موزه علوم طبیعی دانشگاه تبریز؛ گنجینهای ماندگار از میراث طبیعی + عکس
موزه علوم طبیعی دانشگاه تبریز بهعنوان یکی از قدیمیترین و غنیترین موزههای دانشگاهی کشور، با بیش از نیم قرن سابقه فعالیت، امروز به مرکزی ارزشمند برای آموزش، پژوهش، ترویج علم و معرفی میراث طبیعی ایران تبدیل شده است.
به گزارش ایکنا از آذربایجانشرقی، موزه علوم طبیعی که در ساختمان کتابخانه مرکزی دانشگاه تبریز و در فضایی بالغ بر ۸۵۰ متر مربع مستقر است، مجموعهای کمنظیر از نمونههای زمینشناسی، زیستشناسی، فسیلها، سنگها، کانیها، گیاهان و جانوران را در خود جای داده و هر ساله میزبان دانشجویان، پژوهشگران، استادان، دانشآموزان و علاقهمندان به علوم طبیعی از سراسر کشور است.
تاریخ شکلگیری موزه علوم طبیعی دانشگاه تبریز به سال ۱۳۴۶ بازمیگردد؛ زمانیکه نخستین هسته این مجموعه با گردآوری نمونههای تاکسیدرمیشده جانوران در ساختمانی مجاور کتابخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز ایجاد شد. این مجموعه در ادامه و همگام با توسعه فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه، به طبقه زیرین دانشکده علوم طبیعی منتقل شد و با افزوده شدن نمونههای زمینشناسی، ابعاد گستردهتری یافت.
در سال ۱۳۸۹ موزه به ضلع غربی ساختمان کتابخانه مرکزی دانشگاه انتقال یافت و سرانجام در زمستان سال ۱۳۹۳ پس از تکمیل بخشهای گیاهشناسی و زمینشناسی و بازآرایی فضاهای نمایشگاهی، در قالبی نوین فعالیت خود را از سر گرفت. بخش زمینشناسی موزه یکی از مهمترین بخشهای این مجموعه بهشمار میرود و بازدیدکنندگان را با میلیونها سال تحولات زمین آشنا میکند.
در این بخش، ۱۱۵ نمونه سنگهای آذرین درونی و بیرونی، ۷۲ نمونه سنگهای دگرگونی، ۱۵ نمونه سنگهای آتشفشانی، ۱۸۰ نمونه سنگهای رسوبی، ۲۲ نمونه کانی فلزی و ۲۲ نمونه از کانیهای شاخص و تیپیک ایران نگهداری میشود. این مجموعه ارزشمند، بستری مناسب برای آموزش عملی دانشجویان رشتههای زمینشناسی، معدن، جغرافیا و سایر رشتههای مرتبط فراهم کرده و نقش مؤثری در توسعه فعالیتهای پژوهشی دانشگاه ایفا میکند.
بخش زیستشناسی موزه نیز از جذابترین بخشهای آن محسوب میشود. در این بخش، ۲۵۳ نمونه فسیل از شاخههای مختلف جانوری و گیاهی شامل اسفنجها، بندپایان، نرمتنان، خارپوستان، مهرهداران و بقایای گیاهی نگهداری میشود که بخشی از تاریخ تکامل حیات بر روی زمین را به نمایش میگذارند. همچنین ۱۷ نمونه تاکسیدرمیشده از جانوران مهرهدار آذربایجان، ۳۵ نمونه تاکسیدرمیشده از پرندگان بومی منطقه، مجموعهای از گونههای مختلف مارها و کلکسیون متنوعی از حشرات شامل زنبورها، سوسکها، رطیلها، سنجاقکها، پروانهها و سایر گروههای حشرات در این موزه به نمایش گذاشته شده است.
در بخش گیاهشناسی نیز ۵۲ نمونه گیاهی نگهداری میشود که در معرفی تنوع گیاهی منطقه و مطالعات مرتبط با محیط زیست نقش مهمی دارند. موزه علوم طبیعی دانشگاه تبریز تنها یک فضای نمایشگاهی نیست؛ بلکه بهعنوان یک مرکز علمی و آموزشی، نقش مهمی در ترویج فرهنگ علم و افزایش آگاهی عمومی نسبت به محیط زیست و منابع طبیعی ایفا میکند.
برگزاری بازدیدهای علمی دانشآموزی، اردوهای آموزشی، ارائه توضیحات تخصصی از سوی کارشناسان موزه و نمایش فیلمهای آموزشی در حوزه زمینشناسی و زیستشناسی از جمله فعالیتهایی است که این مجموعه را به یکی از مراکز مهم آموزش غیررسمی علوم در شمالغرب کشور تبدیل کرده است. موزه علوم طبیعی دانشگاه تبریز با برخورداری از مجموعهای کمنظیر و سابقهای طولانی، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای گردشگری علمی و آموزشی کشور دارد.
این مجموعه علاوه بر پشتیبانی از فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه، میتواند نقش مؤثری در ارتقای سواد علمی جامعه، آشنایی نسل جوان با میراث طبیعی ایران و تقویت فرهنگ حفاظت از محیط زیست ایفا کند. موزه علوم طبیعی دانشگاه تبریز امروز به عنوان یکی از سرمایههای ارزشمند علمی و فرهنگی دانشگاه، همچنان با ایفای رسالت آموزشی، پژوهشی و فرهنگی خود، نقش مهمی در معرفی شگفتیهای طبیعت، تاریخ زمین و تنوع زیستی ایران به جامعه ایفا میکند. علاقهمندان میتوانند با مراجعه به ساختمان کتابخانه مرکزی دانشگاه تبریز، طبقه همکف، از این مجموعه بازدید کنند. ساعات بازدید موزه از شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۸ تا ۱۲ و ۱۴ تا ۱۶ تعیین شده است.
