«فاطمه کیتس» نخستین بانوی نوکیش مسلمان در لیورپول

به گزارش ایکنا به نقل از muslimlitfest، فاطمه کیتس (Fatima Cates) یکی از برجسته‌ترین چهره‌های مسلمان در بریتانیا محسوب می‌شود. او به عنوان اولین زنی شناخته می‌شود که در لیورپول به اسلام گروید و با وجود مواجهه با چالش‌های سخت اجتماعی و شخصی، نقش مهمی در گسترش آموزه‌های اسلامی در جامعه بریتانیا در اواخر قرن نوزدهم ایفا کرد.

فاطمه کیتس با نام اصلی فرانسیس الیزابت موری در ۵ ژانویه ۱۸۶۵ در بیرکنهد انگلستان متولد شد. او در یک خانواده مسیحی طبقه کارگر بزرگ شد و توانست پس از قانون آموزش اجباری ۱۸۷۰ تحصیل کند. وی در جوانی به جنبش اعتدال، یک جنبش اجتماعی که از محدود کردن مصرف الکل حمایت می‌کرد، پیوست و به عنوان دبیر شاخه لیورپول این جنبش خدمت کرد.

او در طول فعالیت‌های اجتماعی خود، برای اولین بار پس از گوش دادن به سخنان عبدالله هنری کویلیام، واعظ مسلمان بریتانیایی، در مورد پیامبر اسلام(ص) که او را «بزرگ عرب که از مسکرات پرهیز می‌کرد» توصیف کرد، با پیامبر اسلام آشنا شد. این موضوع کنجکاوی او را برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اسلام برانگیخت.

طبق روایات تاریخی، کویلیام به او توصیه کرد که خودش قرآن را بخواند و یک نسخه ترجمه شده از آن را به او داد و گفت: «آنچه را در مورد اسلام گفته می‌شود باور نکن؛ خودت آن را کشف کن». چند هفته بعد، در ژوئن ۱۸۸۷، او به اسلام گروید و نام فاطمه را برای خود برگزید.

با این حال، تصمیم او با مخالفت شدید خانواده و اطرافیانش روبه‌رو شد. او با فشارهای قابل توجهی از جمله تلاش برای جلوگیری از انجام اعمال دینی‌ و همچنین تحریک و آزار و اذیت اجتماعی روبه‌رو شد. در ژوئیه همان سال، فاطمه کیتس به همراه عبدالله کویلیام و علی همیلتون، انجمن اسلامی لیورپول را تأسیس کردند که هدف آن معرفی اسلام و گسترش آموزه‌های آن در بریتانیا بود. جلسات هفتگی برای دعا، تلاوت قرآن و بحث در مورد مسائل مذهبی برگزار می‌شد.

با وجود چالش‌ها، فاطمه نقش محوری در معرفی اسلام، به ویژه به زنان، ایفا کرد و در گرویدن چندین زن بریتانیایی، از جمله خواهرانش کلارا و آنی و همچنین سایر زنانی که به چهره‌های برجسته مسلمان در جامعه لیورپول تبدیل شدند، نقش داشت.

او بعدها به عنوان چهره‌ای پیشرو در مؤسسه اسلامی لیورپول ظهور و در فعالیت‌های فکری و فرهنگی که فراتر از بریتانیا گسترش یافت، شرکت کرد. برخی از آثار ادبی و شعری او در مجلات خارج از کشور، به‌ویژه در شبه قاره هند منتشر شد.

فاطمه زندگی شخصی دشواری را پشت سر گذاشت و در طول ازدواج خود، قبل از جدایی قانونی از همسرش، در زمانی که قانون بریتانیا محدودیت‌هایی را برای حق طلاق زنان اعمال می‌کرد، مشکلات خانگی و خشونت را تجربه کرد. در سال ۱۹۰۰، فاطمه کیتس بر اثر آنفولانزایی که به ذات‌الریه تبدیل شد، درگذشت و طبق آیین‌های اسلامی در گورستان آنفیلد در لیورپول به خاک سپرده شد. پس از سال‌ها بی‌توجهی، قبر او در سال ۲۰۲۲ با تلاش‌های اعضای جامعه مسلمانان شهر بازسازی شد.

فاطمه کیتس امروزه هنوز به عنوان یک چهره پیشگام در تاریخ اسلام در بریتانیا، به خاطر نقش اولیه‌اش در معرفی و گسترش این دین در یک محیط اجتماعی ناآشنا برای مسلمانان در آن زمان، به یاد آورده می‌شود.