روز عرفه؛ فرصتی بی‌بدیل برای مغفرت الهی

حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی نظری، استاد حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از آذربایجان‌شرقی اظهار کرد: روز عرفه، از مهم‌ترین روزهای معنوی در تقویم اسلامی به‌شمار می‌رود؛ روزی که در روایات اسلامی جایگاهی ویژه دارد و به‌عنوان فرصتی برای بازگشت، دعا و آمرزش شناخته می‌شود. 

وی با اشاره به حدیثی از پیامبر اکرم(ص) یادآور می‌شود که خداوند در هیچ روزی همچون عرفه، بندگان را از آتش دوزخ آزاد نمی‌کند و نیز در روایتی دیگر آمده است که بدترین فرد کسی است که پس از وقوف در عرفات، گمان کند مشمول مغفرت الهی نشده است.

نظری با تبیین معنای عرفه و عرفات مطرح کرد: این مکان، خارج از محدوده خانه خداست و زائران ابتدا در عرفات به معرفت می‌رسند و سپس وارد حرم الهی می‌شوند. همچنین با اشاره به روایت امام سجاد(ع)، در روز عرفه حتی کسانی‌که هنوز به دنیا نیامده‌اند نیز مشمول امید به رحمت خداوند هستند؛ بنابراین نباید از درگاه الهی ناامید شد.

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه، دعای عرفه را از مهم‌ترین اعمال این روز برمی‌شمارد و تأکید کرد: قرائت آن باید همراه با توجه، فهم معنا و حضور قلب باشد. در این دعا تنها خواندن الفاظ کافی نیست، بلکه درک مفاهیمی چون «الله اکبر» و «سبحان‌الله» نیز اهمیت دارد؛ چرا که دعای عرفه، فرصتی برای شناخت، توبه و طلب رحمت الهی است و در روایات نیز بر بهره‌گیری از این روز تأکید فراوان شده است.

وی با تبیین جایگاه روز عرفه در هندسه معرفتی دین، این روز را زمان «نوزایی معنوی» بشر دانست و گفت: عرفه زمانی است که شناخت از لایه‌های صرفاً ذهنی خارج شده و به ساحت شهود قلب ملحق می‌شود. 

نظری با اشاره به سنت انبیای الهی تأکید کرد: عرفات در طول تاریخ، همواره مکان اعتراف به حقیقت و ارتقای سطح آگاهی بشر بوده است؛ به طوری‌که انسان در این ایستگاه معرفتی، نسبت خود را با هستی بازتعریف کرده و به درکی نو از پیوند میان فرش و عرش دست می‌یابد.

این استاد حوزه و دانشگاه پیوند میان عرفات و کربلا را یک پیوند راهبردی و ناگسستنی توصیف کرد و افزود: بدون درک عمیق از دعای عرفه، نمی‌توان به لایه‌های باطنی واقعه عاشورا رسوخ کرد. 

نظری اظهار کرد: امام حسین(ع) پیش از آنکه در میدان جهاد با خون خود شهادت بدهد، در صحرای عرفات با زبان اندیشه و تضرع، حقیقت توحید را تئوریزه کرده است.