهد.

رازقی در پایان اظهار کرد: طی این ایام و در قالب پویشی کتابی تدوین کرده‌ایم؛ مجموعه‌ای از سوالاتی که طی این شصت روز مردم سراسر کشور از مشاوران پرسیده‌اند. این کتاب به نظر می‌رسد اثری کاربردی و قابل استفاده برای خانواده‌ها باشد، اما این تنها قطره‌ای از دریاست. از شما می‌خواهیم که ما را در تولید محتوای خوب برای مردم یاری کنید. این خروجی‌ها باید به دست مردم برسد. کمی از فضای صرفاً آکادمیک خارج شوید؛ چراکه در کف میدان خبرها بسیار بیشتر و عمیق‌تر است. ما از شما سپاسگزاریم که در کنار ما هستید؛ ما را نیز در کنار خود بپذیرید.

یادآور می‌شود، در ادامه برگزاری این همایش و با حضور مسئولان نهادهای مختلف فرهنگی و علمی، چند نفر از روانشناسان حاضر در گردهمایی به بیان خاطرات و فعالیت‌های خود در ایام جنگ تحمیلی پرداختند.