درون‌نگری و منطقه‌گرایی؛ دو مؤلفه مدیریتی شهید جمهور

سیدمحمد حسینی، معاون پارلمانی دولت شهید رئیسی در گفت‌وگو با ایکنا در ارزیابی ویژگی‌های مدیریتی و شخصیتی رئیس‌جمهور فقید، با اشاره به تجربه تلخ دهه نود اظهار کرد: در آن دوره، نگاه غالب بر این بود که از طریق برجام و مذاکره با غرب مشکلات کشور حل شود، اما عملاً غربی‌ها پایبندی به تعهدات خود نداشتند و خروج ترامپ از برجام، یک تجربه تعیین‌کننده برای جمهوری اسلامی رقم زد. از آن پس روشن شد که باید به ظرفیت‌های درونی کشور تکیه کرد و امیدی به وعده‌های بیرونی نبست.

حسینی افزود: شهید رئیسی از روز نخست، نظام مسائل کشور را به خوبی می‌شناخت. ایشان سال‌ها در مسئولیت‌های مختلف پس از انقلاب حضور داشت و به نقاط ضعف، قوت و راهکارهای برون‌رفت از مشکلات اشراف کامل داشت. به همین دلیل، تدوین یک سند تحولی را با همفکری کارشناسان در دستور کار قرار داد و همه حوزه‌ها را پای کار آورد. شهید رئیسی معتقد بود که کشور ظرفیت‌های عظیم و حل‌نشده‌ای دارد که با تکیه بر آنها می‌توان از فشار حداکثری دشمن عبور کرد. ایشان همواره بر این نکته تأکید می‌کرد که نباید چشم به بیرون دوخت، بلکه باید درون را قوی کرد تا بیرون ناچار به احترام شود. این نگاه در تمام لایه‌های دولت نفوذ پیدا کرد و باعث شد مدیران ارشد به جای انتظار برای نتیجه مذاکرات، به دنبال راهکارهای داخلی برای حل مسائل باشند. نتیجه این رویکرد، آغاز پروژه‌های عظیم زیرساختی در حوزه‌های مختلف بود که بسیاری از آنها سال‌ها روی زمین مانده بودند.

از بحران آب و برق تا کرونا؛ کارنامه عملی دولت

معاون پارلمانی دولت شهید رئیسی با اشاره به وضعیت بحرانی روزهای آغازین این دولت گفت: روزهای اول، کشور با کمبود شدید برق و آب در بسیاری از مناطق مواجه بود. همچنین بیماری کرونا یک مسئله جدی برای سلامت عمومی و تأمین واکسن به شمار می‌رفت. شهید رئیسی با پیگیری مستمر در جلسات دولت و روحیه جهادی، هیچ‌گاه به وضع موجود بسنده نکرد و همواره در پی تحول بود. در حوزه آب، پیش از این تنها یک خط انتقال آب از خلیج فارس وجود داشت که در دولت ایشان تکمیل شد و چهار خط دیگر نیز به آن اضافه شد. همچنین انتقال آب از دریای عمان در دستور کار قرار گرفت و مطالعات آن به سرعت انجام شد. در بخش برق نیز با مدیریت به موقع و پیگیری برای تکمیل نیروگاه‌های نیمه‌تمام، شرایط بهتری بر کشور حاکم شد. خاموشی‌های پراکنده که در سال‌های قبل گریبان‌گیر مردم بود، با راه‌اندازی واحدهای جدید تولید برق به حداقل رسید.

حسینی در ادامه به مسئله کرونا اشاره کرد و گفت: در بحث تأمین واکسن، دولت شهید رئیسی با وجود تحریم‌های ظالمانه، اجازه نداد مردم در صف‌های طولانی معطل بمانند. با دیپلماسی فعال و تکیه بر تولید داخلی، ظرف مدت کوتاهی وضعیت واکسیناسیون ساماندهی شد. این موفقیت‌ها نتیجه تلاش شبانه‌روزی کابینه و عزم جدی رئیس‌جمهور شهید برای عبور از بحران‌ها بود. ایشان شخصاً جلسات ستاد ملی مقابله با کرونا را برگزار می‌کرد و بر اجرای دقیق مصوبات نظارت داشت. همچنین در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی، حمایت ویژه‌ای از تولیدکنندگان داخلی صورت گرفت تا کشور در اوج تحریم‌ها دچار کمبود نشود. این رویکرد جامع‌نگر، نشان داد که مدیریت جهادی چگونه می‌تواند کشور را از پیچ‌ترین بحران‌ها عبور دهد.

سفرهای استانی، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و احیای کارخانه‌ها

حسینی سفرهای استانی را یکی از مؤثرترین ابزارهای مدیریت میدانی شهید رئیسی دانست و تصریح کرد: ایشان به مناطقی سفر می‌کرد که حتی برخی مسئولان استانی از وجود آنها بی‌اطلاع بودند. یک روستای دورافتاده در چهارمحال و بختیاری نمونه‌ای از این توجه به محرومان بود. این حرکت نشان می‌داد که ما باید به فکر همه مردم ایران باشیم، نه فقط پایتخت‌نشینان. شهید  رئیسی در این سفرها بدون تشریفات خاص، پای صحبت مردم می‌نشست و مشکلات را از نزدیک بررسی می‌کرد. مصوبات سفرهای استانی به دقت پیگیری می‌شد و گزارش پیشرفت پروژه‌ها هر ماه در هیئت دولت ارائه می‌شد. این روش مدیریتی باعث شد که بسیاری از پروژه‌های نیمه‌تمام عمرانی و صنعتی که گاه بیش از یک دهه معطل مانده بودند، دوباره فعال شوند.

وی ادامه داد: کارخانه‌ها و کارگاه‌هایی که نیمه‌تعطیل یا کاملاً تعطیل شده بودند، با حمایت دولت دوباره به چرخه تولید بازگشتند. در بخش مسکن نیز طرح‌هایی که دچار رکود شده بودند، دوباره جان تازه گرفتند. حمایت از کشاورزان، خرید تضمینی گندم و افزایش یارانه‌ها از جمله اقدامات مؤثر برای بهبود زندگی طبقات محروم بود. به عنوان نمونه، قیمت خرید گندم که سال‌ها 45 هزار تومان باقی مانده بود، افزایش یافت تا تأثیری هرچند اندک در سفره مردم ایجاد کند. همچنین در حوزه صنعت، تسهیلات ویژه‌ای برای راه‌اندازی مجدد واحدهای تولیدی راکد در نظر گرفته شد. کارشناسان وزارت صمت با حضور در این واحدها، مشکلات حقوقی، تأمین مالی و بازاریابی آنها را بررسی و رفع می‌کردند. نتیجه این اقدامات، کاهش چشمگیر نرخ بیکاری در برخی استان‌های کمتر توسعه‌یافته بود.

شرکت‌های دانش‌بنیان؛ محور تحول اقتصادی و سیاست خارجی متوازن

معاون پارلمانی دولت شهید رئیسی تأکید ویژه شهید رئیسی بر اقتصاد دانش‌بنیان را نقطه عطفی در سیاست اقتصادی کشور برشمرد و گفت: ایشان مصمم بود که از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای عبور از مشکلات بهره گرفته شود. هزاران شرکت در حوزه‌های مختلف مورد حمایت قرار گرفتند؛ هم از جهت تأمین نقدینگی، هم از بابت بازار فروش و هم رفع موانع مدیریتی و حقوقی. این شرکت‌ها بین وزارتخانه‌ها تقسیم شدند تا هر وزارتخانه شرکت‌های مرتبط را پوشش دهد. فعال شدن این شرکت‌ها نه فقط به تولید و اشتغال کمک کرد، بلکه به طور مشخص به نفع طبقات محروم جامعه تمام شد. اجرای عدالت برای آقای رئیسی یک شعار نبود؛ ایشان در عمل تلاش می‌کرد که دهک‌های پایین درآمدی نتیجه این سیاست‌ها را لمس کنند. صادرات محصولات دانش‌بنیان در این دوره رشد قابل توجهی داشت و ایران توانست در برخی فناوری‌های راهبردی به خودکفایی برسد.

حسینی در بخش دیگری از گفت‌وگو به رویکرد سیاست خارجی شهید رئیسی اشاره و اظهار کرد: در شرایطی که غربی‌ها نه همراهی می‌کردند و نه تعهدات خود را رعایت می‌کردند، دولت سیزدهم یک سیاست خارجی متوازن را در پیش گرفت. عضویت در سازمان همکاری شانگهای و پیوستن به گروه اقتصادی بریکس، نمونه‌هایی از این نگاه هوشمندانه بود. همچنین توسعه همکاری با کشورهای همسایه در دستور کار جدی قرار گرفت. شهید رئیسی معتقد بود که مرزهای اقتصادی را باید گشود و با همسایگان روابط حداکثری برقرار کرد. این رویکرد سبب شد که کشور از انحصار دیپلماسی غرب‌محور خارج شود و از ظرفیت‌های شرق و جهان جنوب برای رفع مشکلات خود استفاده کند. حاصل این سیاست، رشد صادرات غیرنفتی، کاهش وابستگی و افزایش امنیت ملی بود.

وی با اشاره به نقش شهید حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه دولت سیزدهم، تصریح کرد: شهید امیرعبداللهیان به درستی سیاست «نگاه به شرق» و «همسایه‌محوری» را که مورد تأکید شهید رئیسی بود، در عمل پیاده کرد. او با دیپلماسی خستگی‌ناپذیر و سفرهای گسترده به کشورهای همسایه و آسیایی، زمینه‌ساز عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس شد.  ایشان معتقد بود که می‌توان بدون خوش‌بینی به غرب، منافع ملی را از طریق همکاری با قدرت‌های نوظهور تأمین کرد؛ رویکردی که در نهایت تحریم‌پذیری ایران را کاهش داد و جایگاه کشور را در معادلات جهانی تثبیت کرد. شهادت امیرعبداللهیان در سانحه بالگرد همراه با رئیس‌جمهور، ضایعه‌ای بزرگ برای دستگاه دیپلماسی کشور بود، اما راه او همچنان ادامه دارد.

وی در پایان با اشاره به دیدارهای هفته دولت با مقام معظم رهبری گفت: در آن جلسات، معمولاً رهبر انقلاب از فعالیت‌های دولت آقای رئیسی تجلیل و تکریم می‌کردند و دستاوردها و اقدامات را برمی‌شمردند. شهید رئیسی با وقت‌گذاری گسترده و روحیه جهادی، دولتی فعال و پرکار را مدیریت کرد که خدمات ارزنده‌ای در عرصه‌های مختلف از مسکن و تولید تا سلامت و سیاست خارجی از خود به جای گذاشت. ایشان الگوی حکمرانی درون‌نگر، عدالت‌محور و جهادی را به یادگار نهاد که می‌تواند برای سال‌ها راهگشای آینده کشور باشد.