از احیای موقوفات تا راهاندازی مسابقات بینالمللی قرآن؛ میراث آیتالله امامجمارانی
مراسم بزرگداشت مرحوم آیتالله سیدمهدی امامجمارانی، از خادمان قرآن کریم، شب گذشته در حسینیه شماره ۲ جماران برپا شد. در این مراسم حجتالاسلام محمدعلی خسروی با تشریح خدمات این روحانی فقید، وی را از معماران تحول در عرصه وقف و توسعه فعالیتهای قرآنی کشور معرفی کرد.
به گزارش ایکنا، در پی ارتحال آیتالله سیدمهدی امامجمارانی، برگزیده چهارمین دوره همایش خادمان قرآن کریم در حوزه مدیریت مراسم بزرگداشتی شب گذشته با حضور جمعی از مسئولان، فعالان قرآنی، دوستداران و شاگردان وی در حسینیه شماره ۲ جماران برگزار شد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی قاضیعسگر در این مراسم طی سخنانی با اشاره به ویژگیهای مرحوم آیتالله امام جمارانی اظهار کرد: علمای ربانی کسانی هستند که خود را وقف اسلام، اهلبیت(ع) و مردم میکنند و با تمام وجود برای آسایش و رفاه جامعه تلاش دارند، هر چند خود زندگی ساده و دشواری را برمیگزینند. اگر بخواهیم این ویژگیها را در شخصیت مرحوم امام جمارانی بررسی کنیم، نمونههای فراوانی وجود دارد.
وی نخستین ویژگی این عالم فقید را اخلاق نیکو دانست و گفت: خداوند در قرآن کریم خطاب به پیامبر اکرم(ص) میفرماید: «إنک لعلی خلق عظیم». این آیه مدال افتخاری برای رسول خدا(ص) است. در سالهایی که از نزدیک با مرحوم آیتالله امام جمارانی آشنایی و ارادت داشتم، این زیبایی اخلاق را در وجود ایشان مشاهده میکردم. اهالی جماران و کسانی که از نزدیک با ایشان ارتباط داشتند نیز به خوبی این ویژگی را میشناختند. ایشان همواره با لبخند با مردم برخورد میکرد و این همان چیزی است که در روایات اسلامی نیز مورد تأکید قرار گرفته و تبسم به روی مؤمن نوعی صدقه دانسته شده است.
قاضیعسگر دومین ویژگی مرحوم امام جمارانی را مدارای با مردم عنوان کرد و افزود: برخی افراد حوصله ارتباط با مردم را ندارند و خود را از جامعه جدا میکنند، در حالی که روحانیت باید در متن جامعه حضور داشته باشد. پیامبر اکرم(ص) فرمودند: خداوند مرا به مدارا با مردم مأمور کرده است. این شیوه را بهروشنی میتوان در زندگی مرحوم آیتالله امام جمارانی مشاهده کرد.
وی در ادامه بخشی از وصیتنامه مرحوم امام جمارانی را قرائت کرد و گفت: ایشان در وصیتنامه خود نوشتهاند: «من سعی میکردم در مورد اهالی عزیز و محترم جماران، اگر بتوانم خدمتگزار خوبی باشم و به پیر و جوان و زن و مرد آنان احترام خاص داشته باشم؛ همانگونه که اجدادم چنین بودند. اگر به برخی از آنان مطلبی گفته یا تذکری داده باشم، از روی اخلاص و برادری بوده و نه از سر خودخواهی. چنانچه احیاناً به کسی جسارت، اهانت یا غیبتی شده باشد، تقاضای عفو و بخشش دارم و امیدوارم از دعای خیر آنان محروم نباشم. همچنین بابت هرگونه قصور یا تقصیر در خدمت به آنان طلب بخشش میکنم.»
تأکید مرحوم امامجمارانی بر مدارای با مردم
قاضیعسگر افزود: مرحوم امام جمارانی در تمام عمر خود بر مدارای با مردم تأکید داشت و خدمتگزار آنان بود. در عین حال، با کمال تواضع از مردم طلب حلالیت میکرد. همین روحیه را در وصیتنامه سیاسی ـ الهی امام خمینی(ره) نیز مشاهده میکنیم؛ امامی که مردم را از سلطه رژیم پهلوی نجات داد، در برابر قدرتهای بزرگ ایستاد، عزت و استقلال را برای ملت به ارمغان آورد و با سادهزیستی زندگی کرد، در پایان وصیتنامه خود از ملت بابت هرگونه قصور عذرخواهی میکند. این سیره علمای سلف و بزرگان دین است.
نماینده سابق ولیفقیه در امور حج و زیارت سومین ویژگی مرحوم امامجمارانی را خیرخواهی برای مردم دانست و گفت: ایشان واقعاً خیرخواه مردم بود و هرگاه فردی با مشکلی به او مراجعه میکرد، تا آنجا که در توان داشت برای رفع آن تلاش میکرد. چه در مسئولیتهای مرتبط با حج و چه در سازمان اوقاف، همواره دغدغه اصلی او حل مشکلات مردم بود.
وی همچنین ثبات قدم را از دیگر ویژگیهای مرحوم امام جمارانی برشمرد و اظهار کرد: اگر زندگی ایشان را از دوران مبارزات پیش از انقلاب، زمان تحصیل در قم، آشنایی با مرحوم نواب صفوی و سپس همراهی با امام خمینی(ره) تا سالهای پس از انقلاب مرور کنیم، هیچگونه تزلزل و دوگانگی در مواضع او مشاهده نمیشود. ایشان همواره در مسیر مستقیم انقلاب و همراه با امامین انقلاب حرکت کرد و تلاش داشت در همان مسیری گام بردارد که مورد تأیید آنان بود.
قاضیعسگر با اشاره به شیوه مدیریتی مرحوم امام جمارانی گفت: یکی از ویژگیهای مهم ایشان مدیریت مردمی بود. هیچگاه نگاه از بالا به پایین نداشت و درهای اتاق مدیریت را به روی مردم نمیبست. در میان حجاج حضور داشت و همواره تلاش میکرد مشکلات موجود در مسیر خدمترسانی را برطرف کند.
وی ادامه داد: در دورهای که سالانه تا ۱۵۰ هزار زائر ایرانی به عربستان اعزام میشدند، مدیریت حج کار سادهای نبود. پیش از انقلاب، ساختار منسجم و تجربه کافی در این حوزه وجود نداشت و حتی زمینه سوءاستفادههایی نیز فراهم بود. اما در دوره مسئولیت ایشان و همکارانشان، سازمان حج و زیارت به جایگاهی رسید که حتی مسئولان سعودی نیز اذعان داشتند ایرانیها منظمترین و دقیقترین برنامهریزی را در حج دارند. حقوق زائران بهخوبی رعایت میشد و خدمات مطلوبی ارائه میگردید.
قاضیعسگر افزود: امام خمینی(ره) تأکید داشتند که مسئولان از مردم پول دریافت کردهاند تا آنان را به حج اعزام کنند و باید این وظیفه را به بهترین شکل انجام دهند. بر همین اساس، بدون دریافت هزینههای اضافی از مردم، امور حج بهخوبی اداره میشد. در عین حال، آرمانهای انقلابی امام(ره) در زمینه برائت از مشرکین نیز مورد توجه قرار داشت و این برنامهها از سوی نمایندگان ولیفقیه و مسئولان اجرایی پیگیری میشد.
آیتالله امامجمارانی؛ مدیری متخصص در حوزه وقف
به گزارش ایکنا در این مراسم، حجتالاسلام محمدعلی خسروی، از صاحبنظران حوزه وقف و از همکاران پیشین آیتالله امامجمارانی به تبیین ابعاد مختلف خدمات وی در حوزههای وقف، قرآن و مدیریت فرهنگی پرداخت.
خسروی با بیان اینکه یکی از مهمترین ویژگیهای مرحوم امامجمارانی، تخصص و آشنایی عمیق با مسائل وقف بود، گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، سازمان اوقاف این فرصت را یافت که فردی آشنا با مبانی فقهی، حقوقی و اجرایی وقف در رأس آن قرار گیرد. آیتالله امامجمارانی به دلیل سابقه خانوادگی و تجربه مستقیم در تولیت موقوفات، شناخت دقیقی از ظرفیتها و چالشهای این حوزه داشت و توانست خدمات ماندگاری از خود به یادگار بگذارد.
وی وقف را پدیدهای چندوجهی با ابعاد اقتصادی، حقوقی و فرهنگی دانست و افزود: بسیاری از زیرساختهای فرهنگی، آموزشی و مذهبی کشور بر پایه موقوفات شکل گرفتهاند و به همین دلیل مدیریت صحیح این حوزه، تأثیر مستقیمی بر توسعه فرهنگی جامعه دارد.
احیای موقوفات و تصویب قوانین راهبردی
سخنران مراسم بزرگداشت آیتالله امامجمارانی، تصویب قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه را از مهمترین دستاوردهای دوران مدیریت وی برشمرد و اظهار کرد: این قانون با پیگیری و نظارت مستقیم مرحوم امامجمارانی در مجلس شورای اسلامی تصویب شد و زمینه ساماندهی امور موقوفات را فراهم کرد.
وی همچنین به نقش آن مرحوم در تصویب قانون ابطال اسناد مالکیتی موقوفات اشاره کرد و گفت: با اجرای این قانون، هزاران موقوفهای که در سالهای گذشته مورد تصرف قرار گرفته یا از هویت وقفی خود فاصله گرفته بودند، بار دیگر به چرخه وقف بازگشتند.
خسروی یادآور شد: در جریان اصلاحات ارضی و تحولات پیش از انقلاب، بخش قابل توجهی از اراضی وقفی از اختیار وقف خارج شده بود، اما مرحوم امامجمارانی با پیگیریهای مستمر توانست بسیاری از این موقوفات را احیا کرده و حقوق آنها را به وقف بازگرداند.
صندوق عمران موقوفات؛ ابتکاری برای احیای سرمایههای وقفی
وی تأسیس صندوق عمران موقوفات را از دیگر اقدامات تحولآفرین آیتالله امامجمارانی دانست و گفت: بسیاری از موقوفات در آن سالها فاقد درآمد یا در وضعیت تخریب قرار داشتند. ایجاد این صندوق امکان تأمین منابع مالی برای بازسازی و بهرهبرداری مجدد از موقوفات را فراهم کرد و زمینه احیای شمار زیادی از آنها را به وجود آورد.
خسروی همچنین به توسعه اماکن مذهبی، بقاع متبرکه، احداث ساختمانهای اداری اوقاف در شهرهای مختلف و راهاندازی مجموعههای اقتصادی و تولیدی وابسته به موقوفات اشاره کرد و این اقدامات را بخشی از میراث ماندگار آن مرحوم در حوزه عمران و اقتصاد وقف دانست.
توسعه فرهنگ قرآنی؛ مهمترین دغدغه آیتالله امامجمارانی
وی در ادامه سخنان خود با تأکید بر اهتمام ویژه مرحوم امامجمارانی به قرآن کریم اظهار کرد: شاید مهمترین و ماندگارترین بخش خدمات فرهنگی ایشان، توسعه فعالیتهای قرآنی در کشور باشد.
خسروی افزود: برگزاری و نهادینهسازی مسابقات قرآن کریم در سطوح مختلف، راهاندازی مسابقات بینالمللی قرآن جمهوری اسلامی ایران، تکریم قاریان، حافظان و مفسران قرآن و دعوت از قاریان برجسته جهان اسلام از جمله اقداماتی بود که نقش مهمی در گسترش فرهنگ قرآنی در کشور ایفا کرد.
وی تأسیس چاپخانه بزرگ قرآن کریم در قم، ایجاد دانشکدههای علوم قرآنی در نقاط مختلف کشور و راهاندازی مرکز ترجمه قرآن کریم با هدف ترجمه این کتاب آسمانی به دهها زبان زنده دنیا را از دیگر خدمات شاخص این خادم قرآن کریم برشمرد.
جهش پژوهشهای وقف در دوران مدیریت امامجمارانی
نماینده مردم میاندوآب در دوره نخست مجلس شورای اسلامی همچنین به اقدامات پژوهشی مرحوم امامجمارانی اشاره کرد و گفت: در دوران مسئولیت وی، پژوهشهای مرتبط با وقف رشد کمسابقهای یافت و صدها مقاله علمی و پژوهشی در این حوزه تولید و منتشر شد؛ اتفاقی که زمینه توسعه ادبیات علمی وقف در کشور را فراهم کرد.
وی با تأکید بر ضرورت بازخوانی خدمات این عالم فقید افزود: گستردگی فعالیتهای آیتالله امامجمارانی در عرصههای مختلف ایجاب میکند همایشی علمی و تخصصی برای تبیین ابعاد گوناگون خدمات وی برگزار شود تا نسل جوان با این میراث ارزشمند آشنا شود.
اخلاص و تواضع؛ ویژگی برجسته خادم قرآن
خسروی در بخش پایانی سخنان خود، تخصص، اعتماد به نیروهای متخصص و اخلاص را سه عامل اصلی موفقیت آیتالله امامجمارانی دانست و با نقل خاطرهای از وی گفت: پس از انتشار نخستین شماره مجله «وقف؛ میراث جاویدان»، نسخهای از آن را به ایشان تقدیم کردم. با وجود رضایت از محتوای مجله، هنگامی که تصویر خود را در صفحات آن مشاهده کرد، از انتشار آن ابراز نارضایتی کرد؛ رفتاری که نشاندهنده روحیه تواضع و دوری وی از مطرح شدن شخصی بود.
قدردانی خانواده امامجمارانی از جامعه قرآنی و شخصیتهای کشور
در ادامه این مراسم، خانواده مرحوم آیتالله امامجمارانی با انتشار بیانیهای از رئیسجمهور، شخصیتهای سیاسی، مذهبی، فرهنگی، مدیران کشور و همچنین جامعه قرآنی برای ابراز همدردی و حضور در مراسم تشییع و بزرگداشت این عالم ربانی قدردانی کردند.
در بخشی از این بیانیه آمده است که همزمانی ارتحال آیتالله امامجمارانی با روزهای دشوار ناشی از تحولات و حوادث اخیر کشور، امکان قدردانی شایسته از همه ابراز همدردیها را فراهم نکرد، اما خانواده آن مرحوم مراتب سپاس و امتنان خود را از تمامی افرادی که با حضور، پیام یا تماس، در این مصیبت همراه آنان بودند، اعلام میکنند.
خانواده آیتالله امامجمارانی همچنین به طور ویژه از مراجع عظام تقلید، بیت حضرت امام خمینی (ره)، حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن خمینی، رئیسجمهور، مسئولان کشوری، علما، خطبا، جامعه مداحان اهلبیت (ع)، فعالان قرآنی و عموم مردم به دلیل ابراز محبت و همدردی قدردانی کردند.
به گزارش ایکنا، آیتالله سیدمهدی امامجمارانی، متولد سال ۱۳۱۴ در محله جماران تهران، ششم اسفندماه ۱۴۰۴ دار فانی را وداع گفت. وی از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۷۶ ریاست سازمان حج و اوقاف و امور خیریه را بر عهده داشت و در این دوران، نقش مؤثری در توسعه فرهنگ وقف و پایهگذاری بسیاری از زیرساختهای قرآنی کشور ایفا کرد.
انتهای پیام
