جایگاه مقاومت مردم دزفول در نگاه امام راحل و رهبر شهید انقلاب

در تاریخ‌نگاری دفاع مقدس، دزفول نه یک نقطه جغرافیایی که یک الگو است؛ نمونه‌‌ای روشن از پیوند ناگسستنی میان جان مردم و آرمان‌های انقلاب اسلامی. مقاومت مردم این شهر زیر آن بمباران‌های عجیب (تعبیر رهبر شهید انقلاب در دیدار دست‌اندرکاران دومین کنگره ۲۴ هزار شهید استان خوزستان) و موشک‌باران دشمن بعثی، تنها یک واکنش انفعالی به جنگ نبود؛ بلکه تجلی خودآگاهی و ایمان ملتی بود که آموخت چگونه در دل ویرانی، ایمان و باورهای خود را استوار نگه دارد و بنای پیروزی را پی‌ریزی کند. این نوشتار، به‌مناسبت چهارم خرداد، روز مقاومت دزفول گذری اجمالی است بر بیانات امام خمینی(ره) و رهبر شهیدمان حضرت آیت‌الله خامنه‌ای(ره)، برای درک ژرفای ایمانی که دزفول را به «پایتخت مقاومت» بدل کرد.

رهبر شهید انقلاب طی سخنانی درباره اهمیت استراتژیک دزفول در دوران جنگ تحمیلی در سال 72 چنین فرمودند: «وقتی انسان جمع‌بندی می‌کند، دو نقطه برای دشمن خیلی مهم بود: یکی همین انتهای محل اتصال ایران به عراق در جنوب که عبارت بود از آبادان و خرمشهر و کلا جزیره‌ی آبادان. یک نقطه هم دزفول بود. دزفول از این جهت اهمیت داشت که اگر از پل روی «کرخه» عبور می‌کردند و دزفول را تهدید می‌کردند و جاده‌ دزفول را می‌بستند، کل خوزستان در محاصره قرار می‌گرفت و راه‌های ما بسته می‌شد. بنابراین، دزفول برای دشمن اهمیت استراتژیک داشت. لذا شما می‌بینید، دشمن جلو دزفول، پنج، شش لشکر خوابانده بود. تمام دشت‌عباس را پر کرده بود. آنجا را هم بنده از نزدیک دیده بودم.» (مصاحبه با تهیه‌کنندگان مجموعه روایت فتح ۱۳۷۲/۰۶/۱۱)

دزفول در همان سال نخست جنگ مورد حمله موشک‌باران دشمن قرار گرفت. این شهر، در هشت سال جنگ تحمیلی مورد اصابت ۱۷۶ موشک قرار گرفت؛  موشک‌های ۱۲ متری و شش متری كه به كوچه‌​های سه متری اصابت می‌کرد. 

در همان سال 59 رهبر شهید انقلاب در خطبه‌های نماز جمعه تهران این‌چنین از مقاومت و ایستادگی مردم دزفول سخن گفتند و از حضور خود در آن روزها یاد کردند: «بعد از آنکه در شهر دزفول مردم بی‌پناه و بی‌دفاع مورد تجاوز سلاح‌های دورزن مزدوران عراقی قرار گرفتند که ما همان شب اتفاقاً در دزفول بودیم، من صبح وارد شهر شدم و در خیابان‌ها حرکت می‌کردم، شب را در پایگاه نیروی هوایی گذراندیم که خارج شهر است، روز گفتم بروم ببینم با این حادثه‌ فاجعه‌آمیزی که در این شهر رخ داده است و شاید بیش از صد نفر زن و مرد و کودک بی‌گناه و بی‌دفاع نیمه‌‌شب کشته شدند، بروم ببینیم روحیه‌ مردم چگونه است.

در این شهر نشانه‌ای از حیات ایمانی و عزم و تصمیم به چشم می‌خورد. در مقابل عظمت و شجاعت این مردم - چه زنشان و چه مردشان و چه جوانشان و چه پیرشان - انسان مبهوت می‌ماند. رژیم مزدور عراقی برای اینکه دزفول را تخلیه بکند از مردم و نیروهای انقلابی را از آنجا خارج کند دست به این توطئه‌ رذالت‌آمیز و پست زده است، مردم شهر را هدف موشک‌های دورزن قرار می‌دهد...، اما مردم مثل اینکه هیچ اتفاقی در شب گذشته در شهرشان نیفتاده است.

البته جوان‌های پرشور شعار می‌دادند می‌گفتند به ما سلاح بدهید تا ما برویم انتقام بگیریم. من برای مردم صحبت کردم عصر همان روزی که شبش آن حادثه اتفاق افتاده بود هزاران نفر جمعیت، با شور، با هیجان، در مسجد جامع شهر دزفول جمع شدند، من سپاس و شکرانه‌ خودم را از این همه شجاعت به‌عنوان یک انسانی که علاقه‌مند به شجاعت است، علاقه‌مند به ایمان است، علاقه‌مند به مردم فداکار است، به آن مردم فداکار عرض کردم الان هم از این تریبون عظیم نماز جمعه، از این تریبون میلیونی و از میان شما برادران و خواهران نمازگزار به تمام مردم شهر دزفول از زن و مرد و پیر و جوان درود می‌فرستم. مردمان شجاع، مؤمن، متوکل به خدا.» (خطبه‌های نماز جمعه تهران؛ ۱۳۵۹/۸/۹)

نماز جمعه‌های دزفول در آن سال‌ها چنان باشکوه برگزار می‌شد که امام خمینی(ره) در بهمن سال 60 در جمع ائمه جمعه استان فرمودند: «من وقتی جماعت‌های روز جمعه بعضی از بلاد خوزستان را، مثل آبادان و اهواز، اینها را و دزفول و اینها را می‌‌بینیم واقعاً پیش خودم یک مباهاتی می‌کنم که ما یک همچه جاهایی را داریم. اسلام یک همچین مناطقی را دارد؛ منطقه‌ای که هر آنش دارد بمباران می‌‌شود، جماعتش به آن قدرت، امام جماعت‌هایش به آن قدرت صحبت می‌‌کند، جمعه‌‌اش به آن طور با عظمت ایجاد می‌‌شود. جمعه‌‌ای که در بلاد جنگی ایجاد می‌‌شود غیر جمعه‌ای است که در تهران یا در قم یا در جاهای دیگر ایجاد می‌‌شود، آنجا یک خاصیت خاصی دارد. جمعه‌‌های این بلاد جنگی، روحیه به ایران می‌‌دهد، روحیه به ارتش می‌دهد.»

امام در جایی دیگر نیز این چنین از مقاومت خوزستان و دزفول تقدیر می‌کنند: «شما ببینید که اینهایی که ادعای طرفداری از خلق و طرفداری از عرب می‌کنند با خوزستان چه می‌کنند، و با دزفول عزیز چه کرده‌اند. به گمان فاسد اینکه با موشک انداختن در خانه‌ها و اطفال و زن‌های پیر و جوان را کشتن اسباب این می‌شود که ما تسلیم بشویم. آن‌ها باز خوزستان را نشناختند، دزفول را نشناختند؛ با اینکه از اول جنگ تا حالا کراراً تجربه کرده‌اند و تخریب کرده‌اند مکان این عزیزان ما را و به شهادت رسانده‌اند اقشار کثیری از دوستان خدا را دیدند که مقاوم ایستادند و ملت ایران و دزفول عزیز مقاوم ایستاده است در مقابل آن‌ها و امروز هم که این همه مصیبت وارد کرده‌اند باز فریاد «جنگ، جنگ تا پیروزی» از جوان‌های ما در دزفول بلند است.» (اردیبهشت 62، حسینیه جماران)

دزفول در دوران دفاع مقدس یکی از کانون‌های تعیین‌کننده در معادلات جنگ و نماد روشن ایستادگی ملت ایران به‌شمار می‌رفت. آنچه نقشه‌های دشمن را در ناکام گذاشت، ایمان، صبر، روحیه‌ انقلابی و حضور مردم بود؛ مردمی که زیر باران موشک، با تکیه بر ایمان استوارشان، شهر را ترک نکردند و از امتحان خود سربلند بیرون آمدند.

رهبر شهید کشورمان در اسفند سال 75 در دیدار با مردم دزفول به جايگاه رفيع آن‌ها به لحاظ مقاومت و صبر انقلابى آنان اشاره كرده و فرمودند: «مردم شهر دزفول يكى از بهترين امتحان‌هاى دوران انقلاب و جنگ تحميلى را در تاريخ به يادگار گذاشتند و قهرمانى ماندگارى را به ثبت رساندند و اين اثر شگفت‌آور نتيجه رسوخ و نفوذ ايمان انقلابى تا اعماق روح و جان اين مردم است.» ایشان درباره تکیه مردم دزفول به قدرت درونی خویش و احیای شهر نیز فرمودند: «ملت ايران در تلاش است تا با تكيه بر قدرت درونى خويش، كشورى آباد، آزاد، توسعه يافته و الگو براى ملت‌ها بسازد، بنابراين، چنين ملتى را آمريكا و متحدين او و قدرت‌هاى شرق و غرب عالم نمى‌توانند شكست دهند و اين همان واقعيتى است كه مردم قهرمان دزفول آن را در ابعاد كوچكترى به جهان نشان داده‌اند و شهر ويران شده خود را به مانند دسته‌گلى بازسازى و احيا كرده‌اند.»