هنرمندان میدان روایت را به دشمن واگذار نکنند

مهران رجبی، بازیگر سینما و تلویزیون در گفت‌وگو با ایکنا با بیان اینکه هنرهای نمایشی نقشی تعیین‌کننده در روایت حقیقت و ثبت وقایع تاریخی دارند، اظهار کرد: اگر ما روایت‌های خود را به زبان هنر بیان نکنیم، دیگران این کار را انجام خواهند داد و طبیعی است که روایت آن‌ها با واقعیت فاصله داشته باشد. امروز دنیا در اختیار کسانی است که ابزارهای بزرگ فیلمسازی و رسانه‌ای را در اختیار دارند و اگر ما نسبت به ثبت و روایت حوادث مهم خود بی‌تفاوت باشیم، آن‌ها با بهره‌گیری از قدرت تصویر، داستانی متفاوت از واقعیت ارائه خواهند کرد. نمونه‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد اگر یک حادثه مهم به موقع روایت نشود، دیگران آن را مطابق اهداف و منافع خود بازسازی می‌کنند. ممکن است داستانی را از یک خانواده آغاز کنند، احساسات مخاطب را درگیر سازند و در نهایت نتیجه‌ای کاملا برعکس حقیقت ارائه دهند؛ به گونه‌ای که جای مظلوم و ظالم تغییر کند. این همان خطری است که بارها درباره آن هشدار داده شده و نباید اجازه دهیم چنین اتفاقی رخ دهد.

رجبی با تأکید بر اینکه تولید آثار نمایشی درباره وقایع مهم کشور یک ضرورت فرهنگی است، گفت: شاید برخی تصور کنند در شرایط اقتصادی موجود، پرداختن به فیلمسازی و تولید آثار هنری اولویت ندارد، اما واقعیت این است که تأثیر یک اثر هنری ماندگار گاهی از بسیاری اقدامات دیگر بیشتر است. هنر می‌تواند حقیقت را به نسل‌های آینده منتقل کند و اجازه ندهد تاریخ دچار تحریف شود. اگر امروز برای روایت درست سرمایه‌گذاری نکنیم، فردا باید هزینه‌های بسیار بیشتری برای اصلاح روایت‌های نادرست بپردازیم. اگر نتوانیم آثار بسیار پرهزینه تولید کنیم، باید با امکانات موجود فیلم، سریال، مستند و تئاتر بسازیم. کیفیت آثار اهمیت دارد، اما مهم‌تر از آن این است که میدان روایت را خالی نگذاریم. وقتی ما سکوت کنیم، دیگران با قدرت رسانه‌ای خود روایت دلخواهشان را به افکار عمومی جهان منتقل خواهند کرد.

وی درباره ضرورت پرداختن به سیره و منش رهبر شهید نیز بیان کرد: زندگی چنین شخصیت‌هایی سرشار از درس، مجاهدت، صبر، اخلاص و خدمت است. این ویژگی‌ها ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به آثار هنری دارند. اگر این ویژگی‌ها با زبان هنر به تصویر کشیده شوند، نسل جوان بهتر می‌تواند با این شخصیت‌ها ارتباط برقرار کند و ابعاد مختلف زندگی و مجاهدت آنان را بشناسد.

رجبی با اشاره به مفهوم شهادت اظهار کرد: شهادت برای انسان‌های الهی پایان راه نیست، بلکه آغاز حیات جاودانه است. کسی که تمام عمر خود را در مسیر خدمت، ایثار و مجاهدت سپری کرده، اگر به مقام شهادت برسد، این بزرگ‌ترین پاداش الهی برای وی خواهد بود. از همین رو گرچه فراق چنین شخصیت‌هایی برای مردم سخت و اندوهبار است، اما اصل شهادت مایه افتخار و عزت به شمار می‌رود. ما به عنوان پیروان مکتب عاشورا همواره آموخته‌ایم که شهادت حیات‌بخش است. تاریخ اسلام نیز این حقیقت را بارها نشان داده است. هر جا خون پاکی در راه خدا بر زمین ریخته، همان خون سبب بیداری جامعه و زنده شدن ارزش‌های الهی شده است. از این منظر، شهادت نه تنها موجب ناامیدی نمی‌شود، بلکه روح تازه‌ای در جامعه ایجاد می‌کند.

شهادت برای انسان‌های الهی پایان راه نیست، بلکه آغاز حیات جاودانه است. کسی که تمام عمر خود را در مسیر خدمت، ایثار و مجاهدت سپری کرده، اگر به مقام شهادت برسد، این بزرگ‌ترین پاداش الهی برای وی خواهد بود

این بازیگر سینما و تلویزیون با اشاره به نقش مسئولان فرهنگی در معرفی این ارزش‌ها گفت: مسئولان فرهنگی باید شب و روز نشناسند و همه توان خود را برای روایت صحیح این حوادث به کار بگیرند. امروز مسئولیت آنان تنها تولید چند اثر هنری نیست، بلکه باید یک جریان فرهنگی شکل بگیرد تا حقیقت به زبان هنر به مردم ایران و جهان منتقل شود. اگر روایت درست این اتفاقات به گوش مردم دنیا برسد، بسیاری از حقیقت آگاه خواهند شد، زیرا فطرت انسان‌ها پاک است و وقتی واقعیت را بشناسند، آن را می‌پذیرند. حتی بسیاری از افرادی که امروز تحت تاثیر تبلیغات رسانه‌ای قرار گرفته‌اند، در صورت مشاهده واقعیت، نگاهشان تغییر خواهد کرد.

رجبی با اشاره به وضعیت رژیم صهیونیستی گفت: سیاست‌های این رژیم تنها به ملت‌های منطقه آسیب نزده، بلکه به بسیاری از یهودیان نیز ظلم کرده است. افرادی که با وعده امنیت و آرامش به آن سرزمین رفتند، امروز با واقعیت دیگری روبه‌رو شده‌اند و متوجه شده‌اند وعده‌هایی که به آنان داده شده بود، تحقق پیدا نکرده است. همین مسئله سبب شده بسیاری از آنان درباره واقعیت‌های موجود تأمل کنند. حقیقت هر قدر هم پنهان بماند، در نهایت آشکار خواهد شد، اما هنر می‌تواند این روند را سرعت ببخشد. اگر هنرمندان با صداقت و دقت به روایت واقعیت‌ها بپردازند، تاثیر آن بسیار گسترده خواهد بود و افکار عمومی جهان راحت‌تر حقیقت را تشخیص خواهد داد.

وی با تأکید بر اینکه نباید اجازه داد جای ظالم و مظلوم تغییر کند، اظهار کرد: رهبر شهید نیز بارها بر همین موضوع تأکید داشتند و هشدار می‌دادند که کوتاهی در عرصه روایت، موجب تحریف واقعیت می‌شود. بنابراین هنرمندان، نویسندگان، مستندسازان و همه فعالان فرهنگی مسئولیت سنگینی بر عهده دارند و باید از همه ظرفیت‌های هنری برای تبیین حقیقت استفاده کنند.

بازیگر فیلم «زیر نور ماه» درباره حضور مردم در آیین تشییع رهبر شهید نیز گفت: حضور گسترده مردم تنها یک مراسم عاطفی نیست، بلکه پیام روشنی برای دشمنان دارد. هر قدمی که مردم در چنین مراسمی برمی‌دارند، نشان‌دهنده وفاداری آنان به ارزش‌های انقلاب و قدردانی از مجاهدت کسانی است که عمر خود را در مسیر خدمت به اسلام و مردم سپری کردند. مردم با حضور خود نشان می‌دهند که قدردان این مجاهدت‌ها هستند و اجازه نمی‌دهند دشمنان تصور کنند می‌توانند با فشار و تبلیغات، میان ملت و آرمان‌هایش فاصله ایجاد کنند. چنین حضوری علاوه بر آثار اجتماعی، از منظر دینی نیز دارای ارزش فراوان است و نشانه انجام وظیفه در قبال نعمت‌های بزرگی است که خداوند در اختیار جامعه قرار داده است. باید قدردان شخصیت‌هایی باشیم که سال‌ها با اخلاص و مجاهدت در مسیر دفاع از ارزش‌های دینی و ملی گام برداشتند. قدردانی از این بزرگان تنها با سخن گفتن محقق نمی‌شود، بلکه باید در عمل نیز این وفاداری را نشان داد و حضور در چنین مراسم‌هایی یکی از جلوه‌های همین وفاداری است. هنرمندان نیز باید سهم خود را در این مسیر ایفا کنند. ساخت فیلم، سریال، مستند، نمایش و دیگر آثار هنری درباره سیره، منش، مجاهدت و اندیشه‌های رهبر شهید می‌تواند نسل‌های آینده را با حقیقت آشنا کند. اگر این مسئولیت به درستی انجام شود، روایت واقعی تاریخ در حافظه ملت باقی خواهد ماند و هیچ جریان رسانه‌ای نخواهد توانست حقیقت را وارونه جلوه دهد.

رجبی با اشاره به اهمیت حضور مردم در آیین تشییع رهبر شهید اظهار کرد: حضور میلیونی مردم تنها یک مراسم احساسی نیست، بلکه جلوه‌ای از قدردانی یک ملت از سال‌ها مجاهدت، ایثار و خدمت است. هر انسانی که خود را مدیون این مجاهدت‌ها می‌داند، احساس می‌کند باید در چنین صحنه‌ای حضور داشته باشد و این حضور را وظیفه خود بداند. این حضور علاوه بر جنبه عاطفی، پیام روشنی برای دشمنان دارد و نشان می‌دهد که پیوند میان مردم و ارزش‌های دینی و انقلابی همچنان مستحکم است. شاید برخی تصور کنند که حضور در چنین مراسمی تنها یک اقدام نمادین است، اما از نگاه دینی و قرآنی این موضوع معنای عمیق‌تری دارد. قرآن کریم برای هر قدمی که در مسیر تقویت جبهه حق برداشته شود ارزش قائل است و این مسئله را به عنوان عملی صالح معرفی می‌کند. بنابراین حضور مردم در چنین مراسمی تنها یک اجتماع انسانی نیست، بلکه مصداق انجام وظیفه و ادای دین نسبت به کسانی است که سال‌ها برای عزت و امنیت این کشور تلاش کرده‌اند.

بازیگر سینما و تلویزیون ادامه داد: هر اقدامی که موجب ناامیدی دشمنان و تقویت روحیه مردم شود، دارای ارزش فراوان است. هنگامی که میلیون‌ها نفر در یک مراسم حضور پیدا می‌کنند، دشمنان درمی‌یابند که همه سرمایه‌گذاری‌های رسانه‌ای و تبلیغاتی آنان برای ایجاد فاصله میان مردم و آرمان‌هایشان نتیجه‌ای نداشته است. همین وحدت و همدلی بزرگ‌ترین پاسخ به کسانی است که تلاش می‌کنند واقعیت جامعه ایران را وارونه نشان دهند.

قرآن کریم برای هر قدمی که در مسیر تقویت جبهه حق برداشته شود ارزش قائل است و این مسئله را به عنوان عملی صالح معرفی می‌کند

وی با تأکید بر اینکه جنگ امروز تنها در میدان نظامی خلاصه نمی‌شود، گفت: امروز بخش مهمی از این تقابل در عرصه رسانه، هنر و روایت جریان دارد. دشمنان تلاش می‌کنند با استفاده از سینما، شبکه‌های تلویزیونی، فضای مجازی و تولیدات فرهنگی، برداشت مردم جهان را نسبت به حقیقت تغییر دهند. در چنین شرایطی، هنرمندان ایرانی وظیفه سنگینی بر عهده دارند و نباید اجازه دهند روایت‌های تحریف‌شده جای واقعیت را بگیرد. اگر هنرمندان با شناخت درست از تاریخ و واقعیت‌های جامعه وارد میدان شوند، آثار آنان می‌تواند تاثیر عمیقی بر مخاطبان داخلی و خارجی داشته باشد. گاهی یک فیلم یا یک مجموعه تلویزیونی می‌تواند اثری ماندگارتر از ده‌ها سخنرانی و بیانیه داشته باشد، زیرا زبان هنر با احساس و اندیشه مخاطب ارتباط برقرار می‌کند و پیام را ماندگارتر انتقال می‌دهد.

این بازیگر با بیان اینکه هنر باید بر پایه صداقت و حقیقت شکل بگیرد، افزود: مردم زمانی با یک اثر هنری ارتباط برقرار می‌کنند که احساس کنند روایت ارائه‌شده واقعی و صادقانه است. اگر فیلمساز یا نویسنده تنها به شعار بسنده کند، اثرگذاری لازم را نخواهد داشت، اما وقتی حقیقت با زبان هنرمندانه روایت شود، مخاطب آن را باور می‌کند و با آن همراه می‌شود. امروز بیش از هر زمان دیگری به مستندسازی و ثبت خاطرات نیاز داریم. بسیاری از شخصیت‌هایی که سال‌ها در مسیر انقلاب و دفاع از کشور تلاش کرده‌اند، دارای خاطرات و تجربه‌هایی هستند که اگر ثبت نشوند، بخشی از تاریخ از بین خواهد رفت. این وظیفه بر عهده مستندسازان، نویسندگان و پژوهشگران است که این سرمایه ارزشمند را برای آیندگان حفظ کنند. در کنار مستند، سینما و تلویزیون نیز باید به این موضوع توجه ویژه داشته باشند. مخاطب امروز بیش از هر زمان دیگری با تصویر ارتباط برقرار می‌کند و اگر بتوانیم روایت‌های صحیح را در قالب آثار نمایشی تولید کنیم، نسل جوان نیز با این مفاهیم ارتباط بیشتری برقرار خواهد کرد. این مسئله تنها یک ضرورت فرهنگی نیست، بلکه بخشی از مسئولیت تاریخی هنرمندان محسوب می‌شود.

رجبی با اشاره به نقش مردم در حفظ این روایت‌ها گفت: مردم همواره نشان داده‌اند که قدردان فداکاری‌های خادمان واقعی این کشور هستند. حضور گسترده آنان در صحنه‌های مختلف بیانگر همین وفاداری است. هر جا احساس کرده‌اند که باید از ارزش‌های خود دفاع کنند، با حضور پرشور خود پاسخ محکمی به دشمنان داده‌اند و این سرمایه اجتماعی باید حفظ شود. اگر وحدت مردم حفظ شود، هیچ قدرتی نمی‌تواند به این ملت آسیب برساند. دشمنان همواره تلاش کرده‌اند با ایجاد اختلاف، اهداف خود را دنبال کنند، اما هر زمان مردم در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند، همه این توطئه‌ها بی‌اثر شده است. بنابراین حفظ همدلی و انسجام ملی یکی از مهم‌ترین وظایف امروز جامعه است.

این بازیگر سینما و تلویزیون با تأکید بر نقش هنرمندان در تقویت امید اجتماعی اظهار کرد: هنرمند باید در کنار مردم باشد و دغدغه‌های واقعی جامعه را بشناسد. هنر زمانی اثرگذار خواهد بود که از دل مردم برخیزد و بتواند امید، عزت و اعتماد را در جامعه تقویت کند. چنین آثاری ماندگار می‌شوند و نسل‌های آینده نیز از آن‌ها بهره خواهند برد.

وی در پایان گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تولید آثار فاخر درباره شخصیت‌های تأثیرگذار، فرهنگ ایثار، مقاومت و شهادت هستیم. اگر این مفاهیم با زبان هنر و با کیفیت مناسب به تصویر کشیده شوند، علاوه بر حفظ حافظه تاریخی ملت، می‌توانند پیام انقلاب اسلامی و فرهنگ عاشورا را به مخاطبان سراسر جهان منتقل کنند. اطمینان دارم هر اندازه در این مسیر تلاش شود، نتیجه آن در آینده فرهنگی کشور نمایان خواهد شد و روایت صحیح تاریخ در ذهن نسل‌های آینده ماندگار می‌شود.